ರೇಖೆಯು ಅಪರಿಮಿತ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಸಮತಲವು ಅಪರಿಮಿತ ರೇಖೆಗಳನ್ನು; ಘನವು ಅಪರಿಮಿತ ಸಮತಲಗಳನ್ನು; ಅತಿಘನವು ಅಪರಿಮಿತ ಘನಗಳನ್ನು ... ಛೆ, ಇಲ್ಲ ... ನನ್ನ ಕತೆಯನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಲು ಇದು, ಈ “ರೇಖಾಗಣಿತದ ವಿಧಾನ”, ಸೂಕ್ತವಾದುದು ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕತೆಯೂ ಸತ್ಯ ಕತೆಯೆಂದು ಹೇಳುವ ಪರಿಪಾಟವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಕತೆ ಮಾತ್ರ ಹಾಗಲ್ಲ, ಇದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಸತ್ಯ ಕತೆ.

ನಾನು ಬುಯೆನೋಸ್ ಏರೀಸ್‌ನ ಬೆಲ್‌ಗ್ರಾನೋ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಒಂದರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಕೆಲ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಂಜೆಯ ಇಳಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಬಾಗಿಲು ಬಡಿದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದೆ. ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೊಸ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ತುಸು ಎತ್ತರದ, ಹೇಳಬಹುದಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದ ಚಹರೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅಥವಾ ನನ್ನ ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿದೋಷದ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸಿರಬಹುದು. ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಸೂಟ್‌ಕೇಸ್ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅವನು ಎದ್ದುಕಾಣದ ಸಾಧಾರಣ ಕಳೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದ. ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವನೊಬ್ಬ ಹೊರದೇಶದವನೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ನನಗವನು ವಯಸ್ಸಾದವನಂತೆ ಕಂಡಿದ್ದ; ಆದರೆ, ಅವನ ತೆಳುವಾದ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಕೂದಲು ನನ್ನನ್ನು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವನ ಕೂದಲು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯದವರ ಕೂದಲಿನಂತೆ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಗಿತ್ತು. ಅನಂತರ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ತಾಸಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ಅವನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡಿನ ಆರ್ಕ್ನೀ ದ್ವೀಪಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು.

ಅವನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಂದ ಒಂದು ವಿಷಣ್ಣತೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತು—ಅದೀಗ ನನ್ನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಂತಿದೆ.

“ನಾನು ಬೈಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತೇನೆ,” ಅವನೆಂದ.

“ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬೈಬಲ್‌ಗಳಿವೆ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಜಾನ್ ವೈಕ್ಲಿಫ್‌ನ ಬೈಬಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಪ್ರಿಯಾನೊ ಡಿ ವಲೇರಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ತೀರ ಕಳಪೆಯಾಗಿರುವ ಲೂಥರನ ಬೈಬಲ್ ಇವೆ — ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ವಲ್ಗೇಟ್‌ನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಆವೃತ್ತಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನನಗೆ ಬೈಬಲ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಂತೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಿಮಗೀಗ ಗೊತ್ತಾಗಿರಬೇಕು,” ನಾನು ತುಸು ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿಯೇ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಠೀವಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಮೌನದ ಬಳಿಕ, “ನಾನು ಬೈಬಲ್‌ಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಮಾರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಿಕಾನೆರ್‌ನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ನನಗೊಂದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವೊಂದು ದಕ್ಕಿತು. ನಿಮಗೆ ಅದು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿರಬಹುದು,” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವನು ತನ್ನ ಸೂಟ್‌ಕೇಸನ್ನು ತೆರೆದು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ. ಅದು ಕ್ಯಾಲಿಕೊ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಒಕ್ಟಾವೊ ಆಕಾರದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಬಂದಿರುವ ಪುಸ್ತಕವದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅದರ ಅಸಾಧಾರಣ ತೂಕದಿಂದ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ‘ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ’ ಎಂಬ ಪದಗಳಿದ್ದುವು ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ‘ಬಾಂಬೆ’ ಎಂದಿತ್ತು.

“ಸುಮಾರು ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ್ದಿರಬೇಕು,” ನಾನೆಂದೆ.

“ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದೂ ಇಲ್ಲ.”

ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಬರಹ ನನಗೆ ಅಪರಿಚಿತವಾದ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪುಟಗಳು ಹಳತಾಗಿದ್ದು, ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿತ್ತು. ಪಠ್ಯವು ಬೈಬಲಿನಂತೆ ಎರಡು ಕಾಲಂಗಳಲ್ಲಿತ್ತು. ಮುದ್ರಿತ ಅಕ್ಷರಗಳು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಪಠ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ-ಉತ್ತರದ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪುಟಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಕ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ ಪುಸ್ತಕದ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 40,514 ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ; ಅದರ ಎದುರಿನ ಬಲಗಡೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ 999 ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು.ಹಾಳೆ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಪುಟದ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂಟು ಅಂಕಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ, ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರವೂ ಇತ್ತು, ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು. ಶಾಯಿಯ ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದ ಹಿಡಿಗೂಟದಂತಿತ್ತು ಅದು—ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನ ಒರಟು ಕೈಯಿಂದ ಚಿತ್ರ ಬರೆಸಲಾಗಿತ್ತೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ.

“ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ನೀವು ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಕಾಣಲಾರಿರಿ,” ಆ ಆಗಂತುಕ ಹೇಳಿದ.

ನಾನು ಆ ಪುಟವನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತೆ ತೆರೆದೆ. ಆ ಹಿಡಿಗೂಟದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಟಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾ ಹೋದೆ. “ಇದು ಯಾವುದೋ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲವೇ?” ನನ್ನ ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಪ್ರಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ.

“ಅಲ್ಲ,” ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದ. ಅನಂತರ, ಗುಟ್ಟೊಂದನ್ನು ಹೇಳುವವನಂತೆ ದನಿತಗ್ಗಿಸಿ, “ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಾನು ಬಯಲುಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೊಗಸೆಯಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೈಬಲ್ ಅನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮಾರಿದವನು ಒಬ್ಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ. ಬಹುಶಃ ಅವನಿಗೆ ಆ ‘ಗ್ರಂಥಗಳ ಗ್ರಂಥ’ ಒಂದು ಅದೃಷ್ಟ ರಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಅನುಮಾನ. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಜಾತಿಯವನು; ಉಳಿದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನ ನೆರಳು ಕೂಡ ಮೈಲಿಗೆ. ಅವನಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ‘ಮರಳ ಪುಸ್ತಕ’ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಲೀ ಮರಳಿಗಾಗಲೀ ಮೊದಲಿಲ್ಲ, ಕೊನೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

ಆಗಂತುಕನು ನನಗೆ ‘ಮರಳ ಪುಸ್ತಕ’ದ ಮೊದಲ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಹೇಳಿದ.

ನಾನು ನನ್ನ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಮೊದಲಿನ ಖಾಲಿಹಾಳೆಯಿರುವಲ್ಲಿ ತೂರುತ್ತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆರೆದೆ. ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಸಲವೂ ನಾನು ತೆರೆದಂತೆಲ್ಲ ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಂಗೈ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದೊಳಗಡೆ ತೂರಿದ್ದ ನನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುಟಗಳು ಪಟಪಟನೆ ಮೂಡತೊಡಗಿದವು. ಅವು ಪುಸ್ತಕದಿಂದಲೇ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

“ಈಗ ಕೊನೆಯ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ ನೋಡೋಣ,” ಎಂದ ಆಗಂತುಕ.

ಆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೂ ನಾನು ವಿಫಲನಾದೆ. ನನ್ನದಲ್ಲದ ದನಿಯಿಂದ ಹೇಗೋ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು “ಇದು ಹೀಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ತೊದಲಿದೆ.

ತಗ್ಗಿದ ದನಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, “ಹೀಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪರಿಮಿತದಷ್ಟೇ—ಹೆಚ್ಚೂ ಅಲ್ಲ ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಯಾವುದೂ ಮೊದಲ ಪುಟವಲ್ಲ, ಯಾವುದೂ ಕೊನೆಯ ಪುಟವಲ್ಲ. ಪುಟಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಅಪರಿಮಿತ ಸರಣಿಯ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿರಬಹುದು.”

ಅನಂತರ, ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವನಂತೆ, “ದೇಶವು ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಾವು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಕಾಲವು ಅಳೆಯಲಾಗದ್ದು ಎಂದಾದರೆ, ನಾವು ಕಾಲದ ಯಾವುದೇ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿರಬಹುದು.”

ಅವನ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ನನಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡತೊಡಗಿದುವು. “ನೀವು ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರು, ಸಂದೇಶವಿಲ್ಲವಷ್ಟೇ?,” ನಾನು ಹೇಳಿದೆ.

“ಹೌದು. ನಾನೊಬ್ಬ ಪ್ರೆಸ್ಬೀಟೇರಿಯನ್. ನನ್ನ ಅಂತಃಸಾಕ್ಷಿ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿದೆ. ಆ ದೇಸೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಅವನ ಪೈಶಾಚಿಕ ಪುಸ್ತಕದ ಬದಲಿಗೆ ‘ದೇವರ ನುಡಿ’ಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿಲ್ಲವೆಂದು ನನಗೆ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಿದೆ.”

ಅವನು ಆ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅವನು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿರುವುದೋ ಇಲ್ಲ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತ ಬಂದಿರುವುದೋ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ. ಅವನೊಬ್ಬ ಸ್ಕಾಟ್, ಆರ್ಕ್ನೀ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದವನು ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದದ್ದು ಆಗ. ಸ್ಟೀವನ್‌ಸನ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ರ ದೆಸೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಎಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ.

“ನೀವು ಸ್ಟೀವನ್‌ಸನ್ ಮತ್ತು ರಾಬೀ ಬರ್ನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರಬೇಕು,” ಅವನು ತಿದ್ದಿದ.

ನಾವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ನಾನು ಆ ಅನಂತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತಲಿದ್ದೆ. “ನಿಮಗೆ ಈ ಕೌತುಕವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಕೊಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಏನಾದರೂ ಇದೆಯೇ?” ಅನಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ನಟಿಸುತ್ತ ಕೇಳಿದೆ.

“ಇಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕೊಡಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೊಬಲಗಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟ.

ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ನನ್ನ ಕೈಗೆಟಕದ್ದು ಎಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿ ನಾನು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಒಂದೆರಡು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾನೊಂದು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದೆ.

“ನಾನೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಎದುರಿಡುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬೊಗಸೆಯಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಕೊಟ್ಟು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಲ್ಲವೇ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ನಿಮಗೆ, ಈಗಷ್ಟೇ ನನ್ನ ಕೈಸೇರಿರುವ ನನ್ನ ಪಿಂಚಣಿ ಹಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ನಾನು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ಗಾಢ ಕಪ್ಪು ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿರುವ ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಆಗದೇ?” ಎಂದೆ.

“ಕಪ್ಪು ಅಕ್ಷರಗಳ ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್!” ಅವನು ಮೆಲುನುಡಿದ.

ನನ್ನ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಹಣ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟೆ. ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಪುಸ್ತಕಪ್ರೇಮಿಯ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅವನು ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತಿರುವುತ್ತ ಅದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಟ ಮತ್ತು ಒಳಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿದ.

“ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಯಿತು,” ಅವನೆಂದ.

ಅವನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡದಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ಬೆರಗಾಯಿತು. ನನಗೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾರಲೇಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿಯೇ ಅವನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದಿದ್ದನೆಂದು ನಾನು ಆಮೇಲೆ ಮನಗಂಡೆ. ಎಣಿಸದೆಯೇ ಹಣವನ್ನು ಜೇಬಿಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡ.

ಅನಂತರ ನಾವು ಭಾರತ, ಆರ್ಕ್ನೀ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಅದನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಾಮಂತರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆವು. ಅವನು ಹೊರಟಾಗ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಹೆಸರು ಕೂಡ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ಮೊದಲು ನಾನು ‘ಮರಳ ಪುಸ್ತಕ’ವನ್ನು ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೆ. ಅಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹಳತಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಂಡಿದ್ದ ‘ಸಾವಿರದೊಂದು ರಾತ್ರಿಗಳು’ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸೆಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಅದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಮಲಗಿದ್ದೇನೋ ಹೌದು ಆದರೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದೆದ್ದು ದೀಪ ಉರಿಸಿದೆ. ಆ ಅಸಂಭವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತಿರುವತೊಡಗಿದೆ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ ಮುಖವಾಡದ ಚಿತ್ರ ಕಾಣಿಸಿತು. ಪುಟದ ಮೇಲಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದು ನನಗೀಗ ಮರೆತು ಹೋಗಿದೆ. ಅದು ಒಂಭತ್ತನೇ ಘಾತಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದಷ್ಟೇ ನೆನಪಿದೆ.

ನನ್ನ ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಒಡೆತನದ ಅದೃಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಕದ್ದಾರು ಎಂಬ ಹೆದರಿಕೆಯೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನಂತವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಂಬ ಸಂಶಯದ ಭೀತಿಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇವೆರಡು ಭಯಗಳು ನನ್ನೊಳಗಿನ ಸಂಶಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ನನಗೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕಾಣುವುದನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬಂಧಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಭೂತಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಅದು ನಕಲಿ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಆ ಪುಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಪುಟಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದ್ದನ್ನು ನಾನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ ಹೋದೆ. ಅದು ಭರ್ತಿಯಾಗಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವೇನೂ ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರವೂ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಪುಸ್ತಕದ ಕನಸುಗಳನ್ನೇ ಕಂಡೆ.

ಬೇಸಿಗೆಯೂ ಬಂದು ಹೋಯಿತು. ಪುಸ್ತಕವು ದೈತ್ಯರೂಪಿ ಎಂಬುದು ನನಗೀಗ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದಾಗ ನನಗೆ ಅದೇನು ಮಹಾ ಗಾತ್ರದಲ್ಲವೆಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತೇನೋ ಹೌದು. ಆದರೆ, ಆ ಯೋಚನೆಯಿಂದ ಆದ ಪ್ರಯೋಜನವಾದರೂ ಏನು? ಆ ಪುಸ್ತಕವು ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಕನಸಿನಂತಿತ್ತು; ದುತ್ತನೆ ಎದುರಾಗಿ ಮುಜುಗರಪಡಿಸುವಷ್ಟು ಅಸಭ್ಯವಾಗಿತ್ತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನೇ ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿತ್ತು. ನಾನು ಅದನ್ನು ಸುಡಬೇಕೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉರಿಸುವ ಬೆಂಕಿಯೂ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸುಡುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಹೊಗೆಯು ಇಡೀ ಗ್ರಹವನ್ನೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸೀತು. ಹಾಗಾದರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂದು ಹೆದರಿಕೊಂಡೆ. ಒಂದು ಎಲೆಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಜಾಗ ಕಾಡು ಎಂದು ಎಲ್ಲೋ ಓದಿದ ನೆನಪಾಯಿತು. ನಿವೃತ್ತನಾಗುವ ಮುನ್ನ ನಾನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಅರ್ಜೆಂಟೈನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೈಬ್ರೆರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ಲೈಬ್ರೆರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಭೈನೂರು ಸಾವಿರ ಪುಸಕ್ತಗಳಿವೆ. ಲೈಬ್ರೆರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಧ್ವಾರದ ಬಲಗಡೆ ನೆಲ ಮಾಳಿಗೆಗೆ ಇಳಿಯುವ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೆಲಸಗಾರನ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ, ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರವೆಂದಾಗಲೀ, ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರವೆಂದಾಗಲೀ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಬೂಷ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಒಂದು ಶೆಲ್ಫಿನ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮರಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ.

ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ

ಹಾಸನದ ನಿವಾಸಿ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ Pascal Nazareth ಅವರ Gandhi’s Outstanding Leadership ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ’ ಪುರಸ್ಕಾರ ಲಭಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆದ ಮತ್ತೆರಡು ಅನುವಾದಗಳೆಂದರೆ ರೊಆಲ್ಡ್ ದಾಹ್ಲ್ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಅನುವಾದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಕ್ ಲಂಡನ್‌ನ ದಿ ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್. ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ ಅವರಿಗೆ 'ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ' 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಪೂರ್ವಜರು

ಬಾವಲಿಗಳು ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಅತ್ತಾಗ
ಕತ್ತಲು ಸುರಿವುದು.

ರಾತ್ರಿಯು ಕಾಡಿಗೆಯಷ್ಟು ಕಡುಗಪ್ಪಾಗುವುದು
ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಮರಳಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೊಗುವರು.

ಆಕಾಶದಿಂದಾಚೆ ನಮ್ಮ  ಪೂರ್ವಜರು
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬರುವ ಸುದ್ದಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವರು.

ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು ನಮ್ಮ ಇರವನ್ನು 
ಹೊಳೆಯುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವು.

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು
ತಾವು ಆಯ್ದ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವರು,
ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಬಂಗಾರದ ಬೀಜಗಳಾಗುವುವು
ಆಕಾಶದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಬಿತ್ತುವರು
ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲು.

 ಭಾಷೆ

ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಾಚೆ
ಭಾಷೆಯ ಅಂಕುಡೊಂಕು ಚಿಹ್ನೆಗಳು
ಉಲ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ  ಸೇರುವುವು
ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಪಿಸುಗುಡುತ್ತಾ
ಅವು ವ್ಯೋಮದಿಂದ ಜಾರುವುವು
ಮನುಕುಲವು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡ 
ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ

ಭಾಷೆಯ ವಿಶಾಲ ದೇಹಗಳು
ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಮರುಭೂಮಿಯೆಡೆಗೆ
ಪಯಣಿಸುವುವು
ಅಲ್ಲವು ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ಎಂದೋ ಕಾಣೆಯಾದ
ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುವು

ಅವುಗಳ‌ ಸಂಕಟವು
ಹುಗಿದುಹೋದ ಪದಗಳನ್ನು
ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತುವುವು
ಪದಗಳು ಭಾಷೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ
ಗರಿಗಳ ಸದ್ದಿಗೆ ಒನೆಯುತ್ತಾ
ಧೂಮದಂತೆ ಮೇಲೇಳುವುವು

ಆಮೇಲೆ ಅವು ನಳನಳಿಸುವ ಹೂಗಳಿಂದ ನೇಯ್ದ
ಪದರವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುವು.

ಆತ್ಮ ಶಲಾಕೆಗಳು ಕವಿತೆಗಾಗಿ ತಹತಹಿಸುತ್ತಾ
ಬೆಂಕಿಗೆ  ಶರಣಾಗುವುವು
ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮವಾಗುವುವು
ಬಯಕೆಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ.

ಮೊಗ್ಗೊಂದು ಅರಳುವುದು
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಹನಿಗಳ ಮೇಲೆ .
ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕವಿತೆ ದಳದಳವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಡಿಯಲ್ಲಿ
ರೂಪಕವೊಂದು ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು.

ಹಚ್ಚೆ

ಮುದುಕಿಯೊಬ್ಬಳು
ತನ್ನ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಬುಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು
ಬದುಕಿಡೀ ಹಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುವಳು.

ಬಣ್ಣ ತುಂಬಿದ ಸೂಜಿ
ತೂರುವುದು ರಕ್ತ ಮಾಂಸದ ಸುರಂಗದೊಳಗೆ ಮಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ

ದೇಹಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಳವಳು ಹೀಗೆ.
ಒಂದು ಚುಕ್ಕಿ:
ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಗಳು.

ಚುಕ್ಕೆಯೊಳಗೊಂದು ಚುಕ್ಕಿ
ಹೂಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪವಿತ್ರ ಹೂಗಳು.

ಮರಗಳು:
ಪೂರ್ವಜರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾಡು.

ಮನುಷ್ಯನ ಚಿತ್ರಗಳು:
ಸೋದರ ಸೋದರಿಯರು.

ಮುಷ್ಠಿ ಕಾಳಿನೊಡನೆ
ಅಥವಾ ಒಂದೆರಡು ತುಂಡು ಒಣಬ್ರೆಡ್ಡಿನೊಡನೆ
ತನ್ನ ಗೂಡು ಸೇರುವಳು
ಎಲ್ಲ ಮೃತ ಜೀವಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ವಿರಮಿಸಿರುವಲ್ಲಿಗೆ.

ಕವಡೆ
  
ಕಡಲಿನ ತಡಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ
ನೀರವ ರಾತ್ರಿಗಳಲಿ
ಹಾಡುವುದು ಗಾಳಿಯು ಕವಡೆಗಳ ಒಳಗಿಂದ

ಸಾವಿನ ಭಯದ ಎದೆಬಡಿತ
ಚುಚ್ಚುವ ಯಾತನೆ
ಅಡಗುವುದು ಕವಡೆಯೊಳಗೆ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ

ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಅಪ್ಪುಗೆ
ಸಂತಸದ ಕುರುಡು ಕುದುರೆಗಳು
ಕವಡೆಯೊಳಗಿಂದ ಹಾರುವುವು
ಜಲಕೀಟಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ.

ಮುರಿದ ದೋಣಿಗಳೊಳಗೆ
ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದ ನಿಧಿ
ದೇಹಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೀನುಗಾರರು
ಸಾವಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ ರೋದಿಸುವರು
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಡುವರು ಕವಡೆಗಾಗಿ

ಕವಡೆಗಳು ಗುದ್ದಾಡುವುವು ಸಿಡಿಯುವುವು
ಬಿರುಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಮಾತಾಡುವುವು
ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲರ ಪಾಪ ಪುಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ.

ನವಿಲು

ಕಪ್ಪು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ
ಅವು ಮೀಯುವುವು

ಅವುಗಳ ಮೈಮೇಲಿನ 
ನಕ್ಷತ್ರದ ಹುಡಿಗಳು
ಹೊಳೆಯುವ ಚಿಪ್ಪುಗಳಾಗುವುವು
ಅವು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಗಿರಗಿರನೆ ತಿರುಗುವುವು

ಅವುಗಳ ಶಿಖಿಯು 
ಖಾಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ.
ಆಟದ ನವಿಲು
ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಅದರಿಂದಲೇ ಮಾಡುವರು

ಅದರ ಬಿಚ್ಚಿದ ಗರಿಯು
ಆಕಾಶ ಭೂಮಿಯು ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯ ಹಾಗೆ
ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ
ಅವು ಅಡಗಿದ ಪಚ್ಚೆಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವುದು.

ಯಾವ ಬೇಟೆಗಾರನೂ ಬಾರದಿರಲಿ ಯಾವ ಶತ್ರುವೂ ತಮ್ಮ  ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಾನಿಮಾಡದಿರಲಿ
ಯಾವ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳೂ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ 
ತಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂಸಿಸದಿರಲಿ
ಯಾರೂ ತಮ್ಮ ಉದುರಿದ ಗರಿಗಳನ್ನು 
ಮುಟ್ಟದಿರಲಿ
ಎಂದು ಅವು ಬಯಸುವುವು.

ಬಂಜಾರ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಹಾಗೆ 
ಅವೂ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿರುಗಬಯಸುವುವು
ವಿಳಾಸವೇ ಇಲ್ಲದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜನರು
ಕಾಲಯಾತ್ರೆಯ ಕಥಾನಕಗಳ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು.

ಭಾಗ್ಯ ಸಿ ಎಚ್

ಭಾಗ್ಯ ಸಿ ಎಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಳ್ಳೆಯ ಓದುಗರು ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕರು. ಗುಜರಾತಿನ ಜಯಂತ್ ಪರ್ಮಾರ್, ಒಡಿಯಾ ಕವಿ ಪ್ರವಾಸಿನಿ ಮಹಾಕೂಡ್, ಹೈದರಾದಿನ ರಮೇಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್ ನಾಯಕ್ ಮೊದಲಾದವರ ಕವನಗಳು; ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಇರಾನಿಯನ್ ಕವನಗಳ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಗೀಗ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಬರೆದದ್ದನ್ನು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ತರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಕೊಂಚ ಅಲರ್ಜಿ. ಅದು ಇಲ್ಲವಾಗಲೆಂದು ಅವರ ಓದುಗರಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹಾರೈಕೆಯಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಆಗ ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ನ ದನಿಯಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿದವರು ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಹ್ಯೂಸ್. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಕವಿ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬಿಳಿಯ ಜನರ ಆಡಂಬರದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನಲ್ಲದೇ ಕಪ್ಪು ಜನರ ಆಡುಮಾತಿನ ಸೊಗಡನ್ನು, ಜಾಜ಼್ ಸಂಗೀತದ ಲಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು (Jazz Poetry) ತಳವರ್ಗದ ಜನರ, ಶೋಷಿತರ ನೋವುನಲಿವನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಸಂಕಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ತೋರುವ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದರು.

ಕೆಲಸದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಮೊನ್ನೆ ನಾನು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಕಸೀನೋಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದ ದೂರವಿರುವ The Writer's Block ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ 100 Poems That Matter ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಪುಟ ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಅದರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹ್ಯೂಸ್ ಅವರ My People ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಪದ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು.

My People

Dream-singers,
Story-tellers,
Dancers,
Loud laughers in the hands of Fate—
           My People.
Dish-washers,
Elevator-boys,
Ladies’ maids,
Crap-shooters,
Cooks,
Waiters,
Jazzers,
Nurses of babies,
Loaders of ships,
Porters,
Hairdressers,
Comedians in vaudeville
And band-men in circuses—
Dream-singers all,
Story-tellers all.
Dancers—
God! What dancers!
Singers—
God! What singers!
Singers and dancers,
Dancers and laughers.
Laughers?
Yes, laughers….laughers…..laughers—
Loud-mouthed laughers in the hands of Fate.

My People ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಓದಿದಕೂಡಲೇ ಮೊದಲಿಗೆ ನೆನಪಾದದ್ದೇ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರ 'ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು' ಪದ್ಯದ 'ನನ್ನ ಜನ' (ಮತ್ತು ಅವರ 'ನನ್ನ ಜನಗಳು'). ಮುಂದೆ ಓದುತ್ತ ಹೋದಂತೆಯೂ ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂವಾದಿಗಳಿದ್ದಂತೆನ್ನಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರಬೇಕೆನ್ನಿಸಿತು. ಆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕುರಿತು ಒಂದಿಷ್ಟು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕೆಳಗಿವೆ.

ನನ್ನ ಜನ ನಗುವಿನವರು

ಕನಸ ಹಾಡುವವರು
ಕತೆಯ ಹೇಳುವವರು
ಕುಣಿಯುವವರು
ವಿಧಿಯ ಹಿಡಿತದಲ್ಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಗುವ ನಗುವಿನವರು — 
               ನನ್ನ ಜನ.
ಪಾತ್ರೆ ಬೆಳಗುವವರು
ಲಿಫ್ಟ್ ಹುಡುಗರು
ಒಡತಿಯರ ಸೇವೆಯ ಹೆಂಗಸರು
ಬೀದಿಬದಿಯ ಜೂಜುಕೋರರು
ಅಡುಗೆಯವರು
ಕಾದು ಬಡಿಸುವವರು
ಜಾಜ಼್ ರಸಿಕರು 
ಕೂಸುಗಳ ದಾಯಂದಿರು
ಹಡಗ ಹೇರಾಳುಗಳು
ಹೊರೆಯಾಳುಗಳು
ಕೂದಲಣಿಗೊಳಿಸುವ ಹೆಣ್ಣುಗಳು
ವಿನೋದಾವಳಿಯ ವಿದೂಷಕರು
ಮತ್ತು ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳ ವಾದ್ಯದವರು — 
ಕನಸ ಹಾಡುಗರು ಎಲ್ಲರೂ
ಕತೆಯ ಹೇಳುಗರೇ ಎಲ್ಲರೂ.
ಕುಣಿತಗಾರರು —
ಅಬ್ಬಾ! ಅದೆಂಥ ಕುಣಿತಗಾರರು!
ಹಾಡುಗಾರರು — 
ಆಹಾ! ಅದೆಂಥ ಹಾಡುಗಾರರು!
ಹಾಡುಗಾರರು ಕುಣಿತಗಾರರು
ಕುಣಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ನಗುವಿನವರು.
ನಗುವಿನವರೇ?
ಹೌದು, ನಗುವಿನವರು …. ನಗುವಿನವರು … ನಗುವಿನವರು — 
ವಿಧಿಯ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಬಿಟ್ಟು ನಗುವ ನಗುವಿನವರು.

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಸರಳವಾದ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಕಂಡರೂ ಹ್ಯೂಸ್ ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಚಿತ್ರಣ ಆ ಕಾಲದ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ. (ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಕಾಲದ್ದೂ ಕೂಡ, ಮತ್ತದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದೇನಲ್ಲ.) ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದೂ ಕಾಣದಿರುವವರನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಎಳೆ.

ಹ್ಯೂಸ್ ಹೇಳುವ 'ನನ್ನ ಜನ' (ನಮ್ಮ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರ 'ನನ್ನ ಜನಗಳು' ಪದ್ಯದಂತೆಯೇ) ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೋಟೆಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಲಿಫ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ, ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಗೆನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ — ಸಮಾಜದ ಗಾಲಿಗಳು ಸರಾಗವಾಗಿ ಉರುಳುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಅವರೇ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವರು ಅದೃಶ್ಯರು. ಅಲ್ಲದೆಯೇ, ಸಮಾಜದ ಸಭ್ಯರ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವವರೇ ಅವರು (ಒಡತಿಯರ ಸೇವೆಯ ಹೆಂಗಸರು, ಕೂದಲಣಿಗೊಳಿಸುವವರು, ಪಾತ್ರೆ ಬೆಳಗುವವರು, ಅಡುಗೆಯವರು, ಕಾದು ಬಡಿಸುವವರು). ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಅವರು ಯಾರ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಿಡುತ್ತಾರೋ ಅದೇ ಸಭ್ಯ ಸಮಾಜವು ಅವರ ಘನತೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಅವರ ಎಷ್ಟೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯವರಿರಲಿ, ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಲಿ — ಅದೂ ಹೋಗಲಿ, ಅವರ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಿರಿತನಕ್ಕೆ ಕೂಡ ತುಸು ಗೌರವ ದಕ್ಕುದಿದ್ದ ಕಾಲವದು: ಅವರು ‘ಎಲಿವೇಟರ್ ಹುಡುಗರು' (‘boys’) ಅಥವಾ 'ಮನೆಗೆಲಸದ ಹುಡುಗಿಯರು’ (‘girls’) ಅಷ್ಟೇ, ಮತ್ತೇನಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಕರೆದು, ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಆಯಾ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅದು. ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಅವರಿಗೆ ನಿಯಮಿಸಲಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಭಟ್ಟಿಯಿಳಿಸುವ, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವ reductionistic ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯದು.

ಮುಂದೆ 1952ರಲ್ಲಿ ರ್‍ಯಾಲ್ಫ್ ಎಲಿಸನ್ (Ralph Ellison) ಬರೆದ Invisible Man ಕಾದಂಬರಿಯ ವಸ್ತು ಕೂಡ ಇದೇ. ತನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಡಿಯಚ್ಚಿನಂತೆ ನೋಡುವ ಸಮಾಜದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕನದ್ದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಈ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಾನು 'ಅದೃಶ್ಯ'ನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆಂಬ ಅರಿವು ಅವನಿಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸ್ ಈ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ, "ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಕಣ್ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು ಇವರೇ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಜನರನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವವರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕೂಸುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾಯಂದಿರವರೆಗೆ ಹ್ಯೂಸ್ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 'ಕೀಳು' ಎನ್ನಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರೆಲ್ಲ 'ನನ್ನ ಜನ' ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು 'ಹಡಗ ಹೇರಾಳುಗಳು; ಹೊರೆಯಾಳುಗಳು' ("ಸೈಜುಗಲ್ಲು ಹೊತ್ತೋರು") — ನಾಗರಿಕತೆಯ ಎಲ್ಲ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತವರು ಅವರೇ. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಹ್ಯೂಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರೂಢಿಯರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನು' ಮಾತ್ರ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಬೀದಿಬದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಳದ ಆಟ ಆಡುವ ಜೂಜುಕೋರರನ್ನೂ (crap-shooters) ಕೂಡ “ಇವರೂ ನನ್ನವರೇ” ಎಂದು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇವರು ದುಡಿಯುವ ಜನರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಕತೆಯ ಹೇಳುಗರು ಕೂಡ. ತಮ್ಮ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸಂಕಥನವನ್ನು ಎದೆಯಿಂದ ಎದೆಗೆ ದಾಟಿಸುವ ಬಾಯ್ದೆರೆಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು. ಎಷ್ಟೇ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿದ್ದರೂ ನಾಳೆಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದವರು. ಹ್ಯೂಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ‘Dream-singers’ ಪದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು: ಅವರು ಬರಿಯ ಕನಸಿಗರಲ್ಲ, ಕನಸ ಹಾಡುಗರು. ಕನಸು ಕಾಣುವವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅವರು; ಕನಸನ್ನು ಹಾಡು ಮಾಡಿ ತಾವು ಕಂಡ ಕಾಣ್ಕೆಯನ್ನು ಹರಡುವವರು. ಅದು ತಮ್ಮದಷ್ಟೇ ಕನಸಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹಬ್ಬುವಂಥದ್ದು.

ಕಪ್ಪು ಜನರ ಆಡುಮಾತಿನ ಸೊಗಡಿನ ಜಾಜ಼್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಸ್ ಹಾಡುಗಾರರು ಅವರು. ಎಂಥ ಸೊಗಸಿನ ಹಾಡುಗಳವು! ಮತ್ತಲ್ಲದೇ, ಕುಣಿತಗಾರರು. ಅಬ್ಬಾ! ಅದೆಂಥ ಬಿರುಸಿನ ಕುಣಿತ ಅವರದು ("ಭೂಕಂಪನವಾಯಿತು ಅವರು ಕುಣಿದ ಹುಚ್ಚಿಗೆ" ಎನ್ನುವಂತೆ). ಹ್ಯೂಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಜ಼್ ರಸಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಕುಣಿಯುವವರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದು ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಅದ್ಭುತವಾದ ಜೀವಸತ್ತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಲು.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಜನ ನಗುವಿನವರು. ಕವಿತೆಯ ಜೀವಾಳವಿರುವುದು ಆ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ. ಹ್ಯೂಸ್ ಅವರು ಪದಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ವಿಲಕ್ಷಣತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ "Laughers" ಎಂಬ ಪದ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯಾರ್ಥ 'ನಗುತ್ತಿರುವವರು' ಎಂದಷ್ಟೆ. ನಗುನಗುತ್ತಲಿರುವವರನ್ನು ಅಥವಾ ಜೋರಾಗಿ ನಗುವವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ, "They laugh a lot” ಅಥವಾ “They have a loud laugh," ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು "laughers” ಎಂದಲ್ಲ. Singers, dancers, porters, waiters, porters ಎಂದಂತೆ ಜನರ ಗುಂಪೊಂದಕ್ಕೆ “laughers” ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ತೀರ ಅಪೂರ್ವ. (ಈ ಕವಿತೆಯ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಸರು Laughers ಎಂದೇ ಇದೆ.) ಇಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅದನ್ನೇ!

ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ 'ನಗು' ಎನ್ನುವ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನಾಗಿ ಬದಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅವರ ಕರ್ತೃತ್ವಶಕ್ತಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ನಗುವವರಲ್ಲ; ನಗುವಿನವರೇ ಅವರು! ಮತ್ತಿನ್ನು ಇಲ್ಲಿ 'ವಿಧಿ' (fate) ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ದುರಾದೃಷ್ಟವಲ್ಲ, ಹಣೆಬರಹವಲ್ಲ; ಅದು ಅಮೆರಿಕದ ಕಪ್ಪುಜನಾಂಗದವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ಣಬೇಧದ ಕ್ರೂರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಬಡತನದ ವಾಸ್ತವ. ಆ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಜೋರಾಗಿ ನಗಬಲ್ಲರು. ಅವರು ನಗೆಗಾರರಲ್ಲ; ನಗುವಿನವರು. ಅವರ ನಗು ಲಘು ಹಾಸ್ಯದ್ದಲ್ಲ; ಪ್ರತಿರೋಧದ ಕಸುವಿರುವಂಥದ್ದು. ಅವರ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕುಣಿತದಂತೆ. ಅದು ಎಂಥದ್ದೆಂದರೆ, ಎಂದಾದರೊಂದು ದಿನ ವಿಧಿಯ ಬಿಗಿಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಬಲ್ಲಂಥದ್ದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಬಿಯರ್ಸ್‌ನ ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಓದುವ ಮುನ್ನ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಂತರ್‌ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಭಿನ್ನಮತಗಳಿದ್ದರೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಗುಲಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಧೋರಣೆಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಹನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯಗಳು ಬಂಡೆದ್ದು ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕಡಿದುಕೊಂಡು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಶ್ರೀಮಂತ ರೈತರಿಗೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ. ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ 750,000 ಸೈನಿಕರು ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿನ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ. ಕೆಳಗಿನದು ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕತೆ.

1

ಉತ್ತರ ಅಲಬಾಮಾದ ಆ ರೈಲ್ವೇ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನು ನಿಂತಿದ್ದ. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಿಗಿದು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕುಣಿಕೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಹಗ್ಗದ ಮೇಲ್ತುದಿಯನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಡ್ಡ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕುಣಿಕೆ ಹಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಹಗ್ಗ ಅವನ ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ನೇತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ನೇಣಿಗೇರಿಸುವವರಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಅಡ್ಡ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಹಾಸಿದ್ದರು. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆಂದೇ ಇಬ್ಬರು ಫೆಡರಲ್ ಸೇನೆಯ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನನ್ನಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ನನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ್ದರು. ತುಸು ದೂರದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಾಸಲಾಗಿದ್ದ ಅಡ್ಡ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ನಿಂತಿದ್ದ. ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಂತೆ ಎಡ ಭುಜಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಂಗೈ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಸೈನಿಕರು ಕಾವಲು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಸೇತುವೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಅದನ್ನಷ್ಟೇ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸೇತುವೆಯ ಕಾವಲಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನ ತುದಿಯ ರೈಲು ಹಳಿಗಳು ಸುಮಾರು ನೂರು ಗಜಗಳವರೆಗೆ ನಿರ್ಜನವಾಗಿದ್ದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಿರುವು ಪಡೆದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೇತುವೆಯ ಮತ್ತು ನದಿಯ ದಡದ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಒಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ರೈಫಲ್ ನಳಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವಷ್ಟು ಜಾಗವಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಒಂದು ತೋಪಿನ ನಳಿಗೆ ಕೂರುವಷ್ಟು ಕಿಂಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದರೊಳಗಿನಿಂದ ಸೇತುವೆಯ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ತೋಪಿನ ಹಿತ್ತಾಳೆ ನಳಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸೇತುವೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರು ನಾಲ್ವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇತ್ತ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಯ ಮಧ್ಯದ ತೆರೆದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್‌ಗಳನ್ನೂರಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಒಂದು ಸೇನಾ ತುಕಡಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಸೈನಿಕರು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೂರ್ತಿಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲ್ದಳದ ತುಕಡಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅವನೂ ನಿಶ್ಚಲ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದ. ಸಾವು ಎನ್ನುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿರುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜ ಮರ್ಯಾದೆ ಕೊಡುವುದು ಸೇನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಆ ಗಳಿಗೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ನೇಣಿಗೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು ಮುವ್ವತ್ತೈದಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ದಿರಿಸು ನೋಡಿದರೆ ಅನುಕೂಲಸ್ಥ ಜಮೀನುದಾರರಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಧೃಡನಾಗಿದ್ದು ಸ್ಪುರದ್ರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಚಿದ್ದ. ಅವನ ಮುಖ ಗಡ್ಡ ಮೀಸೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೇಣಿನ ಕುಣಿಕೆ ತೊಡಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಅವನು ನೇಣಿಗೇರಿಸುವಂಥ ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸೇನಾ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಭ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ನೇಣಿಗೇರಿಸಬಾರದೆಂಬ ನಿಯಮವೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ನೇಣಿಗೇರಿಸುವ ತಯಾರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದು ರೈಲು ಕಂಬಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಿಲ್ಲಲು ಹಾಸಿದ್ದ ಹಲಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದರು. ಸೈನಿಕರ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್, ಕ್ಯಾಪ್ಟನನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ ಸೇನಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಹೊಡೆದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ನಿಂತಿದ್ದ ಹಲಗೆಯ ಹಿಂಭಾದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನಿಂತುಕೊಂಡ. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ತಕ್ಷಣ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದ. ಈಗ ಆ ಹಲಗೆಯ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೇಣಿಗೇರಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಹಲಗೆಯನ್ನು ರೈಲು ಸೇತುವೆಯ ಮಧ್ಯದ ಮೂರು ಮೂರು ಅಡ್ಡ ತೊಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿದ್ದರು. ನೇಣಿಗೇರುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಜೆಂಟನ ಭಾರದ ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಹಲಗೆಯು, ನದಿಗೆ ಮಗುಚಿ ಬೀಳದಂತೆ ಧೃಡವಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸನ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಹಲಗೆಯಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದು ನೇಣಿಗೇರುತ್ತಿರುವವನ ಭಾರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೇಣು ಬಿಗಿಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೊಂದು ತುಂಬಾ ಸರಳವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೈದಿಯ ಮುಖವನ್ನಾಗಲೀ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಮುಚ್ಚಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೈದಿ ತಾನು ನಿಂತಿರುವ ಬಳುಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ತುಸು ಹೊತ್ತು ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಕಾಲ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ನದಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದ.

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೆದ್ದು ತೇಲುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಮರದ ತುಂಡು ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಮರದ ತುಂಡನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಮರದ ತುಂಡು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತು ನೀರು ಕೂಡ ಆಲಸ್ಯವೇ ಮೈವೆತ್ತಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ತಾನೆ ಮೇಲೇರುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾರದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹರಡಿದ್ದ. ದೂರದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಮಂಜು ಮೇಲೇರುತ್ತಿತ್ತು. ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಮರಗಳು ಮಂಜಿನಿಂದ ತೊಯ್ದು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿದ್ದವು. ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಮರದ ತುಂಡು ಅವನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿತ್ತಾದರೂ ಕೊನೆಯ ಭಾರಿ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮನೋಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮತ್ತೊಂದು ಶಬ್ಧ ಅವನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಅದು ಕಮ್ಮಾರನು ಕಬ್ಬಿಣ ಬಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಸದ್ದಿನಂತಿತ್ತು. ಅದು ಯಾವುದರ ಸದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದ. ಆ ಶಬ್ಧ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲ ದೂರದಿಂದಲೋ ಎನ್ನುವುದು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಅದು ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ಸಾರುವ ಗಂಟೆಯ ನಾದದಂತಿತ್ತು. ಒಂದೊಂದು ಸುತ್ತಿಗೆಯ ಪೆಟ್ಟನ್ನೂ ಅವನು ಆತಂಕದಿಂದ ಎದುರುನೋಡತೊಡಗಿದ. ಕಮ್ಮಾರನ ಸುತ್ತಿಗೆಯ ಬಡಿತಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯು ದೀರ್ಘವಾದಂತೆ ಅದರ ಶಬ್ಧದ ತೀವ್ರತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಅವನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಅವನಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಬೇಕೆನಿಸಿತು. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ ಕಮ್ಮಾರ ಕಬ್ಬಿಣ ಬಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸದ್ದು ಅವನ ಗಡಿಯಾರದಾಗಿತ್ತು!

ಅವನು ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾನು ಶಕ್ತನಾದರೆ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕುಣಿಕೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏನೇನೂ ಕಷ್ಟವಾಗಲಾರದು. ಸೈನಿಕರು ಜಾಗೃತರಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ತಾನು ಕೆಳಗೆ ನದಿಗೆ ಧುಮುಕಬಹುದು. ನೀರಿನೊಳಗೆ ಈಜುತ್ತಾ ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಹೇಗೋ ಬಚಾವಾಗಬಹುದು! ಈಜುವುದರಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದ. ಆಚೆ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಲು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯಬಹುದು? ಆಚೆ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿತ್ತು. ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಹೇಗಾದರೂ ಅವರನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ತಲುಪಬಹುದು. ತನ್ನ ಮನೆ ಹೇಗೂ ಅವರ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಯ ಪರಿಧಿಯ ಹೊರಗಿದೆ. ನಾನು ಹೇಗಾದರೂ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿದರೆ ತಾನು, ತನ್ನ ಮಡದಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಬಹುದು.. ಹೀಗೆ ಅವನ ತಲೆಯೊಳಗೆ ಯೋಚನೆಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದವು...

ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸನ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಬದಿಗೆ ಸರಿದ.

2

ಪೇಟನ್ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ಅಲಬಾಮಾದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕುಟುಂಬದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಮೀನ್ದಾರನಾಗಿದ್ದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜಮೀನುದಾರರಂತೆ ಅವನಲ್ಲೂ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಜನ ಗುಲಾಮರು ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜಮೀನುದಾರರಂತೆ ಗುಲಾಮೀ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಬಂಡುಕೋರ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರದಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಲಿದ್ದ. ಮಿಸಿಸಿಪಿಯ ಕೊರಿಂಥ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದವರ ಬಂಡುಕೋರ ಸೈನ್ಯ ಕೆಟ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನಪ್ಪಿತ್ತು. ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್‌ನಿಗೆ ಈ ಸೋಲನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಕಾರದ ಬೆಂಕಿ ಅವನೊಳಗೆ ಧಗಧಗಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವನು ಸೂಕ್ತ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಕಾಯುತ್ತಲಿದ್ದ. ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಆಗಾಗ ಒದಗಿ ಬರುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು. ತನ್ನ ಕೈಲಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅವನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬಂಡುಕೋರ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಅವನು ಅವು ನಿಕೃಷ್ಟವೆಂದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದಾಗಲೀ ಭಾವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಯೋಧನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಗುಂಡಿಗೆ ಯೋಧನದಾಗಿತ್ತು. ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದೊಳಗೆ ಯಾವುದೂ ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲವೆನ್ನುವಂತೆ ಅವನು ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡದೆ ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ.

ಒಂದು ಸಂಜೆ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಡದಿ ಹೂದೋಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗಿನ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಸೈನಿಕನೊಬ್ಬ ಅವರ ಮನೆಯ ಗೇಟಿನ ಎದುರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಕೇಳಿದ. ನೀರು ತಂದು ಕೊಡಲೆಂದು ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್‌ನ ಮಡದಿ ಎದ್ದು ಒಳಗೆ ಹೋದಳು. ಆವಳು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ಎದ್ದು ಗೇಟಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಯೋಧನೊಡನೆ ಯುದ್ದಧ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದ.

“ಯಾಂಕೀ1 ಸೇನೆ ಗೂಗೆಕೊಳ್ಳದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗೂಗೆಕೊಳ್ಳದ ಮೇಲಿನ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಮುಗಿಸಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೈಲು ರಸ್ತೆ, ಕೊಳ್ಳದ ಮೇಲಿನ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸುರಂಗಕ್ಕೆ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವವರನ್ನು ನೇಣಿಗೇರಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಯಾಂಕೀಗಳ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವತಃ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಓದಿದ್ದೇನೆ.”

“ಗೂಗೆಕೊಳ್ಳದ ಮೇಲಿನ ಸೇತುವೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ?” ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್‌ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೇಳಿದ.

“ಮುವ್ವತ್ತು ಮೈಲು.” ಆ ಸೈನಿಕ ಉತ್ತರಿಸಿದ.

“ಕೊಳ್ಳದ ಈಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿದೆ?”

“ಕೊಳ್ಳದ ಈಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಡ್ಡ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ಅಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.”

“ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇಣಿಗೆ ಹೆದರದ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಕಾವಲುಗಾರನ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?” ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್‌‌ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ಆ ಸೈನಿಕ ಯೋಚನಾಮಗ್ನನಾದ.

“ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗಿನ ಕಂಬಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ನೆರೆಗೆ ತೇಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಮರದ ತುಂಡುಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಶಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಅವು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೆ ಈಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳಿಗೇನಾದರೂ ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟರೆ...” ಅವನು ಹೇಳತೊಡಗಿದ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್‌‌ನ ಮಡದಿ ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಳು. ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಆ ಸೈನಿಕ ಅವರನ್ನು ವಂದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ಹೋದ. ಅದೇ ಸೈನಿಕ ಸಂಜೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವನು ಬಂಡುಕೋರ ಸೈನಿಕನಾಗಿರದೆ ಫೆಡರಲ್ ಸೇನೆಯ ಮಾಹಿತಿದಾರನಾಗಿದ್ದ!

3

ಪೇಟನ್ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಲಗೆಯ ಸಮೇತ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞಾಶೂನ್ಯನಾದ. ಎಷ್ಟೋ ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರುಕಳಿಸಿದ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಉಸಿರು ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ವೇದನೆ ಅನುಭವಿಸತೊಡಗಿದ. ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನ ಬೆರಳುಗಳವರೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಅನುಭವಿಸಲಾರದಂತ ಭಯಾನಕ ನೋವು ಮತ್ತು ಉರಿ ಏಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದು ಶಮನವಾಗುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೂ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವನ ತಲೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಲೂನಿನ ಹಾಗೆ ಉಬ್ಬುತ್ತಾ ಇನ್ನೇನು ಒಡೆದೇ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಈಗಾಗಲೇ ಅವನು ತನ್ನ ಯೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಂವೇದನಾ ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಮಾತ್ರ ಜೀವಂತವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು. ಅವನೊಂದು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೋಡದೊಳಗೆ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು ಲೋಲಕದಂತೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಒಮ್ಮೆಲೇ ಅವನ ಸುತ್ತ ಆವರಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೋಡ ಭಯಾನಕ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೇರತೊಡಗಿತು ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಏನೋ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಂಥ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅವನ ಕಿವಿಗಳು ಕಿವುಡಾಗಿ ಅಂಧಕಾರ ಕವಿಯಿತು. ಅವನಿಗೆ ಚಳಿಯಾಗಲು ಶುರುವಾದಂತೆ ಅವನ ಯೋಚನಾ ಶಕ್ತಿ ಮರುಕಳಿಸಿತು. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಹಗ್ಗ ತುಂಡಾಗಿ ಅವನು ಕೆಳಗೆ ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಬಿಗಿದಿದ್ದ ಹಗ್ಗ ಹಾಗೇ ಇದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅವನು ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದ. ನೀರಿನ ಕೆಳಗೆ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಸಾಯುವುದು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಎಂದು ಅವನಿಗನ್ನಿಸಿತು.

ಕಣ್ಣು ತೆರೆದ. ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆದರೂ ಅವನು ಮುಳುಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಿಂದು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಗೆ ಆ ಬಿಂದು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ತಾನು ನೀರಿನ ಮೇಲೇರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಅವನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಗಿತ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿತು. ‘ವೈರಿ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಗುಂಡು ಹೊಡೆಸಿ ಸಾಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನೇಣು ಬಿಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸಾಯುವುದು ಎಷ್ಟೋ ವಾಸಿ.’ ಎಂದು ಅವನಿಗನಿಸಿತು. ಹಾಗಾಗಲು ತಾನು ಅಸ್ಪದ ಕೊಡಲಾರೆ ಎಂದು ಅವನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ.

ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅವನ ಮುಂಗೈಗಳು ಕಠಿಣವಾಗಿ ನೋಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನು ಮುಂಗೈಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನುಆ ಕಡೆಗೇ ಹರಿಸಿದ್ದ. ಕೊನೆಗೂ ಹಗ್ಗ ಜಾರಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅವನ ಕೈಗಳು ಬಂಧಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅವನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಈಜತೊಡಗಿದ. ಅವನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರಿ ಎನ್ನುವಂತೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಒಂದೊಂದೇ ಕೈಯನ್ನು ನೋಡತೊಡಗಿದ. ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವ್ಯಯ ಮಾಡದೆ ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ನೇಣಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಎಸೆದ. ಅದು ನೀರಾವಿನಂತೆ ಬಳುಕುತ್ತಾ ಮುಳುಗತೊಡಗಿತು.

ನೇಣಿನ ಕುಣಿಕೆ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಅವನ ಕತ್ತು, ಕಿವಿಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಗಾಧ ನೋವು ಮತ್ತು ಉರಿಯಿಂದ ಯಾತನೆ ಕೊಡಲಾರಂಬಿಸಿತ್ತೆಂದರೆ ಅವನಿಗರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಕಿರುಚತೊಡಗಿದ, “ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೋ, ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೋ!.” ಆ ಯಾತನೆಗಿಂತ ನೇಣಿನಿಂದ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾಯುವುದೇ ಮೇಲೆಂದು ಅವನಿಗನಿಸಿತು. ಅವನ ಹೃದಯ ಬಾಯಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದು ಹೊರಕ್ಕೆ ಹಾರಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ, ಇದಾವುದರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಅವನ ಕೈಗಳು ತನ್ನ ದೇಹದೊಳಗಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ತಳದಿಂದ ಮೇಲೇರಲು ನೀರನ್ನು ಬಗೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ತಲೆ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕುರುಡಾದವು. ಅವನ ಎದೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಸರಸರನೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೀರುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ ದೂಡಲಾರಂಬಿಸಿದವು. ಆವನು ಈಗ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದ.

ಅವನ ಮುಖಕ್ಕೆ ರಾಚುತ್ತಿದ್ದ ನೀರಿನ ಅಲೆಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಬೇರೆ ಶಬ್ದಗಳ ಅನುಭವ ಅವನಿಗಾಗತೊಡಗಿತು. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ನದಿಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿದ್ದ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ಮೇಲೆ, ಅದೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ, ಅವುಗಳ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಎಲೆಗಳ ತಂತುಗಳ ಮೇಲೆ, ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೀಟಗಳ ಮೇಲೆ, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ದುಂಬಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಜೇಡಗಳ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಲೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿನ ಮಂಜಿನ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನು ಚೆಲ್ಲಿದ ವಿವಿಧ ರಂಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿಯಿತು. ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಗುಂಗರೆಗಳ ನಾದ. ಡ್ರಾಗನ್ ನೊಣಗಳು ರೆಕ್ಕೆ ಬಡಿಯುವ ಸದ್ದು, ನೀರು ಜೇಡಗಳು ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವ ಸದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಅಂಬಿಗರು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಸದ್ದಿನಂತೆ ಕೇಳತೊಡಗಿತು.

ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಒಂದು ಮೀನು ಅವನ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಲನವನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿ ಮರೆಯಾಯಿತು. ಅವನು ಈಗ ನೀರಿನ ಮೇಲಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಸೇತುವೆ, ಸೈನಿಕರ ಶಿಬಿರ, ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲಿನ ಸೈನಿಕರು, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್, ಸಾರ್ಜೆಂಟ್, ಮತ್ತು ಅವನ ನೇಣಿನ ಹಗ್ಗ ಎಳೆದಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಖಾಸಗಿ ಸೈನಿಕರು ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದರು. ನೀಲಿ ಅಗಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲಿ ಕಪ್ಪು ನೆರಳುಗಳು. ಅವರು ಅವನತ್ತ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದರು -- ಬಹುಶಃ ಅರಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಿಸ್ತೂಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವನು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇತರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಯುಧಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಆಕೃತಿಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.

ಅವನಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವನ ತಲೆಯ ಬಗಲಲ್ಲೇ ನೀರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲು ಎತ್ತಿ ಹಾಕಿದ ಶಬ್ದವಾಗಿ ನೀರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿತು. ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗುಂಡುಗಳು ಹಾರಿಸಿದ ಸದ್ದು. ಅವನು ಕತ್ತನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಸೇತುವೆಯ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದ. ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನ ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಕೆಯಿಂದ ನೀಲಿ ಹೊಗೆ ಹೊರಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಗುಂಡು ಕೂಡ ಗುರಿ ತಪ್ಪಿತ್ತು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ತೀರದಿಂದ ಯಾರೋ ಗರ್ಜಿಸಿದ ಸದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿತು.

“ಕಂಪೆನಿ, ಆಟೆನ್ಶನ್! ಗೆಟ್ ರೆಡಿ! ಫಾಯರ್..!”

ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸದ್ದು ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಮಂದವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವನ ಸುತ್ತ ನೀರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮತೊಡಗಿತು. ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ಆದಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಮುಳುಗಿದ. ಒಂದು ಗುಂಡು ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೆಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಿದ. ಆವನು ಉಸಿರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಧಡಬಡಿಸಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವನಿಗೆ ತಾನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ಅವನಿಗೆ ಸೈನಿಕರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಧಾರಾಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು.

ಅವನು ಈಗ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದ. ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದ. ಸೈನಿಕರು ಕೋವಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬೆಂಕಿ ಕಾರತೊಡಗಿದವು. ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲಾ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಅವನು ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ. ಅವನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ನೀರಿನ ಸೆಳೆತದ ಜೊತೆಗೆ ಈಜತೊಡಗಿದ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅವನಿಗೆ ಒಂದೂ ಗುಂಡು ತಗುಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಯೇ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅವರ ಗುಂಡುಗಳಿAದ ಪಾರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ? ಬಹುಶಃ ಕ್ಯಾಪ್ಟನನು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಹೇಳಿರಬೇಕು. ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಗುಂಡುಗಳು ಅವನ ಸುತ್ತ ಅಪ್ಪಳಿಸತೊಡಗಿದವು. ಒಂದು ಗುಂಡಂತೂ ಅವನ ತೀರಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಸುತ್ತ ನೀರು ಕೋಟೆಯಂತೆ ಸುತ್ತುವರೆದು ಎದ್ದು ನಿಂತಿತು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನಿರ್ವಾತ ಅವನನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿತು. ಅವನ ಗುಂಡಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಡು ಅವನ ಬಗಲಿನಲ್ಲೇ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಾ ನದಿ ತೀರದ ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಅವರು ಖಂಡಿತ ಹತಾಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಅವರು ಗೊಂಚಲು ಗುಂಡು (Grape Charge) ಹಾರಿಸುವದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ತಾನು ತುಂಬಾ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿರಬೇಕು. ಶಬ್ದ ತಡವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ತಾನು ಗಮನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವನಿಗನಿಸಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬುಗುರಿಯಂತೆ ಸುತ್ತತೊಡಗಿದ. ಸುತ್ತಲಿನ ನೀರು, ನದಿ ತೀರದ ಮರಗಳು, ದೂರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಿಂದಿದ್ದ ಸೈನಿಕರು, ಅವರ ಶಿಬಿರ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆ ಅವನಿಗೆ ಮಸುಕುಮಸುಕಾಗಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದ್ದುವು. ಅವನು ನೀರಿನ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನು ಎಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಸುತ್ತತೊಡಗಿದನೆಂದರೆ ತಲೆ ತಿರುಗಿ ವಾಂತಿಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ನದಿ ತೀರದ ಬಲಕ್ಕೋ ಎಡಕ್ಕೋ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಮರಳು ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ. ಅವನ ಅದೃಷ್ಟ ನೆಟ್ಟಗಿತ್ತು. ಅವನು ಒಂದು ಬಂಡೆಯ ಮರೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ವಾಸ್ತವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವೇ ಹಿಡಿಯಿತು. ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ನೆನೆದು ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳತೊಡಗಿದ. ಎರಡೂ ಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮರಳನ್ನು ಬಾಚಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾ ದೇವರಿಗೆ ವಂದನೆಗಳನ್ನರ್ಪಿಸತೊಡಗಿದ. ಮರಳಿನ ಒಂದೊಂದು ಕಣವೂ ಅವನಿಗೆ ಹೂವಿನ ಪಕಳೆಗಳಂತೆ, ಮುತ್ತು ವಜ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿತು. ಮರಳಿನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ವಸ್ತು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅನಿಸತೊಡಗಿತು.

ನದಿ ತೀರದ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ ಜೀವಕ್ಕೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಯಿತು. ಆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ್ದ ಹೂಗಳ ಮತ್ತು ಅರಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಮೊಗ್ಗುಗಳ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಅವನು ಹೀರತೊಡಗಿದ. ಮರಗಳ ನೆರಳಿನ ಮಧ್ಯೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಕಾಡಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೊಬಗನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು. ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿಯ ಮರ್ಮರ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಸಂಗೀತದಂತೆ ಕೇಳಿಸತೊಡಗಿತು.

ಬಹುಶಃ ಗೂಬೆಕೊಳ್ಳದ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲಿನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಅವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಅವರು ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದ ಗುಂಡುಗಳು ಅವನ ಎದುರಿನ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಸ್ಪೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನು ತನ್ನ ರಮ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಕಾಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಓಡತೊಡಗಿದ. ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿರಿಸಿ ಅವನು ಆ ಇಡೀ ದಿನ ನಡೆದೋಡಿದ. ಕಾಡು ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಒಂದು ಕಾಲುದಾರಿಯಗಲೀ ಬಯಲಾಗಲೀ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಾನು ಈವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಗತಿ ತನಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಇದ್ದದ್ದು ಅವನಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನ್ನಿಸಿತು.

ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತ್ರಾಣ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಾರದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟ. ಆದರೆ, ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳ ನೆನಪಾಗುತ್ತಲೇ ಹಟಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಯತೊಡಗಿದ. ಕೊನೆಗೂ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಕಿರಿದಾದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾಲುದಾರಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತನ್ನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಅವನು ಆ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತೋಟಗಳಾಗಲೀ ಹೊಲಗಳಾಗಲೀ ಮನೆಗಳಾಗಲೀ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಿರು ಹಾದಿಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲೂ ರಕ್ಕಸ ಗಾತ್ರದ ಕಪ್ಪನೇ ಮರಗಳು ಬೇಲಿ ಕಂಬಗಳಂತೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಲಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮರಗಳ ಮಧ್ಯೆಯಿಂದ ಅವನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅಗಸವನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿದ. ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗೂಡಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿದವು. ಆ ದೃಶ್ಯ ಒಂದು ಅಪಶಕುನದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸದ್ದು ಅವನಿಗೇಕೋ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವೆನಿಸತೊಡಗಿತು. ಒಂದಲ್ಲ ಎರಡು ಮೂರು ಭಾರಿ ಯಾರೋ ಅವನಿಗರಿಯದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುದನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗನಿಸಿತು.

ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆ ತುಂಬಾ ನೋಯುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಅವನ ಕೈ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡಿತು. ಅದು ಊದಿಕೊಂಡು ದಪ್ಪಗಾಗಿತ್ತು. ನೇಣಿನ ಹಗ್ಗ ಬಿಗಿದಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗುರುತು ಮೂಡಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಕಪ್ಪಾಗಿರಲೂಬಹುದು ಎಂದು ಅವನಿಗನಿಸಿತು. ಅವನ ಕಣ್ರೆಪ್ಪೆಗಳು ಮುಚ್ಚಲೂ ಆಗದಿರುವಂತೆ ದಪ್ಪಗಾಗುತ್ತಲಿದ್ದವು. ನಾಲಿಗೆಯೂ ಕೂಡ ದಪ್ಪಗಾಗಿ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದುವರೆಗೆ ಆ ಕಿರಿದಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪಾದಗಳನ್ನೂರಿಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮೃದುವಾದ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆದಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಅನುಭವವಾಗತೊಡಗಿತು. ಅವನಿಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅವನು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ನಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಮಂಪರಿನ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಲೆಳೆಯುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಗೇಟಿನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ! ವ್ಹಾಹ್! ತನ್ನ ಮನೆ! ... ತನ್ನದೇ ಮನೆಯಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಜಾಗ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೊಂದಿರಲಾರದು. ನೇಣಿನ ಹಗ್ಗ ತುಂಡಾಗಿ ಅವನು ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರದಿಂದ ಮಾರನೆಯ ದಿನದ ವರೆಗೆ ಅವನು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ!

ಅವನು ಗೇಟನ್ನು ತೆರೆದು ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಮನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಹೊರಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಸರಿಯಾಯಿತು. ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವಳು ಎರಡೂ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯುತ್ತಾ ಓಡೋಡಿ ಮುಂದೆ ಬಂದಳು.

ಪೇಟನ್ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ಕೂಡ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಅವಳ ಬಳಿ ಸಾರಿದ. ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಬಲವಾದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅವನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ತತ್ತರಿಸಿ ಹೋದ. ಅವನ ಮೈ ಮೇಲೆ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಖರವಾದ ಬಿಳಿಯ ಬೆಳಕು ಹಾದು ಹೋಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವ ತೋಪಿನ ಸದ್ದು, ಅಂಧಕಾರ... ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌನ ...

... ಪೇಟನ್ ಫಾರ್ಕ್ವಾರ್ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದ. ಅವನ ಕತ್ತು ಮುರಿದಿತ್ತು. ಗೂಗೆಕೊಳ್ಳದ ರೈಲು ಸೇತುವೆಯ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಅವನ ನಿರ್ಜೀವ ದೇಹ ಗಾಳಿಗೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

1

ಬೇರೆ ದೇಶದವರು ಅಮೆರಿಕಾದವರಿಗೆ ಯಾಂಕೀಗಳೆಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರಿಗೆ ಯಾಂಕೀಗಳೆಂದು ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು

---

---

ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ

ಹಾಸನದ ನಿವಾಸಿ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ Pascal Nazareth ಅವರ Gandhi’s Outstanding Leadership ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ’ ಪುರಸ್ಕಾರ ಲಭಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆದ ಮತ್ತೆರಡು ಅನುವಾದಗಳೆಂದರೆ ರೊಆಲ್ಡ್ ದಾಹ್ಲ್ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಅನುವಾದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಕ್ ಲಂಡನ್‌ನ ದಿ ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್. ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ ಅವರಿಗೆ 'ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ' 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ.

---

---

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಬ್ರುನೋನ ಕತೆಗಳ ಭಾಷೆಯು ವ್ಯಂಗ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖಕ ಮೊದಲ ಓದಿಗೆ ರುಚಿಸಲಾರನೆಂಬುದು ಸತ್ಯವೇ. ಆಧುನಿಕ ಯುರೋಪ್‌ನ ಸ್ವೋಪಜ್ಞ ಪ್ರತಿಬೆ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಬ್ರುನೋ ಅತ್ಯಂತ ಆಳದಿಂದ ಬರೆಯುವ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಗಾಢವಾಗಿ ಕಾಡುವ ಲೇಖಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕತೆಯು ಆತನ ಎರಡನೇ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿರುವ Samotność (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ Loneliness) ಕತೆಯ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಸೆಲೀನಾ ವಿಯೆನಿಯೆವ್‌ಸ್ಕಾ ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ ನವೆಂಬರ್ 14, 1977ರ ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಪೋಲೆಂಡಿನಾಚೆಗಿನ ಓದುಗರಿಗೆ ಶುಲ್ಟ್ಸ್ ಕತೆಗಳ ಪರಿಚಯವಾಗತೊಡಗಿತು.

ಬ್ರೂನೋ ಶುಲ್ಟ್ಸ್ ಸತ್ತದ್ದು ತನ್ನ ಐವತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಒಂದು ಲೋಫ್ ಬ್ರೆಡ್ ಕೊಂಡು ಯಹೂದಿಗಳ ಕೇರಿಯ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಗ ಗೆಸ್ತಾಪೋ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ. ಅವನೇ ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಕತೆಯಂತೆ ಕೊನೆ ಕಂಡ.

ಇನ್ನೀಗ ಸುಭಾಷ್ ರಾಜಮಾನೆ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಟ್ಸ್‌ನ Samotność.

ಒಂಟಿತನ

ನನಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೊರಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ದೊಡ್ಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಿಕ್ಕಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ನಾನು ಎಷ್ಟೊಂದು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಕೋಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದೆ! ತುಂಬ ಕಹಿಯಾದ ದಿನಮಾನಗಳು. ನೋವಿನ ವರುಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿದೆ.

ಹಳೆಯ ಶಿಶುವಿಹಾರದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾನೇಕೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾರೆ. ಬಹುಮಹಡಿ ಮನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಬಾಲ್ಕನಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದಿತ್ತು. ಆ ಜಾಗ ನಮಗೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನಲ್ಲಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂಬುದೇ ನನಗೀಗ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಅದು ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ಶುಭ್ರವರ್ಣದ ರಾತ್ರಿ. ಆ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದೆ. ಯಾರೋ ಆಗಷ್ಟೇ ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎದ್ದುಹೋಗಿರುವಂತೆ ಹಾಸಿಗೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜನರು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಬ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ ಅವರ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಆಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು? ಇದು ಅಂದಿನಿಂದ ನನ್ನದೇ ಕೋಣೆಯಾಯಿತು. ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ಬೇಸರವೂ ಆಗಿದೆ. ಏನನ್ನಾದರೂ ಶೇಖರಣೆ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನೇಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆಲೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ! ಓಹೋ! ಈಗಲೂ ನಿಮಗೆ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೆ ನೀವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಒಳ್ಳೆಯ ಪೌಷ್ಟಿಕವಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂಬರುವ ಚಳಿಗಾಲದ ದಿನಗಳಿಗಾಗಿ ನಾನು ಕೂಡಿಡಬೇಕಿತ್ತು. ಹಸಿವಿನ ವರುಷಗಳು ಮುಂದಿವೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ತಿನ ನೆಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಯ್ಯೋ! ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯ ನಾನಲ್ಲ. ಯಾವತ್ತೂ ನಾನೊಬ್ಬ ಹಗುರ ಹೃದಯದ ಇಲಿಯ ಹಾಗೆ. ನಾನು ನಾಳೆಯ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ದಿನವಷ್ಟೇ ಬದುಕಿರುವಾತ. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವಾತ. ಒಂದು ಇಲಿಯಂತೆ ಹಸಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನಂತ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು? ಅಂತಹ ದಾರಿದ್ರ್ಯವೇನಾದರೂ ಬಂದರೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಕಾಗದವನ್ನೋ ಕೊರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಇಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ತುದಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿ ತಿನ್ನುವಂತೆ, ಯಾವುದರ ಮೇಲೂ ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಈ ನಿರ್ಜೀವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಷ್ಟೋ ಸಮಯದ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅನೇಕ ನೊಣಗಳು ಸತ್ತು ಬಿದ್ದಿವೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹುಳುವಿನ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳಲು ನನ್ನ ಕಿವಿಯನ್ನು ಆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತೇನೆ. ಸ್ಮಶಾನ ಮೌನ. ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ, ಶೆಲ್ಪಿನ ಮೇಲೆ, ಚೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ಇಲಿ. ನಾನು ಕೂಡ ಅದರಂತೆಯೇ ಏಕಾಂಗಿ. ನಾನು ಕೋಣೆ ತುಂಬ ಓಡಾಡಿದಾಗ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಳಾದ ಥೆಕ್ಲಾಳ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಉದ್ದನೆಯ ನಿಲುವಂಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚುರುಕಾದ, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾದ, ಸಣ್ಣದಾದ ಬಾಲವೊಂದು ನನ್ನನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಾನೀಗ ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಅಚಲವಾಗಿ, ಹೊರಚಾಚಿದ ಹೊಳಪಿನ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ. ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿರುವ ನಾನು, ಚಟದ ಬಲದಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಬಾಯಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದು ರೂಪಕದಂತೆಯೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾನೊಬ್ಬ ನಿವೃತ್ತ ವೇತನದಾರನೇ ಹೊರತು ಒಂದು ಇಲಿಯಂತೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿ, ನಾನು ರೂಪಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಾವಲಂಬಿ ಆಗುವಂತಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿಯೇ ಮೊದಲು ಉಪಮೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಕಠಿಣ ದಿನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕು. ನಾನು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ? ಕೆಲವು ಸಲ ನನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ, ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ! ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದೇ ಅವಮಾನಕರ. ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ನನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸರಿದರೆ ನಾನು ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ, ಅದರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ನೋಟಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಾನು ಚಲಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರೆ ಅರ್ಧ ತಿರುಗಿದ ಬೆನ್ನು, ಅದು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕನ್ನಡಿಗಳಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನಿದನ್ನು ದೂರದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡಾಗ ನನ್ನೆದೆಯಲ್ಲಿ ನೆತ್ತರು ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀನು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ನೀನು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಗರುತು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ! ಓ ದೇವರೇ! ಅಪರಿಚಿತದ ಒಂದು ಬದಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಅಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಏನನ್ನೋ ಆಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡಿಯ ಆಳದಿಂದ ಬರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕಾದಂತೆ, ಯಾರಿಗೋ ವಿಧೇಯವಾದಂತೆ, ಮತ್ತೊಂದು ತಾವಿನಿಂದ ಬರುವ ಆಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಾಯಶಃ ನಾನು ಮೇಜಿನ ಮುಂದೆ ಕೂರುತ್ತೇನೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವ ನನ್ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನ್ನ ಏಕೈಕ ಓದು.

ಚಳಿಗಾಲದ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಒಳಗೆ ನುಸುಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಮಾಸಿ ಹೋಗಿರುವ, ಧೂಳು ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರದೆಯ ಕಡೆ ನನ್ನ ಗಮನ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ಪರದೆಗೆ ಹಾಕಿರುವ ಸಲಾಕೆಯನ್ನು ನಾನು ತಿರುಗಿಸಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೊಂದು ಹಗುರವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತರಲಾಗ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಡಾದ ಗಾಳಿ ಬಳಲಿ ಹೋಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಸೊಗಸಾಗಿ ತನ್ನದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಒಂದು ಕಸರತ್ತು ಜರುಗುತ್ತಿದೆ. ಆಯ ತಪ್ಪದಂತೆ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡರೆ ತಲೆ ಛಾವಣಿಗೆ ತಾಗುತ್ತಿದೆ; ತಲೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದಂತೆ ಇಡೀ ದೇಹ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಅನುಭವದ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಇಡೀ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾಡಿಸುವುದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮೌನವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೋಣೆಯೆಲ್ಲ ಬಿಳುಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಿಳಿಯ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಿರುಕುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ತುಣುಕುಗಳು ಕಳಚಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಗೋಡೆಯ ಒಳಗೆ ಕೋಣೆ ಇರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆಯೇ? ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಗೋಡೆಯ ಒಳಗೆ? ನಾನಿದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಮನಸಿದ್ದರೆ ಮಾರ್ಗವಿದೆ; ಗಾಢವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಜಯಿಸಬಲ್ಲದು. ನಾನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಾಗಿಲು ನನಗಿಷ್ಟ. ಆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಿಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಗುಳಿ ಇರಬೇಕಷ್ಟೇ. ಆ ಕೋಣೆಗೆ ಗೋಡೆಯೇ ಇರಬಾರದು. ಅದು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ತೆರೆಯದಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಬಾಗಿಲು ಆಗಿರಬೇಕು. ಅಂತಹದೊಂದು ಭದ್ರವಾದ ಬಾಗಿಲು ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಲೇ ತಿಳಿದು ಬರಬೇಕಷ್ಟೇ.

ಸುಭಾಷ್ ರಾಜಮಾನೆ

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಸನಾಳದ ಸುಭಾಷ್ ರಾಜಮನೆಯವರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಹಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಡದ್ದು ಕಾಣದ್ದು: ಕೃತಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೀಗೊಂದು ಪಯಣ ಎಂಬ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವು ಆಕೃತಿ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ 2024ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದೆ. ರಾಜಮಾನೆಯವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆರ್. ಸಿ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅದ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಅರ್ಥಸಂದಿಗ್ಧತೆ, ಕಥಾಪರಿಸರದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಚಿತ್ರಣ, ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳು ಅವನ ಬರಹದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಂಶಗಳು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತೀರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವರಗಳೂ ಅರ್ಥವಾಗದ ತೀವ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತೆಯೇ ಫಾಕ್ನರ್‍‌ನನ್ನು ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶ್ರಮ ಬೇಡುವ ಕೆಲಸ. ಅಷ್ಟೇ ಸಾರ್ಥಕ ಕೆಲಸವೂ ಹೌದು. ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಗೂಢ ಸ್ವಭಾವದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ; ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಜನಾಂಗೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತಿನ (ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಕಾಡುವ) ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಂಥ ಬರಹದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದವನು.

Barn Burning (ಉರಿಸಿಂಗ2) ಕತೆ ವರ್ಗ ಸಂಘರ್ಷ, ಕುಟುಂಬ ನಿಷ್ಠೆ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟದಂಥ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನ ನೈತಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕ ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬಡ ಹಿಡುವಳಿದಾರ ಆಬ್ನರ್ ಸ್ನೋಪ್ಸ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮಾಡುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಉರಿಸಿಂಗ’ನಾಗುವುದೇ ಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ಅಧಿಕಾರ-ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಸರಿ-ತಪ್ಪು, ಪಿತೃ-ಕುಟುಂಬ ನಿಷ್ಠೆ ಜೊತೆಗೇ ಅಪ್ಪನ ಕೃತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ನಡುವೆ ಆಬ್ನರ್ ಮಗ ಸಾರ್ಟಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಕತೆಯ ತಿರುಳು.

ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಬಾಳು-ಸಮಪಾಲು ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೊಂದು ಕಳೆ ತರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಹೌದು. ಕತೆಯು ಅಮೆರಿಕ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆಬ್ನರ್‌ನಂಥ ಹಿಡುವಳಿದಾರರು ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್ ನಂಥ ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಬ್ನರ್‌ನ ‘ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಇಡುವ ಕೆಲಸ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದಂಗೆಯ ಒಂದು ರೂಪ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇದರಿಂದೇನೂ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಚಕ್ರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ: ಬದಲಿಗಿದು, ತಾನು ಬೆಳೆಸಿದ ವಿಷದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಶತ್ರು ತಿಂದು ಸಾಯಲಿ ಎಂದು ಬಯಸುವ ಒಂದು ತೂಕದ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ; ಶತ್ರು ಬೆಳೆಸಿದ ಫಲ ಎಂಥದ್ದಾದರೂ ಆಗಿರಲಿ, ಕದ್ದು ತಿಂದು ನಷ್ಟವುಂಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ತೂಕದ ಕ್ರೌರ್ಯದಂಥ ಕೃತ್ಯವಷ್ಟೇ.

ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಮೂಲಧಾತು. ವಿನಾಶ-ದಂಗೆ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಬ್ನರ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆ ಅವನ ಕೋಪ-ಅಸಮಾಧಾನದ ಪ್ರಬಲ ಗುರುತಾದರೆ; ತಂದೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಬೇರೆಯದೇ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಾರ್ಟಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ-ರೂಪಾಂತರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. Barn Burning ಮಾನವೀ ಮನಸಿನ ಪ್ರಬಲ ಪರಿಶೋಧನೆಯಾಗಿದ್ದು; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯ-ನೈತಿಕತೆ-ಕುಟುಂಬ-ಸಮಾಜದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಿದ್ದಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಸೆಣಸಾಡುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ನರ್‍‌ನ Barn Burning.

ಉರಿಸಿಂಗ

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆ ಹಾಲಿನ ವಾಸನೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಬರೇ ಹಾಲಿನ ವಾಸನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವನು ಕುಳಿತಲ್ಲಿನಿಂದ, ತೆರೆದ ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತೊತ್ತಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ, ಗಾತ್ರದ ಬಾಯೊಳಗೆ ನೀರೊಸರುವ ಮೀನು, ಮಾಂಸಗಳ ಖಾದ್ಯದ ಡಬ್ಬಿಗಳೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಆಹ್ಲಾದಕರ ವಾಸನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಭಯ, ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ದುಃಖವೂ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ರಕ್ತದ ನಂಟು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಲಿ, ಅವನ ತಂದೆಯಾಗಲಿ, ತಂದೆಯ ವೈರಿ (ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ, ನನ್ನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ! ಅವನು ನನ್ನ ತಂದೆ!) ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಾತುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನ ತಂದೆ ಇದುವರೆಗೂ ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ:

“ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಏನು ಪುರಾವೆ ಇದೆ ಮಿಸ್ಟರ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್?”

“ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಅವನ ಹಂದಿ ನನ್ನ ಜೋಳದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದೆ. ಅದನ್ನು ಕೂಡಿ ಹಾಕಲು ಅವನ ಬಳಿ ಗೂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದೆ. ಮುಂದಿನ ಭಾರಿ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ನನ್ನ ಗೂಡೊಳಗೆ ಹಾಕಿದೆ. ಅವನು ಅದನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಬಂದಾಗ ಅವನು ಗೂಡನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ತಂತಿ ಬಲೆಯನ್ನು ನಾನೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಮುಂದಿನ ಭಾರಿ ಅವನ ಹಂದಿಯನ್ನು ನಾನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೆ. ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ನಾನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ತಂತಿ ಬಲೆ ಹೇಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆನೋ ಹಾಗೇ ಅವನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಒಂದು ಡಾಲರನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಅವನ ಹಂದಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಹುದೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಬಂದೆ. ಅದೇ ಸಂಜೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಕರಿಯ ಬಂದು ಒಂದು ಡಾಲರನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಹಂದಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋದ. “ಅವನೊಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ ಕರಿಯ. ಅವನು ನನಗೆ ‘ಸೌದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಉರಿಯಬಲ್ಲದು’ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಹೇಳಿದ.” “ಏನು?” ನಾನು ಅರ್ಥವಾಗದೆ ಕೇಳಿದೆ. “ಸೌದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಉರಿಯಬಲ್ಲದು. ಅಷ್ಟೇ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದು.” “ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರೊಳಗಿದ್ದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದೆನಾದರೂ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಕಿಗಾಹುತಿಯಾಯಿತು.”

“ಆ ಕರಿಯ ಎಲ್ಲಿಗೋದ? ಅವನು ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿದನೇ?”

“ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವನೊಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ ಕರಿಯ.”

“ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಪುರಾವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಏನಂತೀಯ?”

“ಹುಡುಗನನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ. ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತು.” ಹುಡುಗ, ಒಂದು ಗಳಿಗೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕರೆಯಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡ. ಆದರೆ, ವೈರಿ ಹ್ಯಾರಿಸ್, “ಅವನಲ್ಲ. ಸಣ್ಣವನನ್ನು ಕರೆಸಿರಿ,” ಅಂದ. ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ, ತಂದೆಯಂತೆಯೇ ತೆಳ್ಳಗೆ ಸಣ್ಣವನಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಅಳತೆಗಿಂತಲೂ ಕಿರಿದಾದ, ತೇಪೆ ಹಾಕಿದ್ದ ಮಾಸಲು ಜೀನ್ಸಿನೊಳಗೆ ಹುಡುಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುದುರಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಬೂದುಗಣ್ಣಿನ ಅವನ ಕೆಂದು ಕೂದಲು, ಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಕೆದರಿತ್ತು. ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದಲೇ ಗಂಭೀರ ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಗಂಡಸರ ಸಾಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೇಗೋ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಬಾಯ್ದೆರೆದು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆನಿಸಿತು. ಆದರೂ, ಭಾರವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನೂರಿ ಅವನು ಮುಂದಡಿ ಇಟ್ಟ. ಅವನ ತಂದೆ, ಭಾನುವಾರಕ್ಕೆಂದೇ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕರಿಕೋಟನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವನೆಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಹಾಯಿಸದೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನು, ನಾನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಹುಡುಗ ಅಂದುಕೊಂಡ. ಅವನು ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ನೋವಿನಿಂದ ಕುಸಿಯತೊಡಗಿದ. ನಾನು ಅವನು ಬಯಸಿದಂತೆ ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು.

“ನಿನ್ನ ಹೆಸರೇನೋ ಮರಿ?” ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕೇಳಿದ.

“ಕರ್ನಲ್ ಸಾರ್ಟೊರಿಸ್ ಸ್ನೋಪ್ಸ್,” ಹುಡುಗ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದ.

“ಏಯ್, ಸ್ವಲ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡೋ. ಕರ್ನಲ್ ಸಾರ್ಟೊರಿಸ್? ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರಿರುವ ಯಾರೇ ಆದರೂ, ಸತ್ಯವಂತರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಏನಂತೀರಾ?” ಹುಡುಗ ಏನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ವೈರಿ! ವೈರಿ ಅವನ ತಲೆಯೊಳಗೆ ಇದಿಷ್ಟೇ ಓಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಕರುಣಾಪೂರಿತ ಮುಖವಾಗಲೀ, ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಸನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ, “ಈ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗನನ್ನು ನಾನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಅನಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳುವಾಗ ಅವನ ದನಿಯಲ್ಲಡಗಿದ್ದ ಗೊಂದಲವಾಗಲೀ ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೆಲಕಾಲ ಆ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಶಬ್ದವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಗಾಢಮೌನದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ; ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬಳ್ಳಿಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಡಿದಾದ ಕಣಿವೆಯ ಆಚೆ ಬದಿಗೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೋಹನಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಜಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಕಾಲವು ನಿಂತು ಹೋಗಿ ಭಾರರಹಿತವಾದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.

“ಇಲ್ಲ!” ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಗಡಸು ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ, “ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ,” ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಕಾಲ ಮತ್ತೆ ಚಲಿಸತೊಡಗಿತು. ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಹಾಲಿನ, ಡಬ್ಬದೊಳಗಿನ ಮಾಂಸದ ವಾಸನೆಯ ಜತೆಗೆ ಭಯ, ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧದ ನೋವು ಅವನಿಗೆ ಕಾಡತೊಡಗಿತು:

“ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಚ್ಚಿ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಕಣಯ್ಯ ಸ್ನೋಪ್ಸ್. ಆದರೂ, ನಿನಗೆ ಕೆಲವು ಬುದ್ಧಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೂರ ಹೋಗು. ಮತ್ತೆ ಎಂದೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರಬೇಡ.”

ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರಿ ಅವನ ತಂದೆ ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ತಣ್ಣಗೆ, ಕರ್ಕಶವಾಗಿ ಮಟ್ಟಸವಾಗಿತ್ತು. “ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವೂ ಅದೇ. ಈ --- (ಯಾರನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸದೆ ಅವನೊಂದು ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದ ಬಳಸಿದ) ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ನಾನೂ ಇರಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.”

“ಸಾಕು! ಸಾಕು!!” ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಗದರಿದರು. “ಕತ್ತಲಾಗುವ ಮುನ್ನ ನಿನ್ನ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಹೂಡಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡು. ಈ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಅವನ ತಂದೆ ಹೊರಡಲು ತಿರುಗಿದ. ಕಪ್ಪು ಕೋಟು ಧರಿಸಿ ನೆಟ್ಟಗೆ, ಸೆಟೆದುಕೊಂಡು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಂಟುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆ ಎಂಬ ಆ ಸಣಕಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಗ ಹಿಂಬಾಲಿಸತೊಡಗಿದ. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕದ್ದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ದೌಡಾಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಸೇನಾ ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡು ಅವನ ಹಿಮ್ಮಡಿಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕಿತ್ತು. ಹುಡುಗನ ಮುಂದೆ ಇಬ್ಬರಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಅವನ ಅಣ್ಣ. ಜನ ಜಂಗುಳಿಯ ಮಧ್ಯದಿಂದೆಲ್ಲೋ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನು ತಂದೆಗಿಂತೇನೂ ಎತ್ತರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದಪ್ಪಗಿದ್ದು ಬಾಯ್ತುಂಬಾ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಅಗಿಯುತ್ತಲಿದ್ದ. ಅವರು ಗಂಭೀರ ಮುಖಭಾವ ಹೊತ್ತ ಎರಡು ಸಾಲು ಗಂಡಸರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು, ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಿದ್ದ ಮೊಗಸಾಲೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಮುರುಕಲು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ಮೇ ತಿಂಗಳ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ನಾಯಿಗಳೂ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹದಿವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಿರದ ಹುಡುಗರು ನೆರೆದಿದ್ದ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು. ಜನಜಂಗುಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ತಂದೆಯನ್ನು ಅಣಕಿಸಿದ:

“ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಸುಡುವವನು!” ಎಂದು.

ಅವನು ಯಾರೆಂದು ಹುಡುಗ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದ, ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪನೆಯ ಮಬ್ಬು ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಚಂದ್ರನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮುಖ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆ ಮುಖದವನು ಅವನ ಒಂದೂವರೆಯಷ್ಟಿದ್ದ. ಅವನು ಆ ಮುಖದ ಕಡೆಗೆ ಜಿಗಿದ. ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ. ಅವನ ತಲೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಡಿಯಿತು. ಆದರೂ, ಅವನಿಗೆ ನೋವಾಗಲಿ, ಆಘಾತವಾಗಲೀ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆ ಮುಖದ ಕಡೆಗೆ ಜಿಗಿದ. ಈ ಭಾರಿಯೂ ಕೂಡ ಅವನಿಗೆ ಏಟಿನ ಅನುಭವವಾಗಲಿ ರಕ್ತದ ರುಚಿಯಾಗಲಿ ಅನುಭವವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಜಿಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆ ಹುಡುಗ ಓಟಕಿತ್ತಿದ್ದ. ಇವನು ಇನ್ನೇನು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ಶೀತಲ ಗಡಸು ದ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, “ಹೋಗಿ ಗಾಡಿ ಹತ್ತು,” ಎಂದ.

ಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಆಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕೇಶಿಯ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ತೋಟದಲ್ಲಿತ್ತು. ಗಾಡಿಯೊಳಗೆ, ಭಾನುವಾರದ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅವನ ಇಬ್ಬರು ದಢೂತಿ ಅಕ್ಕಂದಿರು, ಹ್ಯಾಟು ಧರಿಸಿದ್ದ ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಲವು ಸಾಮಾನುಗಳೊಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಅವನೊಮ್ಮೆ ಗಾಡಿಯೊಳಗೆ ನೋಡಿದ. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಒಲೆ, ಮುರುಕಲು ಕುರ್ಚಿ, ಮಂಚಗಳು, ಹಾಳು ಬಿದ್ದ, ಅವನ ತಾಯಿಗೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಮದರ್ ಆಪ್ ಪರ್ಲ್ ಕೂರಿಸಿದ್ದ, ಎಂದೋ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದ ಪುರಾತನ ಗಡಿಯಾರ. ಅವನ ತಾಯಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹುಡುಗನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ತೋಳಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತಾ ಗಾಡಿಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದಳು. “ನೀನು ಮೇಲೆ ಹತ್ತು,” ಅಪ್ಪ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ.

“ಅವನಿಗೆ ಏಟಾಗಿದೆ. ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ತಂದು ಅವನ...”

“ನೀನು ಗಾಡಿ ಹತ್ತು ಎಂದೆ,” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವನೂ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಗಾಡಿ ಹತ್ತಿ ಅವನ ಅಣ್ಣ ಆಗಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆಸನದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಗಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಮುದಿ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳಿಗೆ ವಿಲ್ಲೋ ಮರದ ರೆಂಬೆಯಿಂದ ರಪ್ಪನೇ ಎರಡು ಬಿಗಿದ. ಅದನ್ನೇನೂ ಕ್ರೌರ್ಯ ಎನುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಮೋಟರ್ ಕಾರುಗಳು ಅವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡಾಗ ಅವನ ಸಂತತಿ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡುವವರಿದ್ದರು. ಕಾರನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕಾರಿನ ಎಂಜಿನನ್ನು ಏರಿಸುವುದು ಇಳಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಇದೇ ತಾನೆ? ಗಾಡಿ ಚಲಿಸಿತು. ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಜನರು ಗಾಡಿ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿ ಅವರೆಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. “ಮುಂದೆಂದೂ... ಬಹುಶಃ ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಈಗ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನು...” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಹುಡುಗ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ಮುಂದಿನದು ತನಗೂ ಕೇಳಿಸಬಾರದಿತ್ತು. ಅವನ ತಾಯಿ ಅವನ ಭುಜವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರು.

“ನೋವಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ ಮಗಾ?”

“ಬಿಡಮ್ಮಾ ಅತ್ಲಾಗೆ… ಏನೂ ನೋವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.”

“ನಿನ್ನ ಹಣೆ ಮೇಲಿರೋ ರಕ್ತನಾದ್ರೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗೋ ಮೊದ್ಲು ಒರೆಸೋ ಮಗ.”

“ಬಿಡಮ್ಮ, ರಾತ್ರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.”

ಗಾಡಿ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಯಾರೂ ಎಲ್ಲಿಗೆ, ಏನು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಜಾಗ ಕಾದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ಒಂದು ದಿನ, ಎರಡು ದಿನ, ಮೂರು ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಆಗಬಹುದಿತ್ತು. ಅವನ ತಂದೆ ಯಾವ ಫಾರಮ್ಮಿನಲ್ಲಾದರೂ ಗುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಯಥಾಪ್ರಕಾರ… ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಯೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕಾಯಿತು. ಅದು ಅವನ ತಂದೆಯ ಹಳೆಯ ಚಾಳಿ. ಅವನ ತೋಳ ಸಮಾನ ಮೃಗೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನೋ ವಿಶೇಷತೆ ಇತ್ತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗಲೂ; ಆಗಂತುಕರೂ ಕೂಡ ಮೆಚ್ಚುವಂತಿರುತ್ತಿತ್ತುಅವನ ಧೈರ್ಯ. ಅವರು ಅವನನ್ನು ನಂಬುವಂತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವನ ಸ್ವಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಿಗೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಅವರು ಒಂದು ಓಕ್ ಮರಗಳ ತೋಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ತೊರೆ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ವಾತಾವರಣ ಬಹಳ ತಂಪಾಗಿತ್ತು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಬೇಲಿಯ ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಅದರ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಚಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಎಗರಿಸಿ ಅವನ ತಂದೆ ಸಣ್ಣ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉರಿಸಿದ. ಈ ರೀತಿಯ ಬೆಂಕಿ ಉರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆತ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದ. ಎಷ್ಟೇ ಚಳಿ ಇದ್ದರೂ ಅವನ ತಂದೆ ಇಷ್ಟೇ ಬೆಂಕಿ ಉರಿಸುತಿದ್ದುದು. ಹುಡುಗ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸ್ತಿ ಪಾಸ್ತಿಗಳ ಅನಗತ್ಯ ನಷ್ಟ, ದುಂದುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿರುವ ತಂದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬೇರೆಯವರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅವನ ರಕ್ತದಲ್ಲೇ ಮಿಳಿತವಾಗಿರುವಾಗ, ಬೆಂಕಿ ಉರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾಕಿಷ್ಟು ಕಂಜೂಸಿತನ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವ ಕುರಿತು ಏನಾದರೂ ಹೇಳಿರುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ? ಅದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಬಹುಶಃ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ತಂದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದ ಕುದುರೆಗಳು) ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿತುಕೊಂಡಿರುವಾಗ ಈ ಮಂದ ಉರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಅವನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿರಬಹುದೆಂದು ತರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ? ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟೂ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೊಳಗೆ ಕಬ್ಬಿಣ, ಗುಂಡಿನ ಮದ್ದು ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿರುವಂತೆ, ಅವನ ತಂದೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲಧಾತು ಬೆಂಕಿಯಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತರ್ಕಿಸುತಿದ್ದನೆನ್ನಬಹುದು. ಇಂಥ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಅಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಬಹುದೇನೋ!

ಆ ಕುರಿತು ಹುಡುಗ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಯೋಚಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ತಂದೆಯ ಇಂಥ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಕಂಜೂಸಿ ಉರಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದ. ಅದೇ ಬೆಂಕಿ ಎದುರು ತೂಕಡಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಕಬ್ಬಿಣದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು ತಂದೆ ಕರೆದ. ಕುಂಟುತ್ತಾ ಬಿರುಸಾಗಿ ಏರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆಯನ್ನು ಅವನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ. ಮೇಲೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬೆಳಕಿಗೆ, ಅವನದಲ್ಲದ ಮಂಡಿಯವರೆಗಿನ ಕೋಟಿನೊಳಗೆ ತಂದೆಯ ಮುಖ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ರಕ್ತ ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದ, ತಗಡಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಆಕೃತಿಯಂತೆ ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ಕಂಡ ಅವನಿಗೆ ಅವನ ಧ್ವನಿ ತಗಡಿನಂತೆ ಗಡಸು, ನಿರ್ಭಾವುಕವಾಗಿತ್ತು:

“ನೀನು ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಲು ತಯಾರಿದ್ದೆ ಅಲ್ವೇನೋ? ಖಂಡಿತ ನೀನು ಆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಿಗೆ ಹೇಳುವವನಿದ್ದೆ.” ಹುಡುಗ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ತನ್ನ ಗಡಸು ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ಕಿವಿಯ ಬದಿಗೆ ಒಂದು ಏಟು ಕೊಟ್ಟ. ಏಟು ಬಲವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಅಭ್ಯಾಸ ಬಲದಿಂದ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆದಂತಿತ್ತು. ಅವುಗಳ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ನೊಣಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಬಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಂತೆ. “ನೀನು ದೊಡ್ಡವನಾಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ನಿನಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಲಿಯಲಿಕ್ಕಿದೆ. ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ರಕ್ತದ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ರಕ್ತದ ಹಿತ ಕಾಯುವ ರಕ್ತವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಿದ್ದರಲ್ಲ ಅವರು ನಿನ್ನ ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವೆಯಾ? ಅವರಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೆಡವಬೇಕೆಂದಿತ್ತು ಅಷ್ಟೇ. ಅವರಿಗೆ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಯಾಮಾರಿಸಿದ್ದು ಇಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.” ಮುಂದೆ, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅವನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಿತು: “ನಾನು ತಂದೆಗೆ, ಅವರಿಗೆ ಬರೇ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಬೇಕಿತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಏಟು ತಿನ್ನಬೇಕಿತ್ತು.” ಹಾಗೆಂದು ಅವನು ಹೇಳಿರಲೂ ಇಲ್ಲ, ಅಳಲೂ ಇಲ್ಲ. ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತಿದ್ದನಷ್ಟೇ. “ಉತ್ತರ ಕೊಡು,” ಅವನ ತಂದೆ ಗರ್ಜಿಸಿದ್ದ.

“ಹೌದು.” ಅವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಅವನ ತಂದೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ತಿರುಗಿದ.

“ಹೋಗು, ಮಲಗು. ನಾವು ನಾಳೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತೇವೆ.”

ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಗಾಡಿ ಒಂದು ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳ ಮನೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗ ಆಗಲೇ ಇಂಥ ಹನ್ನೆರಡು ಮನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ. ಎಂದಿನಂತೆ ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಗಾಡಿಯಿಂದ ಇಳಿದು ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಇಳಿಸತೊಡಗಿದರು. ಅವನ ತಂದೆ, ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸೋದರಿಯರು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದ ಮೇಲೇಳಲಿಲ್ಲ.

“ಹಂದಿಗಳಿಗೂ ಲಾಯಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಗೂಡಿರಬೇಕು!” ಒಬ್ಬಳು ಸೋದರಿ ಮೂಗು ಮುರಿಯುತ್ತಾ ಹೇಳಿದಳು.

“ಏನೂ ಹೆದರಬೇಡ. ಅದು ಹಿಡಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಷ್ಟನೂ ಆಗುತ್ತೆ! ಈಗ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದು ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಗೆ ನೆರವಾಗಿ.”

ದಢೂತಿ ಹುಡುಗಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಕೆಳಗಿಳಿದರು. ಅವರ ಕೂದಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಅಗ್ಗದ ರಿಬ್ಬನ್ನುಗಳು ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಬ್ಬಳು ಗಾಡಿಯಿಂದ ನಲುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ಲಾಟೀನು ಎಳೆದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಒಂದು ಹಳೆ ಪೊರಕೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಳು. ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಹಾಕಲು ಹಿರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಗಾಡಿಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೆಳಗಿಳಿದು, ಹುಡುಗನಿಗೆ, “ನನ್ನ ಜೊತೆ ಬಾ,” ಎಂದ ಅಪ್ಪ. ಅದು ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿರಬಹುದೆಂದು ಹುಡುಗ ಮೊದಲು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ.

“ನಾನಾ?” ಅದು ತಾನೇ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹುಡುಗ ಕೇಳಿದ.

“ಹೌದು, ನೀನೇ,” ಅವನ ತಂದೆ ಹೇಳಿದ.

“ಆಬ್ನರ್,” ಅವನ ತಾಯಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಪ್ಪ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ತಾಯಿಯನ್ನೇ ನೆರೆತ ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಗಂಟಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ದಿಟ್ಟಿಸಿದ.

“ನಾಳೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಎಂಟು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಅಡವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.”

ಅವರು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ದಿಬ್ಬ ಹತ್ತಿ ನಡೆಯತೊಡಗಿದರು. ವಾರದ ಹಿಂದೆ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ತಾವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅವನು ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಕೇಳುವ ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ತಂದೆ ಅವನ ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಬಾರಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಏಕೆ ಏನು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆಯ ಹೊಡೆತ ತಿಂದ ನಂತರದ ನೀರವತೆ, ಅವನ ತಂದೆಯ ಗರ್ಜನೆಯ ಮಾರ್ದನಿಯಷ್ಟೇ ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಿದ್ದು. ಅವನು ಇನ್ನೂ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದುದು ತೊಡಕಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಮೇಲಕ್ಕೇರಲು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ತೊಡಕಾಗಿತ್ತು.

ಅವನಿಗೆ ಮನೆ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ ಅದು ಇರಬಹುದಾದ ಓಕ್, ಸೀಡಾರ್ ಮತ್ತಿತರ ಗಿಡ ಮರಗಳ ತೋಪು ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವರು ಹನಿ ಸಕಲ್ ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಚೆರೋಕಿ ಗುಲಾಬಿಗಳಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾದ ಬೇಲಿಯ ಗುಂಟ ಸಾಗಿ ಒಂದು ಗೇಟಿನ ಬಳಿ ತಲುಪಿದರು. ಎರಡು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕೂರಿಸಿದ್ದ ಗೇಟು ತೆರೆದಿತ್ತು, ಗೇಟಿನಿಂದ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮನೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಮನೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನು ತಂದೆಯನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟ, ಅದರ ಜತೆಗೆ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಗಾಬರಿಯನ್ನೂ ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟ. ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯ (ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ) ನೆನಪಾದಾಗಲೂ ಕೂಡ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಗಾಬರಿ ಮರುಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಈ ಮೊದಲು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡು ಜಾಗಗಳು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಫಾರಮ್ಮು, ಹೊಲ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ಬಡ ಊರುಗಳು. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯನ್ನು ಅವನು ಈ ಮೊದಲು ನೋಡಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕೋರ್ಟು ಕಚೇರಿ ಇದ್ದಂತಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದುಕೊಂಡ. ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ನಮೂನೆಯ ಖುಷಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿ ಅವನಿಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ: ನಾವು ಅವನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಈ ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಭಾಜನರಾದವರು ಸದ್ಯ ಅವನ ಅಂಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಏನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಕಣಜದಂತೆ ಆಗಲೋ ಯಾವಾಗಲೋ ಒಮ್ಮೆ ಕಚ್ಚಬಹುದಷ್ಟೇ. ಈ ಪರಿಸರದ ಶಾಂತಿ ಸಮಾಧಾನವಾಗಲೀ, ಲಾಯ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಾಗಲೀ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇವನ ಪುಟಗೋಸಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗಲಾರವು... ತಂದೆಯ ನೇರ ಸೆಟೆದ ಆಕೃತಿ ಆ ಮನೆಯ ಎದುರು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕುಬ್ಜಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮನೆ ಯಾವ ಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೂ ಹೊರಗೆ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲುಗಂಬಗಳ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಅಭೇದ್ಯ ತಗಡಿನಿಂದ ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಇಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯನ ಪಥಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ನೆರಳೂ ಕೂಡ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆ, ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದು ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹಸಿ ಕುದುರೆ ಲದ್ದಿಯನ್ನು ತುಳಿದಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಇದಿಷ್ಟು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಳೆದಿದ್ದು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ಅದನ್ನು ಮಾತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರುಹಲು ಅವನಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಆ ಮನೆಯ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧನಾಗಿದ್ದ. ತನಗೂ ಅಂಥದೊಂದು ಮನೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಕ್ಕಿತಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ಆ ಮನೆಯ ಒಡೆಯನ ಮೇಲೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಮತ್ಸರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವನಿಗೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ದುಃಖವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ; ಅಗಾಧ ಕ್ರೋಧ, ಮತ್ಸರದಿಂದ ಅವನು ದಹದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಬಹುಶಃ ಅವನಿಗೂ ಕೂಡ ತನ್ನಂತ ಭಾವನೆಗಳು ಬರಬಹುದು. ಅವನು ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಅವರು ಮನೆಯ ಮೊಗಸಾಲೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಮರದ ನೆಲಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಅವನ ತಂದೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಸಪ್ಪಳ ಅವನಿಗೆ ಆ ಮೌನದೊಳಗೆ ಗಡಿಯಾರದ ಸಪ್ಪಳದಂತೆ ಕೇಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಆ ಶಬ್ದ ಅವನ ತಂದೆಯ ಕೃಶಕಾಯದ ಭಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅದೆಷ್ಟೋ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಬಿಳಿಯ ದ್ವಾರವೂ ಕೂಡ ಅವನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕುಬ್ಜನನ್ನಾಗಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಗಲವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಕಪ್ಪು ಹ್ಯಾಟು, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಸವೆದು ಹಳೆಯ ಹಸಿರು ನೊಣಗಳ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಮಿರುಗುವ ಸಡಿಲ ಕೋಟು, ಅವನ ಪಂಜದಂತ ಕೈ, ಯಾವುದೂ ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ಆ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಬ್ಜನನ್ನಾಗಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನೇ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದ್ದ ನೀಗ್ರೋ ಮುದುಕ ಅವರು ಬರುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಬೇಕೆಂದು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಡ್ಡ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನು ಸ್ವಚ್ಛ ಲಿನೆನ್ ಜಾಕೆಟ್ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಅರೆಬರೆ ಬೆಳ್ಳಗಾಗಿದ್ದ ಕೂದಲನ್ನು ನೀಟಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದ. “ಮೇಜರ್ ಸಾಹೇಬ್ರು ಮನೇಲಿಲ್ಲ. ಒಳಗೆ ಬರುವುದಾದರೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನುಜ್ಜಿ ಬನ್ನಿ,” ಎಂದ ಅವನು.

“ನೀನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯಯ್ಯ ಕರಿಯ…” ಎನ್ನುತ್ತಾ ತಂದೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಜತೆಗೆ ನೀಗ್ರೋನನ್ನೂ ತಳ್ಳಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹ್ಯಾಟು ಧರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಬಾಗಿಲ ಹೊಸ್ತಿಲ ಮೇಲೆ ತಂದೆ ತುಳಿದ ಹಸಿ ಕುದುರೆ ಲದ್ದಿಯ ಗುರುತು ಮೂಡಿದ್ದು ಹುಡುಗ ಗಮನಿಸಿದ. ಹೊಸ್ತಿಲನ್ನು ದಾಟಿ ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಾಸಿದ್ದ ಬಿಳಿ ನೆಲಗಂಬಳಿ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ತನ್ನ ಇದ್ದ ಬದ್ದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ತಂದೆ ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಅಚ್ಚನ್ನು ಒತ್ತಿದಂತಿತ್ತು. “ಮಿಸ್ ಲೂಲ, ಮಿಸ್ ಲೂಲ!” ನೀಗ್ರೋ ಅರಚತೊಡಗಿದ. ಹುಡುಗ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿ ನೆಲಗಂಬಳಿ, ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದ ತೂಗುದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಗಾರದ ಕಟ್ಟುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ತನ್ನ ಇರುವನ್ನೇ ಮರೆತಿದ್ದ. ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೋ ಹೆಜ್ಜೆ ಸಪ್ಪಳಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ. ಅವನು ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಒಬ್ಬಾಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು. ಹುಡುಗ ಬೆಕ್ಕಸ ಬೆರಗಾಗಿ ಅವಳನ್ನೇ ನೋಡತೊಡಗಿದ. ಆಕೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ನವಿರಾದ, ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಬಳಿ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಗೌನ್ ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಏಪ್ರನ್ ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಒಳಗೆ ಬಿಸ್ಕತ್ತೋ, ಕೇಕೋ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಗೌನಿನ ತೋಳನ್ನು ಮಡಚಿದ್ದು ಹಿಟ್ಟು ಅಂಟಿದ್ದ ಕೈಗಳನ್ನು ಕೊಡವುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಹಾಲಿನೊಳಗೆ ಬಂದಳು. ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ತಂದೆಯ ಮೇಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿ ಕಾರ್ಪೆಟಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿದ್ದ ಅಪ್ಪನ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

“ನಾನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದೆ. ಆದರೂ…”

“ನೀವು ದಯವಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಹೋಗಿ,” ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. “ಮೇಜರ್ ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್ ಮನೇಲಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಹೊರಟು ಹೋಗಿ.”

ಅಪ್ಪ ಏನೂ ಮಾತನಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆಯೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಆಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಯೂ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಅದೇ ಕೋಟು, ಹ್ಯಾಟನ್ನು ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಬಿಳಿ ಕಾರ್ಪೆಟಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಭಾರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಊರಿ ಗತ್ತಿನಿಂದ ನಿಂತುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಗೋಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ಅದೇ ಗತ್ತಿನಿಂದ ತಿರುಗಿದ. ಹುಡುಗ ಅವನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಕುಂಟು ಕಾಲನ್ನು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವಾಗ ಅಲ್ಲೊಂದು ಅದೇ ಆಕಾರದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರುತು ಮೂಡಿತು. ಅವನ ತಂದೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಕಾರ್ಪೆಟಿನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ನೀಗ್ರೋ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ನಿಂತ. ಅವರು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಒಳಗೆ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಾರಕ ಸ್ಥಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಿರುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು. ಅಪ್ಪ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ಬಳಿ ನಿಂತು ಅದರ ಅಂಚಿಗೆ ತನ್ನ ಬೂಟುಗಾಲನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಜ್ಜಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ. ಗೇಟಿ ಬಳಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಅವನು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ. “ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮನೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಅಲ್ವ?” ಅವನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. “ಕರಿಯರ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆ. ಅವನಿಗಿನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಬಿಳಿ ಆಗಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅದರೊಳಗೆ ಬಿಳಿಯರ ಬೆವರೂ ಬೆರೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವನಿಗನಿಸಿರಬೇಕು.”

ಎರಡು ತಾಸುಗಳ ನಂತರ ಹುಡುಗ ಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೌದೆ ಸೀಳುತ್ತಿದ್ದ. ಒಳಗೆ, ತನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅವನ ಅಕ್ಕಂದಿರ ಗಟ್ಟಿ ಧ್ವನಿ ಗೋಡೆಯಾಚೆಯಿಂದ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಕುದುರೆಯ ಖುರಪುಟದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನೋಡಿದ. ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂದು ಬಣ್ಣದ ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ; ಮನೆಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಮುರುಕಲು ಕುರ್ಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣನೆಡೆಗೆ ಲಿನೆನ್ ಬಟ್ಟೆ ಉಟ್ಟು ದೌಡಾಯಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಅದು ಯಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಲು ತಡವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಹಿಂದೆಯೇ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ನೀಗ್ರೋ ಹುಡುಗ ಕೆಂಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಕುದುರೆಯನ್ನು ದೌಡಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದವನು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಧುಮುಗುಡುತ್ತಿರುವುದು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎತ್ತಿದ್ದ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಬೀಸುವ ಮೊದಲೇ ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದ ಸವಾರ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆ ಮಾಮೂಲಿಯಂತೆ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೂಗಾಡುವುದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಒಂದರೆಗಳಿಗೆ ಅವನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಜರ‍್ರನೇ ಇಳಿದು ಹೋಯಿತು. ಅವನು ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದ. ಅವನ ಅಕ್ಕಂದಿರು ನೆಲಗಂಬಳಿಯ ಒಂದೊಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.

“ನಿನಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗು,” ಮೊದಲನೆಯವಳು ಹೇಳಿದಳು.

“ಏಯ್ ಸಾರ್ಟಿ!” ಎರಡನೆಯವಳು ಹುಡುಗನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕೂಗಿದಳು. “ನೀನು ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ಕಡಾಯಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿಡೋ ಹೋಗು…” ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ, ಸುತ್ತಲಿನ ಕೊಳಕಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರದಂತೆ ಅವನ ತಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅದರಿಂದ ಅವನೇನೂ ವಿಚಲಿತನಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೇನೂ ಇದು ಹೊಸ ಅನುಭವವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಹೆಗಲಿನ ಹಿಂದೆ ತಾಯಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

“ಬೇಗ, ಬೇಗ ಅದನ್ನ ಎತ್ಕೊಂಡು ನಡಿರಿ,” ಅಪ್ಪ ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಗದರಿದ. ಮಾಸಿದ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿದ್ದ ದಢೂತಿ ಸೋಮಾರಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬಗ್ಗಿದರು. ಅವರ ರಿಬ್ಬನ್‌ಗಳು ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.

“ನಾನೇನಾದರೂ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದ ಇಂಥ ಕಾರ್ಪೆಟನ್ನು ತಂದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತುಳಿದು ಓಡಾಡುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ,” ಮೊದಲನೆಯವಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿದರು.

“ಆಬ್ನರ್, ಅದನ್ನು ನಾನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಬಿಡು,” ತಾಯಿ ಹೇಳಿದಳು.

“ನೀನು ಮೊದಲು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡು. ಅದನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ,” ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನವಿಡೀ ಸೌದೆ ಸೀಳುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ಹುಡುಗ ತಾನು ಸೀಳಿ ಹಾಕಿದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ರಾಶಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಸೋಮಾರಿ ಅಕ್ಕಂದಿರನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ನೀರು ತುಂಬಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕಡಾಯಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಪೆಟನ್ನು ಹಾಸಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅಪ್ಪನ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ, ಗಂಭೀರ ಮುಖಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸ್ವರ ಎತ್ತದೆ ಅದು ಇದು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹುಡುಗನಿಗೆ ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಾರ್ಜಕ ದ್ರಾವಣದ ಕಟು ವಾಸನೆ ಅಷ್ಟು ದೂರದಿಂದಲೇ ಮೂಗಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನ ತಾಯಿ ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತು ದುಗುಡ ಹೊತ್ತ ಮುಖಭಾವದಿಂದ ಅವರ ಕಡೆಗೇ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ಅವನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅವಳು ಹತಾಶಳಾಗಿದ್ದಂತೆ ಅವನಿಗನಿಸಿತು. ಅವನ ತಂದೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹುಡುಗ ಗಮನಿಸಿದ. ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಣ್ಣಂಚಿನಿಂದ ತಂದೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ. ಅವನ ತಂದೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಚೂರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣಿನ ಎದುರಿಗಿಟ್ಟು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಸುತ್ತಾ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಒಲೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಮಡಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯತೊಡಗಿದ. ಈ ಭಾರಿ ಅವನ ತಾಯಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಸುಮ್ಮನಾಗಲಿಲ್ಲ: “ಆಬ್ನರ್, ಆಬ್ನರ್. ದಯವಿಟ್ಟು ಬೇಡ. ದಯವಿಟ್ಟು ಬೇಡ ಆಬ್ನರ್,” ಅವಳು ಗೋಗರೆದಳು.

ಹುಡುಗನ ಕೆಲಸವೂ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಆಗಲೇ ನಸುಕಿನ ಹಕ್ಕಿ ಕೂಗಲು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಫಿಯ ವಾಸನೆ ಅವನ ಮೂಗಿಗೆ ಅಡರಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತಿಂದುಂಡು ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು ತಿನ್ನಲಿದ್ದರು. ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕಾಗ, ಎರಡು ಕುರ್ಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಒಣಗಲು ಹರವಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಉರಿಸಿದ್ದ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಂಕಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಕಾಸಿ ಕುಡಿಯಲು ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ನೆಲಗಂಬಳಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನ ತಂದೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಹೊರಟು ಹೋಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹುಲ್ಲು ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರ ಓಡಿಸಿದಂತೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ, ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಟ್ಟ ಕಲೆಗಳು ಮೂಡಿದ್ದವು.

ಅವರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ತಂಗಳನ್ನ ಉಂಡು ಮಲಗಲು ಹೋದಾಗಲೂ ನೆಲಗಂಬಳಿ ಕುರ್ಚಿಗಳ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ನೇತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಆ ರೂಮು, ಈ ರೂಮು, ಮೇಲೆ, ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನದೇ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡರು. ತಾಯಿ ಒಂದು ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಕೊಂಡಳು. ತಂದೆ ಕೂಡ ಯಾವಾಗಲೋ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಲಗುವವನಿದ್ದ. ಅವನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತೊಂದು ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡರೆ, ಹುಡುಗ, ಅವನ ಅಕ್ಕಂದಿರು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮರದ ಹಲಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡರು. ತಂದೆ ಇನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆಯ ಮಂಪರಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಹ್ಯಾಟು ಕೋಟು ಬಗ್ಗಿ ನೆಲಗಂಬಳಿಯ ಮೇಲಿನ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವನು ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ರಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಚಿತ್ರದ ನೆರಳಿನಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಅವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲೇ ಆ ಆಕೃತಿಯು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಗ್ಗಿತು. ಒಲೆಯೊಳಗಿನ ಬೆಂಕಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ನಂದಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ತಂದೆಯ ಸೆಟೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕುಂಟು ಕಾಲು ಅವನನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಎಬ್ಬಿಸಿತು, “ಹೋಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ತಾ.”

ಅವನು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ತಂದೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಎದುರು ನಿಂತಿದ್ದ. ಅವನು ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದ. “ಅಪ್ಪ, ನೀನು ಕುದುರೆ ಏರುವುದಿಲ್ಲವೇ?” ಅವನು ಕೇಳಿದ..

“ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಮಂಡಿ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡು.”

ಅವನು ಕಾಲನ್ನು ಮಡಚಿ ಮಂಡಿಯನ್ನು ತಂದೆಯ ಕೈಯಲ್ಲಿರಿಸಿದ. ಅವನ ತಂದೆ ನೋಡಲು ನರಪೇತಲನಂತಿದ್ದರೂ ಅವನ ತೋಳಿನಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ತಂದೆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಕುದುರೆಯ ತಡಿ ಕಟ್ಟದ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದ. (ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಳಿ ತಡಿ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಜ್ಞಾಪಕವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಿ, ಯಾವಾಗ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.) ತಂದೆ, ಅಷ್ಟೇ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅವನ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕುಕ್ಕಿದ. ನಂತರ ಅವರು ನಕ್ಷತ್ರದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೋಗಿದ್ದ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗೇಟನ್ನು ದಾಟಿ ಮನೆಯ ಹಾದಿ ಗುಂಟ ಸಾಗಿ ಕತ್ತಲು ಮುಸುಕಿದ್ದ ಮನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅವನ ಮುಂದಿದ್ದ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ತಂದೆ ಸರಕ್ಕನೆ ಕೆಳಗೆ ಎಳೆದಾಗ ಅದು ಅವನ ತೊಡೆಯನ್ನು ಉಜ್ಜುತ್ತಾ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.

“ಅಪ್ಪ, ನಾನೂ ಹಿಡ್ಕೊಳ್ಳಾ?” ಅವನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕೇಳಿದ. ಅಪ್ಪ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನ ಕಾಲುಗಳು ಮೊಗಸಾಲೆಯ ಮರದ ನೆಲಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಟ ಕಟ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ದೊಪ್ಪನೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಅಪ್ಪ ಎಸೆದಿರಲಿಲ್ಲ, ನಡುಬಗ್ಗಿಸಿ ಇಳಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಹುಡುಗ ಆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಊಹಿಸಿದ. ಅದು ಗೋಡೆಗೂ ಮರದ ನೆಲಹಾಸಿಗೂ ತಾಗಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸದ್ದು ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯ ವಾಪಾಸ್ಸಾಗುತ್ತಿರುವ, ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಅವಸರವಿಲ್ಲದ ಹೆಜ್ಜೆ ಸಪ್ಪಳ ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿತು. ಹುಡುಗ ಅಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಸಿರನ್ನು ಬಿಗಿ ಹಿಡಿದು ಮುದುರಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ. ಅವನ ಎದೆ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತ್ತು. ಅವನ ತಂದೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಗಾಬರಿಗೊಳ್ಳದೆ, ಏನೂ ಅವಸರವಿಲ್ಲದೆ, ಮಾಮೂಲಿಯಂತೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹುಡುಗನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಕೃತಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

“ಅಪ್ಪ, ಈಗಲಾದರೂ ಕುದುರೆ ಹತ್ತುತ್ತೀಯ?” ಅವನು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಉಸುರಿದ, “ಈಗ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಜತೆಯಾಗಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು.”

***

ಅವನು ಈಗ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿಯುತ್ತಿರಬಹುದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದ. ಅವನು ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಸರಗತ್ತೆಯನ್ನು ಕುದುರೆ ಲಾಯದ ಬಳಿಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ. ಅವನ ತಂದೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದ್ದ. ಮುಂದೆ ಬಂದು ಹೇಸರಗತ್ತೆಯ ಲಗಾಮನ್ನು ಎರಡಾಗಿ ಮಡಚಿ ಕತ್ತೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಬೀಸಿದ. ಅದು ಓಡಬೇಕು ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟನ್ನು ಹಿಡಿದೆಳೆದು ಅದು ಮೆಲ್ಲಗೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ.

ಸೂರ್ಯನ ಹೊಂಗಿರಣಗಳು ಮೂಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳಿಗೆ ನೇಗಿಲು ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಕೆಂದು ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದು ಹುಡುಗನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಸವಾರ ಕಾಲರ್ ಇಲ್ಲದ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಟೊಪ್ಪಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ತಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಅವನತ್ತ ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ನೇಗಿಲು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಮಗ್ನನಾದ. ಕುದುರೆ ಸವಾರ ಹುಡುಗನ ತಂದೆಯ ಬೆನ್ನಿನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು:

“ನೀನು ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳುಗೆಡವಿದ್ದೀಯ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊ. ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಹೆಂಗಸರೇ ಇಲ್ಲವೇನೂ…?” ಅವನು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ಅವನು ಇನ್ನೂ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹುಡುಗ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಅಣ್ಣ ಮೌನವಾಗಿ ಕುದುರೆ ಲಾಯದ ಬಾಗಿಲಿನ ಮರೆಯಿಂದ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪನ್ನು ಜಗಿಯುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುತ್ತಾ ಇಣುಕುತ್ತಿದ್ದ. “ಆ ನೆಲಗಂಬಳಿಗೆ ನಾನು ನೂರು ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ತೆತ್ತಿದ್ದೆ. ನಿನ್ನ ಬಳಿ ನೂರು ಡಾಲರ್ ಇರುವುದು ಬಿಡು, ನೀನು ನೋಡೂ ಇಲ್ಲ! ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ನಿನ್ನ ಬೆಳೆಯಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬುಶೆಲ್3 ಜೋಳವನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಿನ್ನ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಅತ್ತ ಬಂದಾಗ ಸಹಿ ಮಾಡುವಿಯಂತೆ. ಇಷ್ಟರಿಂದಲೇ ಮೇಡಮ್ ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್ ಸುಮ್ಮನಾಗುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು, ನೀನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬರುವಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಲು ಒರೆಸಿ ಬರಬೇಕೆಂಬ ಪಾಠ ಕಲಿತಂತಾಗುತ್ತದೆ.”

ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದ. ಹುಡುಗ ತಂದೆಯ ಕಡೆಗೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದ. ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಒಂದೂ ಮಾತನಾಡದೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲೇ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ.

“ಅಪ್ಪ,” ಅವನು ಕರೆದ. ಅವನು ಕತ್ತನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಹುಡುಗನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದ. ಅವನ ದಟ್ಟ ಕೆದರಿದ್ದ ಹುಬ್ಬುಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಂಥ ಶೀತಲ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವನನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕುವಂತೆ ದಿಟ್ಟಿಸಿದವು. ಹುಡುಗ ಒಮ್ಮೆಲೇ, ಏಕಾಏಕಿ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ತಕ್ಷಣ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟ. “ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿದ್ದೀಯ,” ಹುಡುಗ ಅನ್ಯಾಯಗೊಂಡವನಂತೆ ಸಣ್ಣ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ, “ಅವನು ತನಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಬೇಕೆಂದು ಆವಾಗಲೇ ಏಕೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ? ಅವನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬುಶೆಲ್ ಜೋಳ ಕೊಡಬೇಡ! ಏನೂ ಕೊಡಬೇಡ! ನಾವು ಜೋಳವನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡೋಣ. ನಾನು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ…”

“ಅಂದ್ಹಾಗೆ ನೀನು ಆ ಕಟ್ಟರ್‌ ಅನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೀಯೋ ಇಲ್ವೋ?”

“ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ ಕಣಪ್ಪ,” ಅವನು ಹೇಳಿದ.

“ಮೊದಲು ಹೋಗಿ ಇಟ್ಟು ಬಾ.”

ಅಂದು ಬುಧವಾರ. ಆ ವಾರವೆಲ್ಲಾ ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಲಾದ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಗದೆಯೂ ಇರುವಂಥ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ಅವನು ತನಗಾಗುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಖುಷಿಯಿಂದಲೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇದು ಅವನ ತಾಯಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಅವನು ಚಿಕ್ಕ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಸೌದೆ ಸೀಳುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ತುಂಬಾ ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ಹೇಗೋ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ತಂದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹಂದಿ ಮರಿ ಮತ್ತು ಆಕಳನ್ನು ಕೂಡಿ ಹಾಕಲು ಒಂದು ತಡೆ ಬೇಲಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ. ಈ ಕೆಲಸ ಅವನ ತಂದೆಯ ಮತ್ತು ಜಮೀನುದಾರನ ಒಪ್ಪಂದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತಂದೆ ಒಂದು ಹೇಸರಗತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಹೊಲದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ.

ಅವರು ಜೋಳದ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಪೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಣ್ಣ ನೇಗಿಲ ಹಿಡಿಕೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಹುಡುಗ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೇಸರಗತ್ತೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಸಾಲುಗಳ ಮಧ್ಯದ ತಂಪಾದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಕಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಹಿತವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಉಳುವುದರ ಹಿಂದೆಯೇ ಹುಡುಗನ ಯೋಚನೆಗಳೂ ಓಡುತ್ತಿದ್ದವು: ಇದೇ ಕೊನೆ ಇರಬಹುದೇನೋ? ಹಾಗೇನಾದರೂ ಆದರೆ, ತಂದೆ ಇದುವರೆಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಡೆಯನಿಗೆ ದಂಡ ಕಟ್ಟಬೇಕಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬುಶೆಲ್ ಜೋಳವೇನೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಲಾರದು; ಅವನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕನಸು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಹೇಸರಗತ್ತೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದು ನೋಡಿದಾಗ ಅಣ್ಣ ಅವನನ್ನು ಗದರಿ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಒಡೆಯ ದಂಡ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರ ಎನಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಖಾಂತ್ಯವಾಗಿ ಈ ಜೋಳ, ನೆಲಗಂಬಳಿ, ಬೆಂಕಿಯ ವಿಷಯ ಮರೆತೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಕೊನೆಗೂ ಅದರಿಂದ, ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ತಿಕ್ಕಾಟದಲ್ಲಿ, ತನ್ನೊಳಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಶಮನವಾಗಬಹುದು.

ಅಂದು ಶನಿವಾರ. ಹೇಸರಗತ್ತೆಯನ್ನು ನೇಗಿಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದವನು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಕಪ್ಪು ಕೋಟು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಟು ಧರಿಸಿದ್ದ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ. “ಅದಕ್ಕಲ್ಲ, ಗಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟು,” ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ. ಎರಡು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಅವನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣನ ಜೊತೆ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವರಿಬ್ಬರು ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗಾಡಿ ತಿರುವನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಹೋಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅವನಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಸ್ಟೋರ್ ರೂಮು ಮತ್ತು ಅದರ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿದು ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಗೆ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಕಾಣಿಸಿದವು. ಹೊರಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಗಾಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತಡಿ ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ಕುದುರೆಗಳಿದ್ದವು. ಅವನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣನ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ. ಅವರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ, ಒಂದು ಮರದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನೆಂದು ಹುಡುಗನಿಗೆ ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಹುಡುಗ ಅವನನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವವನಂತೆ ದುರುಗುಟ್ಟಿ ನೋಡಿದ. ಹುಡುಗ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನನ್ನು ಈಗ ಎರಡನೆಯ ಭಾರಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು. ಮೊದಲನೆಯ ಭಾರಿ ಅವನು ದೌಡಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ. ಅವನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟಿಗಿಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಭಾವವು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗೇಣಿದಾರನೇ ತನ್ನ ಒಡೆಯನ ಮೇಲೆ ದೂರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಅಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಮಾನ! ಹುಡುಗ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಗಲಿಗೆ ನಿಂತು: “ಅಪ್ಪನಲ್ಲ ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದು!” ಎಂದ.

“ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾ? ಏನು, ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದಾರಾ?” ಕೇಳಿದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ.

“ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಯಾರೂ ದೂರು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ,” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಹುಡುಗನ ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ, “ನೀನು ಹೋಗಿ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊ,” ಎಂದ. ಅವನು ಗಾಡಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ.

“ನೀನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ ನೆಲಗಂಬಳಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬುಶೆಲ್ ಜೋಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದು ಅತಿಯಾಯ್ತು ಎಂದು ನಿನ್ನ ಭಾವನೆ?”

“ಅವರು ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಂದು ಅದರ ಮೇಲಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ನಾನು ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಅವರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದೆ.”

“ಆದರೆ, ನೀನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದು ಹೇಗಿತ್ತೋ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಿಲ್ಲ?”

ಅವನ ತಂದೆ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷ, ಅವನು ಉಸಿರಾಡುವ ಶಬ್ದವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ಮೌನ ಕವಿಯಿತು. “ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತೀಯ ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ನೋಪ್ಸ್?” ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಮೌನ.

“ನೀನು ಮೇಜರ್ ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್ ಅವರ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ್ದೀಯ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ನೋಪ್ಸ್. ನಿನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬುಶೆಲ್ ಜೋಳ ತೆರುವ ದಂಡ ತುಸು ಹೆಚ್ಚೇ ಆಯಿತೆಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಮೇಜರ್ ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಆ ನೆಲಗಂಬಳಿಯ ಬೆಲೆ ನೂರು ಡಾಲರುಗಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಬೆಲೆ ಬುಶೆಲಿಗೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಆಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸೋಣ. ಮೇಜರ್ ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್, ತಾವು ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ನೆಲಗಂಬಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಂಭತ್ತೊಂದು ಡಾಲರು ನಷ್ಟ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದರೆ, ನೀನು, ಇನ್ನೂ ಕೊಯ್ಲಾಗದ ಜೋಳದಲ್ಲಿ ಐದು ಡಾಲರ್ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮೇಜರ್ ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್ ಅವರ ನೆಲಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ನೀನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಜೋಳದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹತ್ತು ಬುಶೆಲ್ ಜೋಳವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿರುತ್ತೇನೆ.”

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತೀರ್ಪು ಓದಲು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗಿನ ಹೊತ್ತು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. ತಂದೆ, ಮನೆಗೆ ಅಥವಾ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದೆಂದು ಹುಡುಗ ಯೋಚಿಸಿದ. ಅವರು ಬೇರೆ ರೈತರಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವನ ತಂದೆ ಇವೆರಡೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಗಾಡಿ ಹತ್ತಲಿಲ್ಲ. ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಅಣ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿ ಕುಲುಮೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದ. ಅಣ್ಣ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ತಂದೆಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಅವನು ತಂದೆಗೆ ಪಿಸುಮಾತನಲ್ಲಿ, “ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಬುಶೆಲ್‌ಗಳಿರಲಿ, ಒಂದು ಬುಶೆಲ್ ಕೂಡ ಕೊಡುವುದು ಬೇಡ. ನಾವು…” ತಂದೆ ಅವನನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿದ. ಅವನ ಕೆದರಿದ ಹುಬ್ಬುಗಳು ಗಂಟಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅವನು ಶಾಂತವಾಗಿ:

“ಹಾಗಂತೀಯ? ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬರಲಿ ನೋಡೋಣ,” ಎಂದ.

ಅಣ್ಣ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಕುಲುಮೆಯೊಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಎರಡು ಸ್ಪೋಕ್ಸ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಹಾಕಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಇದ್ದಿದ್ದು. ಗಾಡಿಯ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹುಡುಗ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಕುಲುಮೆಯ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ತೊರೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀರಿಗೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಹುಡುಗ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಲಗಾಮುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದ ಎದುರಿನ ಇಳಿಜಾರು ರಸ್ತೆಯ ಕಡೆಗೆ ನೋಡತೊಡಗಿದ. ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಬಡಿಯುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ತಂದೆ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೋ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೋ ಇದ್ದ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆಂದಿದ್ದ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಹುಡುಗ ಕುಲುಮೆಯ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ತಂದೆ ಕುಳಿತಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ.

“ಗಾಡಿಯನ್ನು ನೆರಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕು.” ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅವನ ತಂದೆ, ಕಮ್ಮಾರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕುಕ್ಕರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮಳೆ ಬೆಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹುಡುಗನೂ ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು. ತಂದೆ, ಅವನ ದೊಡ್ಡ ಮಗ ಹುಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ತಾನೊಬ್ಬ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕುದುರೆ ದಲ್ಲಾಳಿಯಾಗಿದ್ದ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಲಿದ್ದ. ಹುಡುಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎದ್ದು ಕುಲುಮೆಯ ಹೊರಗೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸಿದ್ದ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಹರಿದು ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುದುರೆಗಳ ಸ್ಟಂಟಿನ, ಜೋಕರ್‌ಗಳ ಆಟಾಟೋಪದ ಸರ್ಕಸ್ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಅಪ್ಪ, “ಊಟದ ಹೊತ್ತಾಯಿತು,” ಎಂದ.

ಅಪ್ಪ ಊಟಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣವೆನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ. ಅದರೊಳಗಿಂದ ಒಂದು ಚೀಝ್ ತುಂಡನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ತನ್ನ ಪಾಕೆಟ್ ನೈಫಿನಿಂದ ಮೂರು ಭಾಗ ಮಾಡಿ ಅದೇ ಪೊಟ್ಟಣದಿಂದ ಜೋಳದ ಪುರಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಮೂವರೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ, ಮೌನವಾಗಿ ತಿನ್ನ ತೊಡಗಿದರು. ಅದೇ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಬಕೆಟಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಪ್ಪೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದರು. ತಿಂದು ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ತಂದೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ, ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಒಂದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದರು, ಎತ್ತರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿಯ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವರು ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಹಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದೊಂದೇ ಕುದುರೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು, ದೌಡಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೆ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ನಾಗಾಲೋಟದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ನಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಕೊಳ್ಳುವವರು ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇವರು ಮೂವರೂ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಹುಡುಗನ ಅಣ್ಣ ತಂಬಾಕು ಮೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನಾದರೆ, ತಂದೆ ಅವನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಒಂದೊಂದು ಕುದುರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

“ನಡೀರಿ ಹೋಗೋಣ…” ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ.

***

ಅವರು ಮನೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಸೂರ್ಯ ಆಗಲೇ ಮುಳುಗಿದ್ದ. ಅವರು ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಊಟವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಹುಡುಗ, ಬಾಗಿಲಿನ ಹೊಸ್ತಿಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ನಸುಕಿನ ಹಕ್ಕಿಯ ಕೂಗನ್ನೂ, ಕಪ್ಪೆಗಳ ವಟಗುಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ ಕತ್ತಲು ಆವರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನಿಂದ ಅಮ್ಮ, “ಆಬ್ನರ್…! ಬೇಡ! ದಯವಿಟ್ಟು ಬೇಡ! ದೇವರೇ, ಬೇಡ ಆಬ್ನರ್!” ಎಂದು ಅಂಗಲಾಚುತ್ತಿರುವುದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವನು ದಡಕ್ಕನೆ ಎದ್ದ. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬದಲು ಒಂದು ಸೀಸೆಯೊಳಗೆ ತುರುಕಿದ್ದ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ಯಾವುದೋ ಘನಂದಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟವನಂತೆ ತನ್ನ ಕರಿ ಕೋಟು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಟು ಧರಿಸಿ ದೀಪದೊಳಗಿದ್ದ ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಐದು ಗ್ಯಾಲನ್ ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಕ್ಯಾನಿಗೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅಮ್ಮ ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವನು ದೀಪವನ್ನು ಬೇರೆ ಕೈಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ಅಮ್ಮನನ್ನ ದೂರ ಸರಿಸುವಂತೆ ಗೋಡೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳಿದ. ಅವಳು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಆನಿಸಿ ನಿಂತಳು. ಅವಳ ಮುಖ ಹತಾಶೆಯಿಂದ ವಿವರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಹಿಡಿದು ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದು ಕಾಣಿಸಿತು.

“ಬೇಗ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಾವು ಗಾಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾ,” ತಂದೆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. ಹುಡುಗ ನಿಂತಲ್ಲಿಂದ ಕದಲಲಿಲ್ಲ.

“ಏನು…” ಅವನು ಭಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ. “ನೀನು…”

“ಹೋಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಕ್ಯಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾ ಎಂದೆ,” ತಂದೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ.

ಹುಡುಗ ಎದ್ದು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದ. ಇದು ಅಪ್ಪನ ಹಳೆಯ ಚಾಳಿ. ತನಗೂ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ; ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದು, ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ, ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದಿರುವ ಮುಂಗೋಪ, ಕ್ರೋಧ, ಕ್ರೌರ್ಯ. ಅದು ತನಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೇ ಇತ್ತು, ಈಗ ನನ್ನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಾನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಹಿಂದೆ ಬರದಂತೆ ಈಗ ಓಡಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವನ ಮುಖ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ನನಗೆ ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಾನು ಹಾಗೆ ಓಡಿಹೋಗಲಾರೆ. ಇಲ್ಲ, ಓಡಿಹೋಗಲಾರೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ತಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕ್ಯಾನನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡತೊಡಗಿದ. ಕ್ಯಾನಿನೊಳಗೆ ಇದ್ದ ಎಣ್ಣೆ ಲೊಳ, ಲೊಳ ಎಂದು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಅಳುತ್ತಿರುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಅಪ್ಪನ ಕೈಗೆ ಅವನು ಎಣ್ಣೆಯ ಕ್ಯಾನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ.

“ಅಪ್ಪ, ಈ ಬಾರಿ ನೀನು ಸಾಹುಕಾರನ ಮನೆಗೆ ನೀಗ್ರೋ ಆಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆ!”

ಅಪ್ಪ ಈ ಬಾರಿ ಅವನ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ಬಾರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಬಾರಿ ಅಪ್ಪನ ಕೈ ಅವನ ಏಟಿಗಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಕ್ಯಾನಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹುಡುಗನ ಕಾಲರನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಿತು. ತಂದೆ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ನುಂಗುವಂತೆ ದುರುಗುಟ್ಟಿ ನೋಡತೊಡಗಿದ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮೇಜಿಗೆ ಒರಗಿಕೊಂಡು ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪನ್ನು ಮೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಅಣ್ಣನಿಗೆ, ತುಟಿಗಳನ್ನು ಓರೆಯಾಗಿಸಿ:

“ಆ ಕ್ಯಾನಿನಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾನಿಗೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನೀನು ಮುಂದೆ ಹೋಗು. ನಾನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದ.

“ಅಪ್ಪ, ಅವನಿಗೆ ಮಂಚಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕು! ಬಿಡಬೇಡ,” ಎಂದ ಅಣ್ಣ.

“ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ನೋಡು,” ಅಪ್ಪ ಅವನನ್ನು ಗದರಿದ. ಹುಡುಗನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಬಳಿಯ ಶರ್ಟನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಿರುವುತ್ತಾ ಅಪ್ಪ ಹುಡುಗನನ್ನು ದರದರನೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಮಿನ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಊರಲೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಆ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಅಕ್ಕಂದಿರು ತಮ್ಮ ದಪ್ಪ ದಪ್ಪ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಲಿಸಿಕೊಂಡು ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸಂತೈಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಅಮ್ಮನ ಭುಜವನ್ನು ತನ್ನ ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ತಬ್ಬಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು.

“ಇವನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೋ…” ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ. ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ತಾನೊಲ್ಲೆ ಎಂಬಂತೆ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಳು. “ನೀನಲ್ಲ, ಬಿಡು. ಲೆನ್ನಿ, ಇವನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೋ.” ಅಮ್ಮ ಎದ್ದು ಹುಡುಗನ ಮಣಿಕಟ್ಟನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. “ನೀನು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಗೊತ್ತಾ…? ಖಂಡಿತ ಸಾಹುಕಾರನ ಮನೆಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.”

“ನೀವೇನೂ ಹೆದರುವುದು ಬೇಡ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ,” ಅಮ್ಮ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಉಸುರಿದಳು.

“ಸರಿ ಹಾಗಾದರೆ,” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಪ್ಪ ಹೊರಟುಹೋದ. ಮೆಲ್ಲನೆ ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಸದ್ದು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಯಿತು.

ಹುಡುಗ ಅಮ್ಮನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಸರಾಡತೊಡಗಿದ. ಅಮ್ಮ ಅವನನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. ಆದರೂ, ಅವನು ಕೊಸರಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ತಾನೇ ಗೆಲ್ಲುವುದೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಕಾಯುವುದು ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. “ಅಮ್ಮ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡು.” “ಹಟ ಮಾಡಬೇಡ. ನಿನಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.”

“ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡು ಲೆನ್ನಿ. ನೀನು ಬಿಡದಿದ್ದರೆ; ದೇವರಾಣೆ, ನಾನೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ,” ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಹೇಳಿದಳು.

“ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಿಡಲಿ!?” ಅವಳಿಗೆ ದುಃಖ ಉಕ್ಕಿ ಬಂತು. “ಸಾರ್ಟಿ, ಸಾರ್ಟಿ! ಬೇಡ ಕಣೋ… ಲೇ ಲಿಜ಼್ಜ಼ಿ, ಬಾರೇ ಇಲ್ಲಿ. ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡು.”

ಕೊನೆಗೂ ಹುಡುಗ ಅಮ್ಮನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳಾದರೂ ಅವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡತೊಡಗಿದ. ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಹೋಗಿ ಅಮ್ಮ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟಳು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಮಗಳಿಗೆ ಕೂಗತೊಡಗಿದಳು, “ಅವನಿಗೆ ಓಡಿ ಹೋಗಲು ಬಿಡಬೇಡ ಕಣೆ, ಹಿಡಿಯೇ! ಹಿಡಿಯೇ!” ಆದರೆ, ಅದಾಗಲೇ ತಡವಾಗಿತ್ತು. ಹುಡುಗಿ, (ಹುಡುಗಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಅವಳಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ತೂಕ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಇತರರ ಎರಡರಷ್ಟಿದ್ದರು.) ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಏಳುವುದಿರಲಿ ಅವಳ ತಲೆ, ಮುಖ ಹುಡುಗನತ್ತ ತಿರುಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ರೂಮಿನಿಂದ, ಮನೆಯಿಂದ ಗಾವುದ ದೂರ ಓಡಿದ್ದ! ಹುಡುಗ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಓಡತೊಡಗಿದ. ಹಾದಿ ಅವನ ಕಾಲಕೆಳಗೆ ನೂಲಿನುಂಡೆಯಿಂದ ದಾರ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹನಿಸಕಲ್ ಹೂಗಳ ಪರಿಮಳ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅವನ ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ನಗಾರಿಯಂತೆ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾಹುಕಾರನ ಮನೆಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ತೆರೆದ ಗೇಟಿನಿಂದ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಬೆಳಕು ತುಂಬಿದ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡತೊಡಗಿದ. ಬಾಗಿಲ ಮೇಲೂ ಬೆಳಕಿತ್ತು. ಅವನು ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲದೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ದೂಡಿ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅರೆಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ನಿಂತುಕೊಂಡ. ಅವನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಾಗ ಎದುರಿಗೆ ನಾರು ಬಟ್ಟೆಯ ಜಾಕೆಟನ್ನು ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ನೀಗ್ರೋ ಕೆಲಸದಾಳನ್ನು ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಕಂಡು ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು.

“ದು ಸ್ಪಾಯ್ನ್…!” ಅವನು ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, “ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ಸಾಹುಕಾರ ಹಜಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ.

“ಕೊಟ್ಟಿಗೆ!” ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ, “ಕೊಟ್ಟಿಗೆ…!”

“ಏನು?” ಸಾಹುಕಾರ ಅರ್ಥವಾಗದೆ ಕೇಳಿದ. “ಕೊಟ್ಟಿಗೆ?”

“ಹೌದು, ಹೌದು! ಕೊಟ್ಟಿಗೆ!”

“ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿ, ಬಿಡಬೇಡ!” ನೀಗ್ರೋ ಕೆಲಸದಾಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಸಾಹುಕಾರ.

ಆದರೆ, ತಡವಾಗಿತ್ತು. ನೀಗ್ರೋ ಕೆಲಸದಾಳು ಅವನ ಶರ್ಟಿನ ತೋಳನ್ನು ಹಿಡಿದೆಳೆದ. ಒಗೆದು, ಒಗೆದು ಸವೆದಿದ್ದ ಶರ್ಟಿನ ತೋಳು ಮಾತ್ರ ನೀಗ್ರೋ ಕೆಲಸದಾಳಿನ ಕೈಯಲ್ಲುಳಿದು ಹುಡುಗ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡತೊಡಗಿದ.

ಓಡುತ್ತಲೇ ಅವನು ಕಿರುಚತೊಡಗಿದ, “ಕೊಟ್ಟಿಗೆ! ಕೊಟ್ಟಿಗೆ!!”

ಅವನ ಹಿಂದೆಯೇ ಓಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಹುಕಾರ- ನೀಗ್ರೋ ಕೆಲಸದಾಳಿಗೆ, “ಹೋಗು, ಹೋಗು. ನನ್ನ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಬಾ,” ಎಂದ.

ಹುಡುಗ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಳಸುದಾರಿಯಿಂದ ಹೋಗುವ ಬದಲು ಹೂದೋಟದ ಮೇಲಿಂದ ಹೋಗಿ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಹಾರಿ ಹೋದರೆ ಹೇಗೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದ. ಆದರೆ, ಅದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರದ ಜಾಗ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬೇಲಿ ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆಯೆಂದು ಕೂಡ ಅವನಿಗೆ ಅಂದಾಜಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬಂದಿದ್ದ ಬಳಸು ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಓಡತೊಡಗಿದ. ಅವನು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೇ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ. ಅದು ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರಲೂ ಇಲ್ಲ. ಸಾಹುಕಾರನ ಕುದುರೆ ತೀರ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು. ತಕ್ಷಣ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿ ಕಳೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿತುಕೊಂಡ. ಕುದುರೆ ನಾಗಾಲೋಟದಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋಯಿತು. ಆ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬೆಳಕಿನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಸವಾರನ ಛಾಯಾ ಆಕೃತಿ ಮೂಡಿ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಯಿತು. ಒಮ್ಮೆಲೇ, ದೂರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸದ್ದು ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದ ಆಸ್ಫೋಟದಂತೆ ಸುರುಳಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಧೂಮವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಸುಕು ಹೊದೆಸಿದಂತೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇ ಹುಡುಗ ದಡಕ್ಕನೆ ಎದ್ದು ಮತ್ತೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಓಡತೊಡಗಿದ. ಅವನಿಗೆ ಗುಂಡಿನ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎರಡು. ಅಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹುಡುಗ ಓಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, “ಅಪ್ಪ! ಅಪ್ಪ!” ಎಂದು ಬಿಕ್ಕುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಓಡಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಏನನ್ನೋ ಎಡವಿ ಬಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ನೋಡುತ್ತಾ, “ಅಪ್ಪ! ಅಪ್ಪ!” ಎಂದು ಬಿಕ್ಕುತ್ತಾ ಓಡತೊಡಗಿದ.

ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವನೊಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ. ತಾನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇನೆಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅದು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯೆಂದಾಗಲಿ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಕಡುಗತ್ತಲು ತುಂಬಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನ ಮನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಟು ಇಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಎದುರಿಗೆ ದಟ್ಟ ಕಾಡು ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹರಿದ ಶರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುದುರಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವನಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಚಳಿ ಕಂಗೆಡಿಸಿತ್ತು. ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರಾಮ ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಶಕ್ತಿ ಸಂಚಯವಾದೊಡನೆ ಅವನು ಮುಂದುವರಿಯುವವನಿದ್ದ. ಈಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಯಷ್ಟೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. “ಅಪ್ಪ! ನನ್ನ ಪ್ರಿತಿಯ ಅಪ್ಪ!” ಅವನು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದ, “ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ!” ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಿದ, ಜೋರಾಗಿಯಲ್ಲ ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ. “ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ! ಕರ್ನಲ್ ಸಾರ್ಟೊರಿಸ್‌ನ ಅಶ್ವದಳದಲ್ಲಿದ್ದ.” ಪಾಪ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ: ಅವನ ಅಪ್ಪ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋಧನಾಗಿ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸದೆ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಾಗಲಿ, ಧ್ವಜಕ್ಕಾಗಿಯಾಗಲೀ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ನಿಷ್ಠೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ, ಯಾವ ಕಡೆಯಿಂದಾದರೂ ಸರಿಯೇ, ದೋಚುವುದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗತಿ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಮುಂಜಾವು, ನಂತರ ಸೂರ್ಯೋದಯ. ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತೆ ಹಸಿವು. ಅದು ಏನಿದ್ದರೂ ನಾಳೆಯ ಮಾತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವನಿಗೆ ಚಳಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಡಿಗೆಯಿಂದಷ್ಟೇ ಅದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ. ಅವನೀಗ ಸರಾಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಎದ್ದು ನಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ತಾನು ನಿದ್ರಿಸಿರಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಆಗಲೇ ನಸುಕು ಹರಿದಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಿತ್ತು. ಅದು ನಸುಕಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೌನದಿಂದಲೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಅವುಗಳದೇ ನಿರಂತರ ಗದ್ದಲ. ನಸುಕಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಜಾಗವನ್ನು ಈಗ ಹಗಲು ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಕೊನೆಗೂ ಅವನು ಎದ್ದು ನಿಂತ. ಕಾಲಿನ ಸಂದಿಗಳು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಅವು ಸರಿಯಾಗುತ್ತವೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಇಳಿದು ಕಾಡಿನತ್ತ ನಡೆದ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದವು. ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಮುಂದೆ ನಡೆದ.

3

ಒಂದು ಬುಶೆಲ್ ಎಂದರೆ ಅಂದಾಜು 25 ಕೆಜಿ.

---

---

ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ

ಹಾಸನದ ನಿವಾಸಿ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ Pascal Nazareth ಅವರ Gandhi’s Outstanding Leadership ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ’ ಪುರಸ್ಕಾರ ಲಭಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆದ ಮತ್ತೆರಡು ಅನುವಾದಗಳೆಂದರೆ ರೊಆಲ್ಡ್ ದಾಹ್ಲ್ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಅನುವಾದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಕ್ ಲಂಡನ್‌ನ ದಿ ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್.

---

---

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಸ್ಲಾವೊಮೀರ್ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್‍ನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆನೆಗೆ ಮೇಲಿನದ್ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಇಲ್ಲ!

ಸ್ಲಾವೊಮೀರ್ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್‍ (Sławomir Mrożek, 9 ಜೂನ್ 1930 – 15 ಅಗಸ್ಟ್ 2013) ಪೋಲಿಷ್ ನಾಟಕಕಾರ, ಕತೆಗಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ. 1930ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡಿನ ಬೊರ್ಜೆಂಚಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದು; ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೌರಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ. ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ, ಕತೆಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ ಪೋಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಾತ. ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಬರೆಹಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾವೊಮೀರ್ ಬರಹಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದಾಗ 1968ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಹೋಗಿ, 1970ರಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದಾಗ ಮತ್ತೆ ಪೋಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. 1968ರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಷ್‌ನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್‍ನ ಕಥಾಸಂಕಲನ The Elephant, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌ ಜನಜೀವನದ ಕಠೋರ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕತೆಗಳ ಗುಚ್ಛ; ‘ಪುಟ್ಟ ಸೋಜಿಗ’ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ‘ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂತಲೂ ಬಣ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಡೇನಿಯಲ್ ಮ್ರೋಜ಼್ (Daniel Mróz) ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭ್ರಾಮಕವಾದುದನ್ನು ನಿಜವೆಂದೂ ನಿಜವನ್ನು ಭ್ರಾಮಕವೆಂದೂ ತೋರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಸಮಾಜದ ಅಧಿಕಾರಿಶಾಹಿಯನ್ನು ಶಾಲಿನೊಳಗೆ ಮೆಟ್ಟು ಇಟ್ಟು ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಮಾಜದ ಕರಾಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ‘ಬೆರಕೆ’ ಮಾಡುವ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್ ಬರೆವಣಿಗೆಯು grotesque-philosophical ಶೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಎಲ್ಲ ನೈಜ ವಿಡಂಬನಕಾರರಂತೆ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ದೋಷಗಳಿಗೆ ವಿಡಂಬನೆಯ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕಿರುಕತೆಗಳು ಕಾಫ್ಕಾನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಂತೆ ಕಂಡರೂ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬದುಕಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಿವೆ: ಕಾಫ್ಕಾನ ಅದ್ಭುತ ಕಲ್ಪಕತೆ, ಹೃಬಾಲ್‌ನ (Bohumil Hrabal) ಹಾಸ್ಯದ ಅಸಂಗತತೆ ಹಾಗೂ ಚೆಕೋವ್‌ನ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಚುರುಕುತನ ಸಂತುಲಿತಗೊಂಡಂತಿವೆ.

ಇದು ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನೋ. ಬಹುಕಾಲ ಪ್ರಭುತ್ವದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವೂ ಆದ ವಿಡಂಬನೆಯಾಗಿಯೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬೇಕೇನೋ. “ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಬಲ್ಲುದು ಪ್ರಹಸನ ಮಾತ್ರ,” ಎಂದಿದ್ದ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್. ಅದು ತಕ್ಕುದಾದದ್ದು ಕೂಡ. ವಾಸ್ತವವೇ ಪ್ರಹಸನದಂತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರವೂ ತರ್ಕಬದ್ಧವೂ ಆದ ಕೃತಿಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದುದಾದೀತೇ? ನಿರಂಕುಶ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಕಲೆಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ವಾಸ್ತವದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೂಪ ಪ್ರಹಸನವೊಂದೇ.

ಅವನ ಕತೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ನ ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ನೇರವಾಗಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನಾಟುತ್ತವಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಈ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಬರಹಗಾರರು, ಕಲಾವಿದರು ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಆಳ್ವಿಕೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?

ಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹೆಸರಿನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಆನೆನೂ ಹಾರತೈತಂತೆ...’ ಎನ್ನುವ ವಿದ್ಯಮಾನ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿರುವ ಜೀವಂತ ಆನೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಲ ನೋಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಅಚ್ಚರಿ-ಸಂಭ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ; ನೋಟದಲ್ಲೇ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಅಪೂರ್ವ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನತದೃಷ್ಟ ಸಮಾಜವೊಂದರ ಬಿಂಬ ಈ ಕತೆ.

ಇನ್ನೀಗ ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಮ್ರೋಜ಼ೆಕ್‍ನ Słoń.

ಆನೆನೂ ಹಾರತೈತಂತೆ…

ಆ ಮೃಗಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಡ್ಡ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ಮೇಲೇರಿದವನು. ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೃಗಗಳು ಅವನಿಗೆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಲು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಾಗಿದ್ದವಷ್ಟೇ. ಮೃಗಾಲಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕಾಳಜಿಯಾಗಲಿ, ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಿರಾಫೆಯ ಕತ್ತು ಗಿಡ್ಡವಾಗಿತ್ತು. ನೆಲಕರಡಿಗೆ ಬಿಲವಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಿಳ್ಳೆ ಹಕ್ಕಿ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೋ ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅರೆಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಗುಂಪುಗೂಡಿ ಆಗಾಗ ಆ ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಇಂಥ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಕ್ಷಮ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನವಾದ ಜುಲೈ 22ರ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆನೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಅದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದ ಮೃಗಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೃಗಗಳ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆನೆಯದು. ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮೂರು ಸಾವಿರ ಮೊಲಗಳಿಂದಲಾದರೂ ತುಂಬಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಆದರೂ, ದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಇಂಥ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನವಾದ ಜುಲೈ 22ರ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆನೆಯನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಕೊಡಲಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಳವರ್ಗದ ನೌಕರರು ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂಭ್ರಮಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ತಾನು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಆನೆಯನ್ನು ತರುವುದಾಗಿ ವಾರ್ಸಾಕ್ಕೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಾಗ; ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆಯೂ ಆಯಿತು.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದು ಆನೆಯನ್ನು ಕಳಿಸುವುದೆಂದರೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆಂಬುದು ನನಗೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಇದರ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾದವರು ಪೋಲೆಂಡಿನ ಅಮಾಯಕ ಗಣಿ ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರ ಕೆಲಸಗಾರರು. ಈ ಅನವಶ್ಯಕ ಖರ್ಚಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸದರಿ ಆನೆಯನ್ನು ನಾವೇ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಸಜೀವ ಆನೆಯಂತದ್ದೇ ಗಾತ್ರದ-ಬಣ್ಣದ ತದ್ರೂಪು ಆನೆಯನ್ನು ನಾವು ರಬ್ಬರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ; ಅದಕ್ಕೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ಬೇಲಿ ಕಂಬಿಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಕೂಡ ಯಾರಿಗೂ ಕಿಂಚಿತ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಾಗಲಾರದು. ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ಆನೆ ಚುರುಕಾಗಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಓಡಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದೂ, ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಬೇಲಿ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಇದೊಂದು ಹೆಚ್ಚೇ ಸೋಮಾರಿ ಆನೆ ಎಂಬ ಸೂಚನಾ ಫಲಕ ನೇತುಹಾಕಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಒಂದು ವಿಮಾನವನ್ನೋ ಯಾವುದಾದರೂ ಪುರಾತನ ಚರ್ಚಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೋ ಬಳಸಬಹುದು.

ದೇಶದ ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಈ ರಬ್ಬರಿನ ಆನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ನನ್ನ ವಿನಮ್ರ ಸಲಹೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು.

ಇತೀ ತಮ್ಮ ಸೇವಾಕಾಂಕ್ಷಿ,

ಈ ಪತ್ರ ಯಾರೋ ಪಕ್ಕಾ ಭಾವಶೂನ್ಯ, ಸಂಬಳಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ತಕರಾರುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅನುಮೋದಿಸಿ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿದ್ದೇ ತಡ, ಇತ್ತ ಮೃಗಾಲಯದ ಈ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಬ್ಬರ್ ಆನೆಯ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ.

ಅಂತೂ ರಬ್ಬರಿನ ಆನೆ ತಯಾರಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಡೆಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸಲು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಾಗಲೇ ನಗರದಲ್ಲಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೊಂದು ಆನೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿ ಜನರು ಆನೆಯನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬ ನೋಡಲು ಕಾತುರರಾಗಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಬ್ಬರ್ ಆನೆಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬುವ ಕೆಲಸ ಇಡೀ ಊರು ಮಲಗಿರುವ ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕಾಯಿತು. ನಿರ್ದೇಶಕ ಕೂಡ ಬಹಳ ಆತುರದಲ್ಲಿದ್ದ. ರಬ್ಬರ್ ಆನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಏನಾದರೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆ ಆಗುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು. ನಿರ್ದೇಶಕನಿಗೆ ಬೋನಸ್ಸೋ ಬಡ್ತಿಯೋ ಸಿಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇಬ್ಬರು ಕೆಲಸಗಾರರು ಮೃಗಾಲಯದ ವರ್ಕ್‌ಶಾಪಿನ ಕದವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ರಬ್ಬರಿನ ಆನೆಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆ ಅವಿರತ ಶ್ರಮದ ನಂತರವೂ ಆನೆಯು ನೆಲದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಆನೆಯ ಆಕಾರ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ವರ್ಕ್‌ಶಾಪಿನ ಹೊರಗಡೆ ಮನುಷ್ಯರ ಸದ್ದು ಅಡಗಿತ್ತು. ಆಗಾಗ ಕತ್ತೆಗಳ ಕಿರುಚಾಟವು ರಾತ್ರಿಯ ನೀರವತೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು. ರಬ್ಬರ್ ಆನೆಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸಿ ತುಂಬಿಸಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಈಗಾಗಲೇ ತುಂಬಿಸಿದ್ದ ಗಾಳಿ ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ದಣಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪಹೊತ್ತು ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಅವರೇನೂ ಹರೆಯದವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ತೆರನಾದ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸತಾಗಿತ್ತು.

“ನಾವು ಈ ವೇಗದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಬೆಳಗಾದರೂ ಆನೆ ಮೇಲೇಳುವುದಿಲ್ಲ!” ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದ. “ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಏನಂತ ಹೇಳಲಿ? ಇದೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಬಾಸ್‌ನ ಕಿತಾಪತಿ. ಹೇಗೂ ಅವನು ಎಡಪಂಥೀಯ ಅಲ್ವೇ?”

ಅವರು ಮತ್ತೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತರ್ಧ ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಅವರಿಗೆ ಆಯಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆನೆ ಮೊದಲಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಊದಿಕೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಆನೆಯ ಆಕಾರ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ.

“ಯಾಕೋ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಸಾಗ್ತಾನೇ ಇಲ್ಲಲ್ಲಪ್ಪ. ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ,” ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಲಸಗಾರ ಬೇಸರದಿಂದ ಹೇಳಿದ.

“ಹೌದೌದು. ನಾವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.”

ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ವಾಲ್ವ್ ಕೂಡ ಇತ್ತು. “ಆನೆಗೆ ಗಾಳಿಯ ಬದಲು ಗ್ಯಾಸ್ ತುಂಬಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಅವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೇಳಿದ.

“ಯಾಕಾಗಬಾರದು?” ಒಂದು ಕೈ ನೋಡಿಯೇ ಬಿಡುವ ಎಂದು ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಒಂದು ಪೈಪನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್ ಲೈನಿನ ವಾಲ್ವಿಗೆ, ಅದರ ತುದಿಯನ್ನು ಆನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ವಾಲ್ವ್ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಅವರ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇಲ್ಲದಾಯಿತು. ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನೆಯ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಅದು ನಿಜವಾದ ಆನೆಯೋ ಏನೋ ಎಂಬಂತೆ ಮೈ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ವರ್ಕ್‌ಶಾಪಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿತು. ಥೇಟು ನಿಜವಾದ ಆನೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಬೃಹತ್ ಆಕಾರ. ಕಂಬಗಳಂತ ಕಾಲುಗಳು, ಮೊರದಂತ ಅಗಲ ಕಿವಿಗಳು, ಉದ್ದನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು. ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಆನೆಯನ್ನೇ ತಯಾರಿಸಿದ್ದ.

“ಫಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್!” ಗ್ಯಾಸ್ ತುಂಬಿಸುವ ಐಡಿಯಾ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಾರ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದ. “ನಾವೀಗ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.”

ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮೃಗಾಲಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೋತಿಗಳ ಪಂಜರದ ಬಳಿ, ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಯ ಎದುರು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆನೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೃಗಾಲಯವು ಕಳೆಗಟ್ಟಿತು. ಆನೆಯ ಎದುರಿನ ಬೇಲಿ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ, “ಈ ಆನೆ ಬಲು ಸೋಮಾರಿ. ಮಿಸುಕಾಡುವುದೇ ಅಪರೂಪ!” ಎಂಬ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸೂಚನಾಫಲಕವನ್ನು ನೇತುಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲಾ ತಂಡವೊಂದು ಆನೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿತು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆನೆಯ ಕುರಿತು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಅವರ ಜೊತೆ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆನೆಯ ಎದುರಿಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹೇಳತೊಡಗಿದರು:

“ಆನೆಯು ಒಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಅದು ತನ್ನ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಮರಗಿಡಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹರಿದು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.”

ಮಕ್ಕಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆನೆಯನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಮರದಿಂದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತದೆಂದು ನೋಡಲು ಅವರು ಕಾತುರದಿಂದ ಕಾದು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಆನೆ ಕೊಂಚವೂ ಮಿಸುಕಾಡದೆ ಬೇಲಿಯ ಹಿಂದೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತುಕೊಂಡಿತ್ತು.

“...ಆನೆಯು, ಈಗ ಅಳಿದು ಹೋಗಿರುವ ಮ್ಯಾಮತ್ ಅಥವಾ ದೈತ್ಯಗಜದ ವಂಶಜ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಏನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.”

ಕೆಲವು ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಮಕ್ಕಳು ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ತಮ್ಮ ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು.

“ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಅಂತನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ, ತಿಮಿಂಗಿಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆನೆಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.”

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಂದವಾದ ಗಾಳಿಯು ಬೀಸಿ ಮರದ ಎಲೆಗಳು ಅಲುಗಾಡತೊಡಗಿದವು. “... ಒಂದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಆನೆಯು ಎಂಟರಿಂದ ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ತೂಗುತ್ತದೆ.”

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನೆ; ಗಾಳಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ ಮೇಲೇರತೊಡಗಿತು. ಗಾಳಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸತೊಡಗಿತು. ಆನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಓಲಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜೋರಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮೇಲೇರತೊಡಗಿ ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಯ ದೊಡ್ಡದಾದ ನೆರಳಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ನೋಡತೊಡಗಿದರು. ಆನೆಯ ಕಂಬಗಳಂತ ಕಾಲುಗಳು, ಅದರ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ, ಸೊಂಡಿಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮತ್ತೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆನೆ ಮೃಗಾಲಯದ ಆವರಣದ ಮರಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತೇಲಿ ಹೋಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಾಯಿತು. ಪಂಜರದೊಳಗಿದ್ದ ಕೋತಿಗಳೂ ಸಹ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕೊನೆಗೆ ಆನೆಯು ನೆರೆಯ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮುಳ್ಳು ಕಳ್ಳಿ ಗಿಡದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ರಬ್ಬರ್ ಮೈಗೆ ತೂತುಗಳಾಗಿ ಅದರೊಳಗಿನ ಅನಿಲ ಸೋರಿಹೋಗಿತ್ತು.

ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಆ ಊರಿನ ಮಕ್ಕಳು ಭ್ರಮನಿರಸನಗೊಂಡು ಓದುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪೋಲಿಗಳಾದರು. ಬಹಳಷ್ಟು ಹುಡುಗರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಕಲಿತು ನಶೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರುಯಾರದೋ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಬೀಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರಂತೆ. ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜೆ ವಿ ಕಾರ್ಲೊ

ಹಾಸನದ ನಿವಾಸಿ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ Pascal Nazareth ಅವರ Gandhi’s Outstanding Leadership ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ’ ಪುರಸ್ಕಾರ ಲಭಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆದ ಮತ್ತೆರಡು ಅನುವಾದಗಳೆಂದರೆ ರೊಆಲ್ಡ್ ದಾಹ್ಲ್ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಅನುವಾದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಕ್ ಲಂಡನ್‌ನ ದಿ ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

“[…] ಮಕಾಂಡೋನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ, ಹನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳು, ಎರಡು ದಿನ ಬಿಟ್ಟೂ ಬಿಡದೆ ಮಳೆಯಾಯಿತು. ಅದೊಂದು ದಿನ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ, ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಹಾಗೆ ನಿಂತ ಮಳೆ ನಂತರದ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ […]” ಅಂದಮೇಲೆ “[…] ನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ನೀರು ಹರಿವ ಹಾಗೆ ಗುಂಡಿ ಒತ್ತಿದರೆ ಬೆಳಕೂ ಹರಿಯುತ್ತೆ [...]”, ಬೆಳಕಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಹಾಯಿದೋಣಿ ತೇಲಿಯೂ ಬಿಡುತ್ತಪ್ಪ!

ಎಂದೋ ಓದಿ, ಮೆಚ್ಚಿ ಮನದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದ magical realism ತಂತ್ರ ಬಳಸುವ ಈ ಕತೆ ಅದು ಹೇಗೋ ಮತ್ತೆ ಮನದ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿತು. 19-20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ, “ಆಯ್ಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವದ ಕೇಂದ್ರ ಸತ್ಯ,” ಎನ್ನುವ ‘ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ’ದ ಒಂದೆಳೆ ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಅಂಶ. ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಸ್ ‘ನಿವಾರಿಸಲಾಗದ ಒಂಟಿತನ’ದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ-ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂತೋಷ (ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ)-ಒಂಟಿತನ; Rubik’s Cubeನ ನಾವು ಎಂದೂ ಕಾಣದ ಮೂರು ಮುಖಗಳು. ಒಳಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಸಂತೋಷ ಇರದ ಹೊರತು ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೂ connect ಆಗದ, ಎಂಥ ಜೀವದ ಗೆಳೆತನವೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಅದನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸದಂತೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮನಸು ಬೀಗ ಜಡಿದು ಕೂರುತ್ತದಲ್ಲ, ಆಗ ‘ತೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗುವವರು ತೆರೆಗೆ ಬೆದರಲುಂಟೆ?’ ಎನ್ನುತ್ತ, ‘ಹರಿವ ನೀರಿನಂದದಿ…’ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟು ಮುದಗೊಳಿಸುವುದು; ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಕಲಾತ್ಮಕ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇಂಥದೊಂದು ಕತೆ. ಆ ಹುಡುಕಾಟ ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವುದೆಂದು ಯಾರು ಬಲ್ಲರು?

ಇನ್ನೀಗ ಕತೆಗಾರ ಎಂ ಎಸ್ ಶ್ರೀರಾಮ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೇಸ್‌ನ La luz es como el agua.

ಹರಿವ ನೀರಿದು... ಬೆಳಕು…

ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಬಂದಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಾಯಿದೋಣಿ ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.

“ಸರಿ, ವಾಪಸ್ಸು ಕಾಟಜೀನಾಕ್ಕೆ ಹೋದಮೇಲೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳೋಣ,” ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ.

ಟೊಟೊ ಮತ್ತು ಜೊಯೆಲ್‌ರ ಇರಾದೆ ಅವರ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ನಂಬಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ದೃಢವಾಗಿತ್ತು.

“ಇಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಈಗಲೇ ಬೇಕು. ತತ್‌ಕ್ಷಣ,” ಇಬ್ಬರೂ ಒಕ್ಕೊರಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.

“ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ನಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹರಿಯೋ ನೀರು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ನೀರು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಗೊತ್ತಲ್ಲಾ?” ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದಳು.

ಆಕೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಗಂಡ ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿಯಿತ್ತು. ಕೊಲ್ಲಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಟಜೀನಾದ ಮನೆಯಾಚೆ ನೀರಂಚಿಗೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟೆಯಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಬೋಟ್‌ಹೌಸ್ ಇತ್ತು. ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಜಹಜುಗಳಿದ್ದುವು. ಆದರೆ, ಅವರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ನಗರದ, ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಾನ ರಸ್ತೆಯ 47ನೇ ನಂಬರ್ ಕಟ್ಟಡದ ಐದನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಡೆಗೂ ಆಕೆಯಾಗಲೀ, ಗಂಡನಾಗಲೀ ಹಾಯಿದೋಣಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಕ್ಕದಂತೆ ಮಾಡಲು ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಹಾಯಿದೋಣಿ, ದೂರಮಾಪಕ (sextant) ಮತ್ತು ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಕೊಡಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ವಿಲಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಭೂತ ತಗಾದೆಯಿದ್ದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳದೆಯೇ ಅಪ್ಪ ಎಲ್ಲ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ತಂದಿದ್ದ. ನೀರನ್ನು ತಾಕುವ ಅಂಚಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಬಂಗಾರ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿ ಲೇಪಿಸಿದ್ದ ಈ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ದೋಣಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು.

ಊಟದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ: “ದೋಣಿ ಗ್ಯಾರೇಜಿನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದೇ ತೊಂದರೆ – ಅದನ್ನು ಮಹಡಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿಸಿ ತರೋದಕ್ಕೆ ಆಗ್ತಾ ಇಲ್ಲ. ಗ್ಯಾರೇಜಿನಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗವಿಲ್ಲ.”

ಆದರೆ, ಶನಿವಾರದಂದು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಸರ್ವೀಸ್ ರೂಮಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ದೋಣಿಯನ್ನು ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. “ಶಭಾಶ್. ಈಗೇನು ಮಾಡ್ತೀರಿ?” ಅಪ್ಪ ಕೇಳಿದ.

“ಏನೂ ಇಲ್ಲ,” ಮಕ್ಕಳಂದರು. “ನಮಗೆ ದೋಣಿ ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಕಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು ಇಲ್ಲಿದೆ.”

ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರದಂತೆ ಆ ಬುಧವಾರ ರಾತ್ರಿಯೂ ಹಿರಿಯರು ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಲು ಹೋದರು. ಹಿರಿಯರಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈಗ ಮನೆಯ ಮಾಲಿಕರೂ-ಒಡೆಯರೂ ಆದ ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲ ಬಾಗಿಲು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು. ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಲ್ಬೊಂದನ್ನು ಮುರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂಗಾರ ಬಣ್ಣದ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ – ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿನಂತೆ ಹರಿಯಿತು. ಮುರಿದ ಬಲ್ಬಿನಿಂದ ಅದು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕಿಳಿಯುವ ವರೆಗೂ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಿಯಬಿಟ್ಟರು. ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ನಂದಿಸಿ, ದೋಣಿಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆಳೆದು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಖುಷಿಯಿಂದ ತೇಲಿದರು.

ಈ ಅದ್ಭುತ ಸಾಹಸದ ಮೂಲ ‘ದೈನಿಕ ಪರಿಕರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾವ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯದ ಸೆಮಿನಾರಿನಲ್ಲಿ ಹಗುರ-ಉಡಾಫೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು. ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ಬೆಳಕಾಗುವ ಅದ್ಭುತ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆಂದು ಟೊಟೊ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಜವಾಬು ಏನೆಂದು ಯೋಚಿಸುವ ಧೈರ್ಯವಾಗದೇ, “ಬೆಳಕು ನೀರಿನ ಹಾಗೆ,” ಅಂತಂದೆ, “ನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ನೀರು ಹರಿವ ಹಾಗೆ ಗುಂಡಿ ಒತ್ತಿದರೆ ಬೆಳಕೂ ಹರಿಯುತ್ತೆ.”

ಹೀಗೆ ಆ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಮತ್ತು ದೂರಮಾಪಕ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತ, ಹರಿವ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೋಣಿಯನ್ನು ಹಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯರು ಮನೆಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಒಣ ನೆಲದಮೇಲೆ ಕಿನ್ನರರಂತೆ ಮಲಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆಹೋಗಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಪರಿಕರಗಳು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು. ಜೊತೆಗೆ – ಮುಖಕ್ಕೆ ಆಮ್ಮಜನಕದ ಮಾಸ್ಕು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಈಜಲು - ಕಾಲಿಗೆ ತೊಡಿಸುವ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಡಿಗೆ, ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿಸಿದ ಗಾಳಿ ಬಂದೂಕುಗಳು.

“ಈಗಾಗಲೇ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಾಯಿದೋಣಿ ಸರ್ವೀಸ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಇರೋದು ಸಾಲದೂಂತ, ಈಗ ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ಪರಿಕರಗಳೂ ಬೇಕೇನೋ…” ಅಪ್ಪನೆಂದ.

“ಮೊದಲ ಸೆಮಿಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟಾರ್‍ಸ್ ಪಡೆದರೆ?” ಜೊಯೆಲ್ ಕೇಳಿದ.

“ಇಲ್ಲ,” ಅಮ್ಮ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಹೇಳಿದಳು. “ಇಷ್ಟೇ. ಇನ್ನೇನೂ ಇಲ್ಲ.”

ಅಪ್ಪ ಆಕೆಯ ಬಿಮ್ಮನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ.

“ಅವರು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಮಾಡೋಕ್ಕೆ ಏನು ಬೇಕೋ ಅದೆಲ್ಲಾ ಅವರುಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ... ಅದಕ್ಕೇನೂ ನಾವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಈ ಥರದ ತಿಕ್ಕಲುತನದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅವರುಗಳು ಪ್ರೊಫೆಸರುಗಳಾಗಬಹುದು,” ಅಮ್ಮ ಚಡಪಡಿಕೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದಳು.

ಕಡೆಗೆ ಅಮ್ಮ-ಅಪ್ಪ ಹೂಂ ಅನ್ನಲಿಲ್ಲ ಊಹೂಂ ಅಂತಲೂ ಅನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಟೊಟೊ ಮತ್ತು ಜೊಯೆಲ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟಾರ್‍ಸ್ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಲಾ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಅವರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅವರು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮರುಮಂಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಯ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತೆಗೆಯದ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಸ್ಕೂಬಾ ಪರಿಕರಗಳು ಅವತರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡರು. ಮುಂದಿನ ಬುಧವಾರ ಹಿರಿಯರು ‘ಲಾಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಂಗೊ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್’ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಕೈ ಆಳಕ್ಕೆ ತುಂಬಿಸಿ ಮೇಜು ಮಂಚಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಾರ್ಕ್ ಮೀನುಗಳ ಹಾಗೆ ಸ್ಕೂಬಾಟವನ್ನಾಡಿದರು. ಗಹನ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿನಾಳದಿಂದ ಬಚಾಯಿಸಿ ತಂದರು.

ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ಸನ್ಮಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಈ ಸೋದರರನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಬಾರಿ ಮಕ್ಕಳು ಏನೂ ಕೇಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು. ಮಕ್ಕಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗದೇ, ಬರೇ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನರ್ಪಿಸಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಔತಣಕೂಟ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿದರು

ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.

“ಇದು ಅವರುಗಳು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿರುವುದರ ಪುರಾವೆ,” ಆತ ಹೇಳಿದ.

“ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳಿಂದ – ದೇವರ ಕಿವಿಯವರೆಗೂ...” ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದಳು.

ಮರು ಬುಧವಾರ, ಹಿರಿಯರು ‘ದ ಬ್ಯಾಟಲ್ ದಿ ಏಂಜಲ್’ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಾನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಮರಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಬೆಳಕು ಜಲಪಾತದಂತೆ; ಬಾಲ್ಕನಿಗಳಿಂದ ಹರಿದು – ತುಂತುರುಗಳಾಗಿ ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಮೂಲಕ – ಬೆಳಕುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕಾಲುವೆಯಾಗಿ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಗ್ವಾದರಾಮ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು.

ತುರ್ತುಕರೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದವರು ಐದನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ತೆರೆದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಜಾಗ ನೆಲದಿಂದ ಸೂರಿನವರೆಗೆ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಫಾ ಮತ್ತು ಚಿರತೆ ಚರ್ಮದ ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಗಳು ಭಿನ್ನ ಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶೀಷೆಗಳೂ, ದೊಡ್ಡ ಪಿಯಾನೋದ ನಡುವೆ ಮನಿಲಾದ ಶಾಲೂ, ನಡುನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆವ ಸೂರ್ಯನ ಬಂಗಾರದ ಕಿರಣದಂತೆ ಥಳಥಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಮನೆಯ ಪರಿಕರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕಾವ್ಯೋನ್ಮಾದದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪಸರಿಸಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದುವು.

ಮಕ್ಕಳ ಕವಾಯತ್ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ವಾದ್ಯಗಳು, ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಜೀವಂತ ವಸ್ತುವಾದ ಅಮ್ಮನ ಪಾರದರ್ಶಕ ಹೂಜಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಂಡ ಮೀನುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಳಕಿನ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬಚ್ಚಲಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ಟೂತ್‌ಬ್ರಶ್ಶುಗಳು ಕಾಂಡೋಮುಗಳ ಜೊತೆ, ಅಮ್ಮನ ಕೋಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಮುಗಳು ಇತರ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ಜೊತೆ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದುವು. ಮಾಸ್ಟರ್ ಬೆಡ್‌ರೂಮಿನ ದೊಡ್ಡ ಟಿವಿಯು ರಾತ್ರಿಯ ವಯಸ್ಕರ ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಲೇ ಅಡ್ಡಡ್ಡಕ್ಕೆ ತೇಲುತ್ತಿತ್ತು.

ಹಾಲಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೀರುಗಳ ನಡುವೆ ತೇಲಾಡುತ್ತಾ ಟೊಟೊ ಹಾಯಿದೋಣಿಯ ಚಾಲಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕೂತಿದ್ದ. ಟ್ಯಾಂಕುಗಳ ಗಾಳಿ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ವರೆಗೂ ಸ್ಕೂಬಾ ಮಾಸ್ಕುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಂದರಿನ ಲೈಟ್‌ಹೌಸನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ. ಜೊಯೆಲ್ ಮುಂಭಾಗದ ಮೂತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂತ ದೂರಮಾಪಕದಿಂದ ಧೃವತಾರೆಯ ಎತ್ತರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಮನೆಯ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಅವರುಗಳ 36 ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಶಾಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಪಭ್ರಂಶಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಜರೇನಿಯಂನ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಅಪ್ಪನ ಬ್ರಾಂಡಿಯ ಒಂದು ಗ್ಲಾಸನ್ನು ಕದ್ದು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದರೆಂದರೆ, ಆ ಮನೆಯು ಮುಳುಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಬೆಳಕಿನ ಧಾರಾಪ್ರವಾಹ ಹರಿದಿತ್ತು.

ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಎಂದೂ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರದ; ಬೇಸಿಗೆಯ ಉರಿತಾಪ, ಕಡಿದಾದ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಎಂದೂ ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ನದಿಯನ್ನೇ ಕಂಡಿರದ ಸ್ಪೇನಿನ ದೂರದ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ನಗರದ ಮೂಲ ನೆಲವಾಸಿಗಳಾದ ಸಂತ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲಿಯರ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳ ತಂಡ - ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಾನ ರಸ್ತೆಯ 47ನೇ ನಂಬರ್ ಕಟ್ಟಡದ ಐದನೆಯ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಹರಿದುಕ್ಕಿದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಎಂ ಎಸ್ ಶ್ರೀರಾಮ್

ಕತೆಗಾರ, ಅನುವಾದಕ ಪ್ರೊ. ಎಂ.ಎಸ್. ಶ್ರೀರಾಮ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಐಎಂನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಯಾದರ್ಪಣ, ಅವರವರ ಸತ್ಯ, ತೇಲ್ ಮಾಲಿಶ್, ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್‌ನ ಡಿಫಿಕಲ್ಟೀಸು, ಕನಸು ಕಟ್ಟುವ ಕಾಲ, ಶನಿವಾರ ಸಂತೆ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಅಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಟ್ರಿಗರ್ ಒತ್ತಲಾಯಿತು. ಗುಂಡು ಕಡುಗೋಪದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತ ಹೊರಹಾರಿತು.
        ಕಿಟಕಿಗೆ ಆತುಕೊಂಡು ತಲೆ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಂದಕ್ಕೆ ವಾಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡದೇ ಕೆಳಕ್ಕುರುಳಿದ.
        ಟ್ರಿಗರ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಒತ್ತಲಾಯಿತು. ಗುಂಡು ಸಿಳ್ಳುಹಾಕುತ್ತ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೀಳುತ್ತ ಸಾಗಿ ನೀರು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಿದ್ದವನ ಮೇಕೆಚರ್ಮದ ಚೀಲವನ್ನು ತೂತುಮಾಡಿತು. ಅವನು ಮಕಾಡೆ ಬಿದ್ದ. ಅವನ ನೆತ್ತರು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಮೂರನೆಯ ಬಾರಿ ಟ್ರಿಗರ್ ಒತ್ತಲಾಯಿತು. ಗುಂಡು ಗುರಿ ತಪ್ಪಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಬಡಿದು ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿತು.
        ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಒಬ್ಬ ಮುದುಕಿಯನ್ನು ಕೆಡವಿತು. ಅವಳು ಕಿರುಚಲೂ ಇಲ್ಲ.
        ಐದು ಮತ್ತು ಆರನೆಯವು ಕೇಡಾದುವು. ಯಾರೂ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ, ಯಾರಿಗೆ ಗಾಯವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
        ಗುರಿಕಾರನು ಹತಾಶನಾದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಓಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಗುವೊಂದು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವನು ಬಂದೂಕನ್ನೆತ್ತಿ ಗುರಿಯಿಟ್ಟ.
        ‘ಏನು ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀಯೋ?’ ಅವನ ಜೊತೆಗಾರ ಕೇಳಿದ.
        ‘ಯಾಕೆ? ಏನಾಯ್ತು?’
        ‘ನಿನ್ನ ಗುಂಡುಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದಿವೆ.’
        ‘ನೀನು ತೆಪ್ಪಗಿರೋ. ಪಾಪ, ಚಿಕ್ಕ ಮಗು, ಅದಕ್ಕೇನು ಗೊತ್ತಾಗತ್ತೆ?’

ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ

ಅಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆದಾಗ ಆ ಸುತ್ತುಬಳಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಕೆಲವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಬದುಕುಳಿದವರಾದರೋ ದೂರ ಓಡಿಹೋದರು. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬಾತ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡರು.
        ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.
        ಇನ್ನೂ ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದುವು. ಸಾವಿನ ಹೆದರಿಕೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತ, ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನ ಯಾತನೆ ಬೇರೂರುತ್ತಿತ್ತು.
        ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದವು. ಅವರೀಗ ಬದುಕಿದರೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ತರೂ ಅಷ್ಟೇ ಎಂಬ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಅಡಗುತಾಣದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದರು.
        ಕೇಳಿಯೂ ಕೇಳದಂಥ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ‘ನಾವು ಹೊರಬರ್ತಿದೀವಿ, ನಮ್ಮನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸ್ಕೋತಿದೀವಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನ ಕೊಂದುಬಿಡಿ,' ಎಂದು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಹೊಸ ನೆಲಸಿಗರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
        ‘ಕೊಲ್ಲೋದಕ್ಕಾಗೋದಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ ಅದನ್ನ ಆಗಗೊಡೋದಿಲ್ಲ,' ಎಂದು ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. 
        ಅವರು ಎಲ್ಲ ಜೀವರೂಪಗಳೂ ಪವಿತ್ರವೆಂಬ ಕಟ್ಟಳೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಜೈನಮತದ ಪಾಲಕರು. 
        ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಬಳಿಕ, ಅದುವರೆಗೂ ತಲೆತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಜೈನರಲ್ಲದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು: 'ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ'.

ಪವಾಡಪುರುಷ

ಲೂಟಿಯಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮರಳಿಪಡೆಯಲು ಪೋಲೀಸರು ಮನೆಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
        ಭಯಕ್ಕೀಡಾದ ಜನರು ತಾವು ಹೊತ್ತುತಂದಿದ್ದ ‘ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಮಾಲು’ ಇಳಿಸಂಜೆಯ ನಂತರ ಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆಸೆಯತೊಡಗಿದರು. ಕೆಲವರಂತೂ ಕಾನೂನಿನ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನಕ್ಕೆ ಎರವಾಗಬಾರದೆಂಬ ತವಕದಲ್ಲಿ ತಾವು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ ಸರಕನ್ನೂ ಬಿಸಾಕಿದರು.
        ಒಬ್ಬಾತನಿಗೆ ಒಂದು ತೊಡಕುಂಟಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಕ್ಕರೆ ಚೀಲಗಳಿದ್ದುವು. ಪಕ್ಕದ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಜನರು ದೋಚಿದಾಗ ತನ್ನದೂ ಒಂದು ಪಾಲು ಇರಲೆಂದು ಅವನ್ನು ಹೊತ್ತುತಂದಿದ್ದನು. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಬಾವಿಯವರೆಗೆ ಹೇಗೋ ಎಳೆದುಕೊಂಡಂತೂ ಹೋದನು. ಒಂದು ಚೀಲವನ್ನೇನೋ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಿದನು. ಆದರೆ ಎರಡನೆಯದರೊಟ್ಟಿಗೆ ತಾನೂ ಬಿದ್ದನು.
        ಅವನ ಕಿರುಚಾಟವು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿತು. ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿಳಿದು ಅವನನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆದುತಂದರು. ಆದರೆ, ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಅವನು ಸತ್ತುಹೋದನು.
        ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಜನರು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದಾಗ ಅದು ಬಹಳೇ ಸವಿಯಾಗಿದೆಯಿಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
        ಆ ರಾತ್ರಿ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ದೀಪಗಳು ಆ ಪವಾಡಪುರುಷನ ಗೋರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದುವು.

ತಪ್ಪನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು

‘ಯಾರು ನೀನು?’
        ‘ನೀನು ಯಾರು?’
        ‘ಹರ್ ಹರ್ ಮಹಾದೇವ್! ಹರ್ ಹರ್ ಮಹಾದೇವ್!’
        ‘ಹರ್ ಹರ್ ಮಹಾದೇವ್!’
        ‘ನೀನು ಯಾರು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿದೀಯಲ್ಲ ಅದೇ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಏನು?’
        ‘ಪುರಾವೆ? ನನ್ನ ಹೆಸರು ಧರಮ್ ಚಂದ್ — ಹಿಂದೂ ಹೆಸರು ಅದು.’
        ‘ಅದೆಂಥಾ ಪುರಾವೆ? ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ.’
        ‘ಒಳ್ಳೇದು. ಪೂಜ್ಯವಾದ ವೇದಗಳೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಕಂಠಸ್ಥವಾಗಿವೆ, ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ.’
        ‘ನಮಗೆ ವೇದಗೀದ ಎಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರೋದು ಪುರಾವೆ.’
        ‘ಏನು ಹಾಗಂದ್ರೆ?’
        ‘ಪ್ಯಾಂಟ್ ಕೆಳಗಿಳಿಸು.’
        ಅವನ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹುಯಿಲೆದ್ದಿತು. ‘ಕೊಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನ, ಕೊಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನ.’
        ‘ತಡೆಯಿರಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ತಡೆಯಿರಿ … ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರ … ಭಗವಂತನಾಣೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮವನೇ, ನಿಮ್ಮ ಬಂಧು.’
        ‘ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಸುನತಿ ಆಗಿರೋದು ಯಾಕೆ?’
        ‘ನಾನು ದಾಟಿಬಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವೈರಿಗಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ, ನಾನು ಈ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಬಂತು … ನನ್ನ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ … ಇದೊಂದೇ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಉಳಿದಂತೆ ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇದ್ದೀನಿ.’
        ‘ತಪ್ಪನ್ನ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ.’
        ತಪ್ಪನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು … ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಧರಮ್ ಚಂದ್‌ನನ್ನೂ.

ದಗಲ್ಬಾಜಿ

‘ಇಲ್ನೋಡು, ಇದು ನ್ಯಾಯವಾದದ್ದಲ್ಲ. ನೀನು ನನಗೆ ಕಳಪೆ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನ ಕಳ್ಳಸಂತೆ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಿದೀಯ. ಆ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಲಿನಿಂದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಗಡಿಗೂ ಬೆಂಕಿ ಇಡೋದಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ.’

ಕೃತಘ್ನ ಜನತೆ

‘ಎಂಥಾ ಕೃತಘ್ನ ದೇಶವಿದು! ನಾನು ಹೇಳತೀರದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅನುಭವಿಸಿ ಈ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದೆ. ಆದರೆ ಬಂದದ್ದೇನು? ಹಾಳಾದ ಒಬ್ಬ ಗಿರಾಕಿಯೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಿರಾ, ಆ ಬದಿ? ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಜನರು ಸಾಲುಗಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗೂ, ಗೋಮಾಂಸ ಖರೀದಿಸಲು! ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?'

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಪ್ರತಿರೋಧದ ಸಂಕೇತ. ಇಸ್ರೇಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೋಟಿಫ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಹೋಳಿನ 🍉 ಈ ಇಮೋಜಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಳಗಿನ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.

ನೆತ್ತರು

“ನಿಜವಾದ ಅರಬ್‌ನಿಗೆ ಕೈಯಿಂದಲೇ ನೊಣ ಹಿಡಿಯುವುದು ಗೊತ್ತು”
ನನ್ನಪ್ಪ ಹೇಳುವನು. ಒಡನೆಯೇ ಆ ಗುಂಯ್ಗುಡುಕನನು 
ಬೊಗಸೆಯಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿಯೂ ತೋರುವನು
ನೊಣಸಟ್ಟುಗ ಹಿಡಿದ ನಮ್ಮ ಆತಿಥೇಯರು ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ನೋಡುವಂತೆ.

ನಮ್ಮ ಅಂಗೈಗಳು ಸುಲಿಯುವುವು ಹಾವಿನ ಪೊರೆಯಂತೆ ವಸಂತದಲಿ.
ನಿಜವಾದ ಅರಬ್‌ರು ನಂಬುವರು ಪೊರೆಯುವ ಐವತ್ತು ಬಗೆಯಿವೆ ಕಲ್ಲಂಗಡಿಯಲಿ.
ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾನಿವನ್ನು ಇಂಥವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಯೂ ಹೇಳುತಿದ್ದೆ.

ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದಳು
ಅವಳಿಗೆ ಅರಬ್‌ನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿತ್ತು.
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಂಥವರಾರಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದೆ.
ತಾನು ಯಾರೆಂದು ನನ್ನಪ್ಪ ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಅದಾದ ಮೇಲೆಯೇ,
'ಶಿಹಾಬ್' — ಎಂದರೆ ಬೀಳ್ಚುಕ್ಕಿ — 
ಒಂದೊಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಬಾನಿಂದ ಕಡ ತಂದದ್ದು.
"ತೀರಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಮರಳಿಸುವೆವೇ?" ಕೇಳಿದ್ದೆ ಒಮ್ಮೆ.
ನಿಜವಾದ ಅರಬ್ ನುಡಿಯಬಹುದಾದ ಮಾತು ಇದು ಎಂದಿದ್ದ.

ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತಿವೆ ತಲೆಬರೆಹಗಳು ಇಂದು ನನ್ನ ನೆತ್ತರಿನಲ್ಲಿ
ಆಟಿಕೆಯ ಟ್ರಕ್ ಓಲಾಡಿಸುವ ಪುಟ್ಟ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನೀಯ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ
ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಅಂಜೂರವಿದು, ಈ ದುರಂತದ ಕೇಡಿನ ಬೇರು 
ತೀರ ದೊಡ್ಡದು ನಮಗೆ. ಯಾವ ಬಾವುಟ ತೂಗಬಲ್ಲೆವು ನಾವು?
ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣುಗಳ ಬೀಜಬಿತ್ತುಗಳ ಬಾವುಟವ ತೂಗಿದೆ ನಾನು
ನೀಲಿಹೊಲಿಗೆಯ ಮೇಜಹಾಸು.

ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದೆ, ಸುದ್ದಿಯ ಸುತ್ತ ಮಾತು
ಅವನಳವಿಗೆ ಮೀರಿದ್ದು ಅದು
ಅವನೆರಡು ನುಡಿಗಳೂ ತಲುಪಿಸಲಾರದ್ದು.
ಹಳ್ಳಿಹಾದಿಯ ಹಿಡಿದೆ ಅರಸುತ್ತ ಕುರಿಹಸುಗಳ
ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತ ಗಾಳಿಗೆ:
ನಾಗರಿಕರೆನ್ನುವುದು ಯಾರು ಯಾರನ್ನು?
ಅಳುವೆದೆಯು ಊಡುವುದೆಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು?
ನಿಜವಾದ ಅರಬ್ ಈಗ ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಏನನ್ನು?

ಒಬ್ಬ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನೀಯ ಹೀಗೆನ್ನಬಹುದೇ

ಏನೆಂದಿರಿ?
ಒಂದು ಇರುಳೊಪ್ಪೊತ್ತಿನಲಿ ನಿಮ್ಮ ದೇಶದಲೇ ನಿಮಗೆ 
ನೆಮ್ಮದಿಗೇಡಾಯಿತೇ ಮನೆಯಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತೇ?
ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ
ಒಂದಷ್ಟು ... ಸದರಕ್ಕೂ ಈಡಾಗಿದ್ದ
ಸರಳ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲವಾದುವೇ …
ಅಪಮಾನವಾಯಿತೇ ಅಗೋಚರವಾದಂತೆನ್ನಿಸಿತೇ?
ನಿಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯೇ ಸುಳ್ಳೇನೊ ಎನ್ನಿಸುವಂತೆ?
ಆದರೆ ನೀವು ಇದ್ದೀರಿ. ಅಲ್ಲಿಯೇ.
ಬೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಿ  ಮೊದಲಿಗೆ ಬಿಗುಮಾನವಿಲ್ಲದೆ 
ನಿಮ್ಮಂತಲ್ಲದವರೊಂದಿಗೂ…
ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಿರಿ ಬೇರೆಯವರನ್ನೂ
ಒಡಕು ಹಿರಿದಾಗುತ್ತ ಹೋಯಿತಲ್ಲ ಅಂಥಲ್ಲಿ.
"ಆರಿಸಿದವರು" ಮತ್ತು "ಆರಿಸದವರು" ಎಂದಾಗ ಇದೇ ಆಗುವುದಲ್ಲ.
(ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈದೋಟಗಳ ಮೇಲೊಂದು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರಿ
ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರಿ ಆ ಮರದ ಮೇಲೆ ಅದು ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ.)
ಹಾಂ, ಆ ಗೋಡೆ.  ನಮ್ಮದು ಬಂದದ್ದು ಆಮೇಲೆ ನಿಜ ಹೌದು … ಆದರೆ …
ಆ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಯನು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿರುವ
ಆ ನೆಲದ ಕೊರಗನು  ಹೇಳುವವರು ಯಾರು?
ಅದೋ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಸಹಜ ನೆರಳಲ್ಲ
ನಿಮ್ಮ ಬಾಳುವೆಯನು ಆವರಿಸುತಿರುವ ಬೇರಾವುದೋ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲೆಯದು.

ದನಿಯೆತ್ತಿ ಇಸ್ರೇಲಿಗರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನಾಯ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್‌ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಇಸ್ಲಾಂನ ಒಳಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೇ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಮೂಲಭೂತವಾದ

ಕಣ್ಣಿನ ಚಾಚು ಕಿರಿದಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೋ
ಸಂದಣಿಯ ತಲೆಗಳ ಆಚೆಗಿನದನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದೋ?

ಬೇರೆಲ್ಲರೂ ನಿನಗಿಂತ ಜಾಣರಾಗಿ ತೋರಿದರೂ
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನದೇ  ಒಳಗುಟ್ಟು ಇರಲೇಬೇಕೆಂದೋ

ತಿಳಿಯಲಾಗದ ಆ ಗುಟ್ಟು ಎಂದೂ ನಿನ್ನ ನಿಜ ಗೆಳೆಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೋ

ಸ್ವರ್ಗದ ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದ ಎದೆಯನು ತಣಿಸಲು
ಒಂದೇ ಬಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದಲೆಂದೋ

ನಿಂಬೆಯ ಬುಟ್ಟಿಗಳ ಹೊತ್ತಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗರಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ
ಹೊನ್ನಿನ ಗದ್ದುಗೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಒಡೆಯನೇ ನಿನಗೆ ಹಿತವಾಗಿರುವನೆಂದೋ

ಅವನ ಕಾವಲಿಗರು ಆ ಕೂಟಕ್ಕೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು
ಎಂಬ ನೆಚ್ಚಿಕೆಯು ಬೇಕಾಗಿರುವುದೆಂದೋ?

                   ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮುರಿದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಹಿಡಿದ ಹುಡುಗ ಅದನು
                   ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತ  ಪುಟ್ಟ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಅದನು 
                   ಹೆರೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮರವೊಡೆದು 
                   ಮೊನಚು ತುದಿ ಮರಳಿ ತಲೆದೋರುವವರೆಗೂ

                  ತನ್ನ ಬಾಳುವೆಯೂ ಹೀಗಿರಬಹುದೆಂದವನು ನಂಬಲಾದಲ್ಲಿ
                  ಹೋಗಲಾರನವನು ತನ್ನಪ್ಪನನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ

ಇನ್ನು ಕೊನೆಯ ಪದ್ಯ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದುದು. ಇದು ನಾನು ತುಂಬ ಮೆಚ್ಚುವ ನನಗೆ ಆಪ್ತವಾದ ಪದ್ಯ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಆಗಾಗ ಓದುತ್ತ ನನಗೆ ನಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ.

ತಲೆ ಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ

'ಗುರುತು ಹತ್ತಲಿಲ್ಲವೇ?' ಎಂದವರು ಕೇಳಿದಾಗ
ಇಲ್ಲವೆನ್ನಿ.
ಔತಣಕೂಟಗಳಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಆಮಂತ್ರಣ ಬಂದಾಗ
ಉತ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲು
ಪಾರ್ಟಿಗಳೆಂದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತವೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:
ಯಾರೋ ತಾನೊಮ್ಮೆ ಪದ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದೆನೆಂದು
ಎತ್ತರದ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ;
ಕಾಗದದ ಪ್ಲೇಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆಯೊಸರುವ ಮಾಂಸದ ಭಜಿಗಳು.
ಈಗ ಹೇಳಿ ನೋಡೋಣ.
ನಾವೊಮ್ಮೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರೆಂದರೆ
ಯಾಕೆಂದು ಕೇಳಿ.
ನಿಮಗೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕರೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆಯೆಂದಲ್ಲ.
ಮರೆಯಬಾರದಾದಂಥ ಮಹತ್ವದ್ದೇನನ್ನೋ
ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದೀರಷ್ಟೇ,
ಮರಗಳು ಅಥವಾ ಇಳಿಹೊತ್ತಿನ ಮಠದ ಗಂಟೆಯ ನಾದ
ಹೊಸ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳಿ ಬಿಡಿ.
ಎಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯಲಾರದಂಥದ್ದದು.
ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಭೆಟ್ಟಿ ಆದರೆ
ಸುಮ್ಮನೆ ಒಮ್ಮೆ ತಲೆಯಾಡಿಸಿ ಕೋಸುಗಡ್ಡೆಯಾಗಿಬಿಡಿ.
ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷ ಕಾಣದವರು ಒಮ್ಮೆಲೆ
ಬಾಗಿಲೆದುರು ಉದಯಿಸಿದರೆ
ನಿಮ್ಮ ಹೊಸ ಹಾಡುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲು ಹೋಗಬೇಡಿ.
ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ನೀವೊಂದು ಎಲೆಯೆಂಬ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ತುಯ್ದಾಡಿ.
ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣ ಉದುರಬಹುದೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿ.
ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಹೇಗೆ ಕಳೆಯುತ್ತೀರೆಂದು ನಂತರ ನಿರ್ಧರಿಸಿ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಇರುವನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿರಿಸುವುದು
(ಮೂಲ: Keeping Things Whole)

ಬಯಲಿನೊಳಗೆ
ನಾನು ಬಯಲಿನ
ಅಭಾವ.
ಪ್ರತಿಸಲವೂ
ಆಗುವುದೇ ಹೀಗೆ.
ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ
ಅಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ನಾನೇ.

ನಾನು ನಡೆವಾಗ
ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೋಳು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ
ನನ್ನ ದೇಹ ಹಿಂಬಿಟ್ಟ 
ತೆರಪ ತುಂಬಲು
ಗಾಳಿ ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತದೆ
ಪ್ರತಿಸಲವೂ.

ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಚಲನೆಗೂ
ಕಾರಣಗಳಿವೆ.
ನಾನು ಚಲಿಸುವುದು
ಇರುವನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿರಿಸಲೆಂದು.

ಬದುಕು
(ಮೂಲ: My Life)

ನನ್ನ ದೇಹದ ಗೊಂಕರು ಗೊಂಬೆ
ಮೇಲೇಳಲೊಲ್ಲೆನ್ನುತ್ತದೆ.
ನಾನು ಹೆಂಗಸರ ಆಟಿಕೆ.
ನನ್ನ ತಾಯಿ

ನೆಮ್ಮಿಸಿ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಿಗಾಗಿ
"ಮಾತಾಡು, ಬಾಯ್ಚಿಚ್ಚು," ಗೋಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು
ಬಾಯನ್ನಂತೂ ಅಲುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ
ಪದಗಳು ಹೊರಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ

ಹೆಂಡತಿ ಬಡುವಿನಿಂದ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಳು ನನ್ನ
ಪವಡಿಸಿದೆ ಅವಳ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ.
"ಆತ್ಮದಸೌಖ್ಯದಿಂದ ತೊಳಲುತ್ತೇವೆ ನಾವೆಲ್ಲ,”
ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವಳು. ನಾನು ಮಲಗಿರುವೆ ಮಾತಿಲ್ಲದೆ.

ಮತ್ತೀಗ ನನ್ನ ಮಗಳು
ನೀರು ತುಂಬಿದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ 
ಊಡು ಬಾಟಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ
"ನೀನು ನನ್ನ ನಿಜವಾದ ಕೂಸು," ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಪಾಪ ಮಗು!
ನಾನವಳ ಕಣ್ಣುಗಳ
ಕಂದುಗನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿಣುಕಿ
ನನ್ನನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ

ಕುಗ್ಗುತ್ತ ಅವಳಿಗರಿವಿಲ್ಲ
ದಾಳದಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತೇನೆ
ಉಸಿರುದಪ್ಪಿದ ನಾನು
ಏಳಲಾರೆನು ಇನ್ನು

ಸಾವಿನೊಳು ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.
ನನ್ನ ಬದುಕು ಕಿರಿದು
ಇನ್ನೂ ಕಿರಿದಾಗುವುದು. ಜಗತ್ತು ಹಸಿರಾಗಿರುವುದು.
ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇರುವುದು.

ಏಳು ಪದ್ಯಗಳು
ಆ್ಯಂಟೋನಿಯಾಗಾಗಿ

೧
ಮೈಯಿರುಳ ಅಂಚಿನಲಿ
ಹತ್ತು ಚಂದಿರರು
ಮೂಡುತ್ತಿರುವರು.

೨
ಕಲೆ ಗಾಯವ ನೆನೆವುದು
ಗಾಯ ನೋವ ನೆನೆವುದು
ನೀನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಳುವೆ

೩
ನಾವು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ನಡೆವಾಗ
ನೀರವ ತಾರಿಗಳಂತೆ ನೆರಳುಗಳು

೪
ನನ್ನ ದೇಹ ಅಡ್ಡಾಗುತ್ತದೆ
ನನ್ನದೇ ದನಿ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ
ಮಲಗಿದ್ದು ಕೇಳುತ್ತದೆ

೫
ಆಹ್ಲಾದವದು ಆ ಬಂಡೆ
ಕದ ತೆರೆಯುವುದದು
ಒಳಹೊಗುವೆವು ನಾವು
ನಮ್ಮೊಳಗೆಯೇ ಹೊಕ್ಕಂತೆ
ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿಯೂ

೬
ಕಿಟಕಿ ಕೂಡೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ
ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಲ್ಲಾ
ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ

೭
ನನ್ನ ಬಳಿಯೊಂದು ಕೀಲಿಕೈಯಿದೆ
ಕದ ತೆರೆದು ಒಳಬರುತ್ತೇನೆ
ಕತ್ತಲಿದೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ
ದಟ್ಟ ಕತ್ತಲಿದೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ

ಮುನ್ಸೂಚನೆ
(ಮೂಲ: The Prediction)

ಆ ಇರುಳು ಚಂದ್ರ ಕೊಳದ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತ
ನೀರನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ
ಮರಗಳ ಗೆಲ್ಲುಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ 
ನೀಲಿ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ 
ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುವತಿಗೆ ಒಂದು ಗಳಿಗೆಯಷ್ಟೆ

ಮುಂದಾಗಲಿರುವುದು ಕಂಡಿತ್ತು:
ಅವಳ ಗಂಡನ ಗೋರಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆ
ಬೀಳುವ ಮಳೆ ಮಕ್ಕಳಾಡುವ ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ 
ಅವಳ ಬಾಯೊಳನುಗ್ಗಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂಪುಗಾಳಿ
ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪರಿಚಿತರು

ಅವಳ ಕೋಣೆಯೊಳಗೊಬ್ಬ ಬರೆಯುವ ಪದ್ಯ, ಅದರೊಳಗೆ ತೇಲಿಸೇರುವ ಚಂದಿರ
ಮರಗಳಡಿ ತಿರುಗಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು, ಸಾವನ್ನು ಧೇನಿಸುತ್ತ
ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತ
ಮತ್ತಾಗ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ಮತ್ತದು 
ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮೇಲೆಬ್ಬಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಬಿಡುವ ಕತ್ತಲೆಯ ಹಾಳೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಸಂಕೇತ ಪಾಟೀಲ ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದು 2008ರ ಸುಮಾರು. ಅದಾದ ನಂತರ ಇವರು ಮತ್ತೆ ಇದನ್ನೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಲ ಅನುವಾದಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಿದೆ, ಒಂದೊಮ್ಮೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾದುದು ದಕ್ಕೀತೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ.

S’io credesse che mia risposta fosse
A persona che mai tornasse al mondo,
Questa fiamma staria senza piu scosse.
Ma percioche giammai di questo fondo
Non torno vivo alcun, s’i’odo il vero,
Senza tema d’infamia ti rispondo.

ಜೀವಜಗತ್ತಿಗೆ ಮರಳುವ
ಯಾರಿಗಾದರೂ ನಾನು ಉತ್ತರವೀಯುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ
ಈ ಉರಿ ಹೀಗೆ ಮಿಣುಕದೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ ನಾ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದಂತೆ ಈ
ಗಹ್ವರದಿಂದ ಮರಳಿ ಹೋದವರಿಲ್ಲ.
ಅಪವಾದದ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ
ಕೊಡುವೆ ನಿನಗುತ್ತರ1

    
ಹೋಗೋಣಲ್ಲವೆ ನೀನೂ ನಾನೂ
ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಂಪರುಕವಿದ ಪೇಶಂಟಿನ ಹಾಗೆ ಇಳಿಸಂಜೆ
ಆಕಾಶದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ;
ಹೋಗೋಣಲ್ಲ, ಆ ಅರೆನಿರ್ಜನ ಓಣಿಗಳ
ರಾತ್ರಿಯೊಪ್ಪತ್ತಿನ ತಹತಹಿಕೆಗೆಟಕುವ ಸೋವಿ ಹೋಟೆಲುಗಳ
ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಟ್ಟು ಆಯ್‍ಸ್ಟರ್ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನೆಲಹಾಸಿನ ರೆಸ್ಟೊರಾಂಟುಗಳ 
ಕನವರಿಕೆಗಳ ಮರೆಯಲ್ಲಿ:
ಕಪಟ ಉದ್ದಿಶ್ಶದ ವಾಗ್ವಾದದಿಂದ 
ಬಳಲಿಸುವಂಥ ಬೀದಿಗಳು
ಎರಗಿ ಮಾತುಮರೆಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯತ್ತ ಒಯ್ಯುವ ಬೀದಿಗಳು …
ಓಹ್, ಕೇಳದಿರು, “ಅದು ಯಾವುದು?” ಎಂದು.
ಹೋಗೋಣ. ಭೇಟಿ ಕೊಡೋಣ.

ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಹೆಂಗಸರು ಬಂದುಹೋಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೋನ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಿಟಕಿಗಾಜಿಗೆ ಬೆನ್ನುತಿಕ್ಕುವ ಹಳದಿಯ ಮಂಜು,
ಕಿಟಕಿಗಾಜಿಗೆ ಮುಸುಡಿಯುಜ್ಜುವ ಹಳದಿಯ ಹೊಗೆ
ಸಂಜೆಯ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗೂ ನಾಲಗೆ ಚಾಚಿತು,
ಕೊಳಚೆಗಟ್ಟಿದ ಕೊಳಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಳಿದಾಡಿತು,
ಚಿಮಣಿಗಳಿಂದುದುರುವ ಮಸಿಗೆ ಬೆನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು,
ಜಗಲಿಯಿಂದ ಜಾರಿತು ಒಮ್ಮೆಗೆಲೆ ಹಾರಿತು,
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೆದುರಾತ್ರಿಯೆಂದು ಮನಗಂಡು,
ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಿ ಉಂಗುರಾಗಿ ನಿದ್ದೆಹೋಯಿತು.

ಸಮಯವಂತೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ
ಕಿಟಕಿಗಾಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆನ್ನು ತಿಕ್ಕುತ್ತ
ಬೀದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತೆವಳುವ ಹಳದಿ ಹೊಗೆಗೆ;
ಸಮಯವಿದೆ ಸಮಯವಿದೆ
ನಾವು ಕಾಣುವ ಮುಖಗಳ ಕಾಣುವ ಮುಖಗಳ ಧರಿಸಲು;
ಸಮಯವಿದೆ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಸಾಯಿಸಲು
ಸಮಯವಿದೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ,
ಸಮಯವಿದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನು ಎತ್ತಿ 
ತಟ್ಟೆಗೆ ಬಡಿಸುವ ಕೈಗಳ ನಿತ್ಯಗಟ್ಟಳೆಗೆ;
ನಿನಗಾಗಿ ಸಮಯವಿದೆ ನನಗಾಗಿ ಸಮಯವಿದೆ
ಸಮಯವಿದೆ ನೂರಾರು ಮೀನಮೇಷಗಳಿಗೆ,
ನೂರಾರು ದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಣಗಳಿಗೆ
ಸಮಯವಿದೆ ಟೋಸ್ಟು ಚಹಾ ತೊಗೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ.

ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಹೆಂಗಸರು ಬಂದುಹೋಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೋನ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಮಯ ಇದ್ದೇ ಇದೆ
“ಧೈರ್ಯವಿದೆಯೇ ನನಗೆ? ಧೈರ್ಯವಿದೆಯೇ?” ಧೇನಿಸಲು
ಸಮಯವಿದೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮೆಟ್ಟಲಿಳಿಯಲು 
ನಡುವೆ ಬೋಡಾಗುತ್ತಿರುವ ತಲೆಬಾಗಿಸಲು 
(ಅವರೆನ್ನುವರು: “ಎಷ್ಟುದುರಿವೆ ನೋಡು ಅವನ ಕೂದಲು!”)
ನನ್ನ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಕೋಟು, ಗದ್ದಕ್ಕೊತ್ತಿದಂತಿರುವ ಕಾಲರು
ನೆಕ್‍ಟೈ ಸುಂದರ ನಿರಾಡಂಬರ, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಪಿನ್ನಿನಿಂದ ಬಂಧಿತ
(ಅವರೆನ್ನುವರು: “ಅಯ್ಯೋ, ಅವನ ಕೈಕಾಲುಗಳೆಷ್ಟು ಬಡಕಲು!”)
ವಿಶ್ವವನು ಅಲುಗಿಸುವ
ಸಾಹಸ ಇದೆಯೇ?
ಸಮಯವಿದೆ ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ 
ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವಿಮರ್ಶಿಸಲು, ಮರುನಿಮಿಷದಿ ಕವುಚಿಹಾಕಲು.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವ ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಬಲ್ಲೆ, ಎಲ್ಲವನು ಅರಿತಿರುವೆ:
ಸಂಜೆಗಳ ನಸುಕುಗಳ ಅಪರಾಹ್ಣಗಳ ಬಲ್ಲೆ
ನನ್ನ ಬಾಳುವೆಯನು ಕಾಫೀ ಚಮ್ಮಚೆಗಳಿಂದ ಅಳೆದು ಸುರಿದಿರುವೆ;
ದೂರದ ರೂಮಿನಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತದಡಿಯಲ್ಲಿ
ನೆಲಕ್ಕಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದನಿಗಳ ಕೊನೆಯುಸಿರನೂ ಅರಿತಿರುವೆ.
               ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹೇಗೆ ಮುಂದರಿಯಲಿ?

ಆ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಅವೆಲ್ಲವೂ —
ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೂತ್ರಬದ್ಧ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಬಲ್ಲ ನೋಟಗಳು,
ಹೀಗೆ ನಾನೊಂದು ಸೂತ್ರವಾದಾಗ, ಪಿನ್ನಿಗಂಟಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ,
ಪಿನ್ನೆರಗಿ ಗೋಡೆಗೊರಗಿ ಓರೆಕೋರೆ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ,
ಹೇಗೆ ಶುರು ಮಾಡಲಿ, ಹೇಳಿ?
ನನ್ನ ನಿತ್ಯದ ರೀತಿಗಳ ಸುಟ್ಟ ಮೋಟುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಗಿಯಲಿ?
               ಹೇಗೆ ಮುಂದರಿಯುವ ಸಾಹಸಪಡಲಿ?

ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ಆ ಕೈಗಳೂ ಗೊತ್ತು, ಅವೆಲ್ಲವೂ —
ಬಳೆಗಳಿರುವ ಕೈಗಳು, ಕೂದಲಿಲ್ಲದ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಕೈಗಳು
(ಆದರೆ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕೈಕೊಡುವ ಕಂದು ಕೂದಲು!)
ಇದೇನು, ಯಾರದೋ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಪರಿಮಳ
ಹೀಗೆ ನನ್ನ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಒರಗಿರುವ ಕೈಗಳು, ಶಾಲು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೈಗಳು.
               ಮತ್ತೀಗ ಮುಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡಲೆ?
               ಆದರೆ... ಎಲ್ಲಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಲಿ?

ಮುಸ್ಸಂಜೆಗಳ ಸಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗಿರುವೆ,
ಕಿಟಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಿ ನಿಂತ ಒಂಟಿ ಗಂಡಸರ
ಪೈಪುಗಳಿಂದೊಸರಿ ಮೇಲೆರುವ ಹೊಗೆ ನೋಡಿರುವೆನೆಂದು ಹೇಳಲೆ? ...

ನನಗೊಂದು ಜೋಡಿ ಪರಪರಕು ಉಗುರುಗಳಿರಬೇಕಿತ್ತು
ನಿ:ಶಬ್ದ ಸಮುದ್ರಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಗರಗರ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಮತ್ತೆ ಈ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಈ ಸಂಜೆ ಎಷ್ಟು ನಿರುಂಬಳ ಮಲಗಿದೆ!
ನೀಳವಾದ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ನೀವಿಸಿಕೊಂಡು,
ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ … ಸುಸ್ತಾಗಿದೆ ... ಅಥವಾ ಸೋಗು ಹಾಕುತ್ತಿದೆ,
ನೆಲಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮೈಚಾಚಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ.
ಚಹಾ, ಕೇಕು, ಐಸ್‍ಕ್ರೀಮುಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕ್ಷಣವನ್ನು
ತೀರಾ ಸಂದಿಗ್ಧಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಚೇತನ ನನ್ನಲ್ಲಿರಲೇಬೇಕೆ?
ನಾನು ಅತ್ತುಕರೆದು ಹೊಟ್ಟೆಗಟ್ಟಿ ಗೋಳಾಡಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದರೂ
ನನ್ನ (ಈಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಕ್ಕ) ತಲೆಯನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತಂದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರೂ
ನಾನೇನು ಪ್ರವಾದಿಯಲ್ಲ — ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯೂ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ;
ನೋಡಿರುವೆ ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಕ್ಷಣ ಮಿಣುಗುಟ್ಟಿದ್ದನ್ನೂ,
ನೋಡಿರುವೆ ಕಾಲನ ನಿತ್ಯ ಕಿಂಕರ ನನ್ನ ಕೋಟನ್ನು ಇಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಸಿನಗುವುದನ್ನು,
ಒಂದೇ ಮಾತಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ — ನಾನು ಹೆದರಿದ್ದೆ.

ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತೆ,
ಆ ಕಪ್ಪುಗಳು ಆ ಮುರಬ್ಬ ಚಹಾಗಳ ನಂತರ
ಪಿಂಗಾಣಿ ಕಪ್ಪು-ಬಸಿಗಳ ನಡುವೆ ನಿನ್ನ ನನ್ನ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತುಗಳ ನಡುವೆ,
ವಿಷಯದ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಒಂದು ಮುಗುಳ್ನಗೆಯಿಂದ ತುಂಡು ಮಾಡುವುದು,
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಂಥದನು ಹಿಂಡಿ ಚೆಂಡು ಮಾಡುವುದು,
ಮಾತುಮರೆಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಂಥದರತ್ತ ದುಂಡಗುರುಳಿಸುವುದು,
“ನಾನು ಲೆಜ಼ಾರಸ್, ಸತ್ತವನೆದ್ದು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ,
ಎಲ್ಲ ಹೇಳಲು ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಹೇಳಲು,” ಎಂದು ಬಿಡುವುದು —
               ಅವಳ ತಲೆಗೆ ದಿಂಬಿರಿಸಿ, “ನಾನು ಹೇಳಿದರರ್ಥ
               ಅದಲ್ಲ, ಅದಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲಿ,
ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದಾಗುತ್ತಿತ್ತೆ?

ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತೆ,
ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದಾಗುತ್ತಿತ್ತೆ?
ಆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಗಳು ಆ ಹಿತ್ತಿಲುಗಳು ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿದ್ದ ಬೀದಿಗಳು,
ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಚಹಾಕಪ್ಪುಗಳು ನೆಲಹಾಸಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಎಳೆವ ಸ್ಕರ್ಟುಗಳು —
ಇವೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನೆಷ್ಟೋ ಸಂಗತಿಗಳ ನಂತರ? —
ನನಗನ್ನಿಸ್ಸಿದ್ದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ!
ಆದರೆ ಒಂದು ಮಾಯಾವಿ ಲಾಟೀನು ತಳಮಳದ ವಿನ್ಯಾಸವ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದಂತೆ:
ತಲೆದಿಂಬು ಅತ್ತಿತ್ತ ಸರಿಸಿ, ಶಾಲನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು,
               ಕಿಟಕಿಯತ್ತ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ, “ಅಲ್ಲ, ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದರ ಅರ್ಥ
               ಅದಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ,
ಆವಾಗ ಅದು ಸರಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತೇ?

ಅಲ್ಲ! ನಾನು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ಅಲ್ಲ, ಅದಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ;
ನಾನೊಬ್ಬ ಸಹಚರ ಬೆಂಗಾವಲಿನವ ಜಂಗುಳಿಯ ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಮುಂಬರಿಸಬಲ್ಲವ
ಒಂದೆರಡು ದೃಶ್ಯಗಳ ಶುರುಮಾಡಬಲ್ಲವ ಸಲಹೆ ಕೊಡಬಲ್ಲವ 
ರಾಜಕುವರನಿಗೆ; ಸುಲಭ ಸಲಕರಣೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ,
ಆದರಿಸುವವ, ಕೃತಕೃತ್ಯೆಯಿಂದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವವ,
ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ, ಜಾಗರೂಕ, ಕೂಲಂಕಷ;
ಅತಿ ಮಾತುಗಾರ ಆದರೆ ತುಸು ಮೊದ್ದು
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ
ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆಯಂತೂ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ವಿದೂಷಕ.

ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದೆ… ಮುದುಕನಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ…
ಕೆಳಗೆ ಮಡಿಕೆ ಹಾಕಿ ಪ್ಯಾಂಟು ತೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಕೂದಲು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಚಲೆ? ಪೀಚ್ ತಿನ್ನುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಲೆ?
ನಾನು ಬಿಳಿಯ ಫ್ಲ್ಯಾನೆಲ್ ಟ್ರೌಸರ್ಸ್ ತೊಟ್ಟು, ಬೀಚ್ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುವೆ.
ನಾನು ಮತ್ಸ್ಯಕನ್ನಿಕೆಯರ ಹಾಡು ಪ್ರತಿಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರುವೆ.

ಅವರು ನನಗಾಗಿ ಹಾಡುವರೆಂದು ಎನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಅಲೆಗಳ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತ ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹೋಗುವಾಗ
ಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ನೀರನ್ನು ಕಪ್ಪುಬಿಳುಪಾಗಿ ಹರಡುವಾಗ
ಅಲೆಗಳ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹಿಕ್ಕುವಾಗ.

ತಿರುಗಿದ್ದೇವೆ ನಾವು ಸಮುದ್ರದ ಅನೇಕ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ
ಕೆಂಪು ಕಂದು ಜೊಂಡಿನ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿರುವ ಸಾಗರಕನ್ನಿಕೆಯರ ಸುತ್ತಲೂ
ಮನುಷ್ಯ ದನಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನೆಬ್ಬಿಸುವ ತನಕ, ಮುಳುಗಿಸುವ ತನಕ.

1985-86ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದ ಶರತ್ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (Fall Semester) ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್ ಬರಹಗಾರ ಈಟಾಲೊ ಕಾಲ್‌ವೀನೊ (Italo Calvino) ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪನ್ಯಾಸ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಸರಣಿಗೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಹೆಸರು: Six Memos for the Next Millennium.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯು, ಅದರದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರಣಾಶಕ್ತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬಲ್ಲಂಥ ಕೊಡುಗೆಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನನ್ನ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಗುಣಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣತೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಕಾಣ್ಕೆ ದಕ್ಕುವಂತೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಇದಾಗಿದೆ.

ಆ ವರ್ಷದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾಲ್‌ವೀನೊ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೊರಡಬೇಕೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆರರಲ್ಲಿ ಐದು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಕರಡನ್ನು ಅವರು ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ಚರ್ಚಿಸಬಯಸಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ವಿಲಕ್ಷಣತೆಗಳು ಇವು: ಲಘುತ್ವ/ಲಘಿಮಾ (lightness), ತ್ವರಿತತೆ (quickness), ನಿಖರತೆ (exactitude), ದೃಗ್ಗೋಚರತೆ (visibility), multitude (ಬಾಹುಳ್ಯ). ಅವರು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆದರೆ ಬರೆಯದಿದ್ದ ಆರನೆಯದು ಸುಸಂಗತತೆ (consistency), ಎಂದು ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಎಸ್ಟರ್—1988ರಲ್ಲಿ ಇವು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ—ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೊದಲನೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಲಘಿಮಾ ಅಥವಾ ಹಗುರವನ್ನು ಭಾರದ ಎದುರಿಗಿಟ್ಟು, ಹಗುರದ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.

ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಫಿಕ್ಷನ್ ಬರೆದ ನಂತರ, ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಾದ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅರಸುವ ಗಳಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ನಾನು ಸೂಚಿಸಬಯಸುವುದು ಇದು: ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಾನು ಮನುಷ್ಯಾಕೃತಿಗಳಿಂದ, ಆಕಾಶಕಾಯಗಳಿಂದ, ನಗರಗಳಿಂದ ಭಾರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕತೆಯ ಸಂರಚನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಭಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಕಾಲ್‌ವೀನೊರ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪ್ರಬಂಧ, ಮತ್ತಿತರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಅವರು ಹೇಳುವ ಹಗುರದ ಅನುಭವ ನಮಗಾಗುತ್ತದೆ. ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾದ ಆದರೆ ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾದ ಕೆಲವು ಕತೆಗಳು ಕೆಳಗಿವೆ.

ಟೆ-ರೀ-ಸಾ…

(The Man Who Shouted Teresa)

ಫುಟ್‍ಪಾತಿನಿಂದ ಇಳಿದು ಮೇಲೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ನಾಕು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ ಬಂದೆ. ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಕೈಗಳೆರಡನ್ನೂ ಬಾಯಿಯ ಸುತ್ತ ಮೆಗಾಫ಼ೋನಿನ ಹಾಗೆ ಅಗಲಿಸಿ, ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲ್ಮಹಡಿಗಳನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಜೋರಾಗಿ “ಟೆರೀಸಾ,” ಎಂದು ಕಿರುಚಿದೆ.

ನನ್ನ ನೆರಳು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹೆದರಿ ಗಬಕ್ಕನೆ ನನ್ನ ಕಾಲಬುಡದಲ್ಲಿ ಕವುಚಿಕೊಂಡಿತು.

ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ, “ಟೆರೀಸಾ!” ಎಂದು ಕೂಗುವಾಗ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಅತ್ತಕಡೆ ಬಂದ. “ನೀನು ಇನ್ನೂ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗದಿದ್ದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸೋಲ್ಲ. ಒಂದು ಕೆಲ್ಸಾ ಮಾಡೋಣ. ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಕೂಗೋಣ. ಸರಿ, ಮೂರರ ತನಕ ಎಣಿಸೋಣ. ‘ಮೂರು’ ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ಇಬ್ಬ್ರೂ ಸೇರಿ ಕೂಗೋಣ.” ಅವನು ಎಣಿಸಿದ, “ಒಂದು ಎರಡು ಮೂರು.” ಇಬ್ಬರೂ ಗಂಟಲು ಬಿಚ್ಚಿ ಕಿರುಚಿದೆವು, “ಟೆ-ರ್ರೀ-ಸಾ…!”

ಥೇಟರಿನಿಂದಲೋ ಕೆಫ಼ೆಯಿಂದಲೋ ವಾಪಾಸು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪೊಂದು ನಾವು ಯಾರನ್ನೋ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿತು. “ನಾವೂ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಸೇರ್ಕೊಂಡು ಕೂಗ್ತೀವಿ… ಬನ್ರೋ” ಎನ್ನುತ್ತ ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಮತ್ತೆ ಮೊದಲು ಬಂದಿದ್ದವ ಮೂರರ ತನಕ ಎಣಿಸಿದ. ಎಲ್ಲರೂ ಏಕಕಂಠದಿಂದ ಒದರಿದೆವು, “ಟೇ-ರ್ರೀ-ಸ್ಸ್ಸಾ!”

ಮತ್ತ್ಯಾರೋ ಬಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು; ಕಾಲುಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪೇ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಜನ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆವಾಗವಾಗ ಹೊಸಬರು ಬಂದು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಘಟಿಸಿ, ಏಕಕಂಠದಿಂದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕರೆ ಕೊಡುವುದೆಂದರೆ ಸುಲಭದ ಮಾತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೂರು ಎಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಶುರು ಮಾಡುವವರೋ ಎಲ್ಲರೂ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಮುಂದುವರಿಸುವವರೋ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸತೊಡಗಿದೆವು. ನಾವು ನಮ್ಮ ಕೂಗು ಹೀಗಿರಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆವು: ‘ಟೆ’ಯನ್ನು ಕೆಳದನಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಅನ್ನತಕ್ಕದ್ದು; ‘ರೀ’ ತಾರಸ್ವರ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘ; ‘ಸಾ’, ಮತ್ತೆ ಮಂದ್ರ, ಆದರೆ ಹೃಸ್ವ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾರಾದರೂ ಈ ಲಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದಾಗ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಕರಾರುಗಳು ಆವಾಗಿವಾಗ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇದು ನಮ್ಮ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಆಗಲೇ ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆತ್ತಿದ —ಅವನ ದನಿಯಿಂದ ಅವನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಮುಖದ ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳಿರಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಕು — “ಅಲ್ಲ, ಅವಳು ಮನೇಲಿದಾಳೆ ಅನ್ನೋದು ಗ್ಯಾರಂಟೀನಾ ಅಂತ?”

“ಇಲ್ಲ,” ನಾನೆಂದೆ.

“ಇದೊಳ್ಳೆ ಫಜೀತಿ,” ಇನ್ನೊಬ್ಬನೆಂದ. “ಕೀ ಮರ್ತಿದೀಯಾ?”

“Actually, ನನ್ನ ಕೀ ನನ್ನ ಹತ್ತಿರಾನೇ ಇದೆ,” ಅಂತ ಹೇಳಿದೆ.

“ಮತ್ತೆ? ಹೋಗು ಮೇಲಕ್ಕೆ!” ಅವರೆಂದರು.

“ಆದ್ರೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಲ್ಲ,” ವಿವರಿಸಿದೆ, “ಬೇರೆ ಕಡೆ ಇರೋದು. ನಾನಿರೋದು ಆ ಸೈಡು.”

“ಹೌದಾ? ಹಾಗಿದ್ರೆ, ನಾನು ಒಂದು ಮಾತು ಕೇಳ್ತೀನಿ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿರ್ತಾರೆ?” ಆ ಮಚ್ಚೆ ದನಿಯವನು ಕೇಳಿದ.

“ಅಯ್ಯೋ, ಅದು ನನಗೆ ಹ್ಯಾಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತೆ?” ಅಂತಂದೆ.

ಯಾಕೋ ಜನರು ಇದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.

“ಅಣಾ.. ಹಾಗಿದ್ದ್ರೆ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತ್ಕೊಂಡು ‘ಟೆರೀಸಾ’ ಅಂತ ಯಾಕೆ ಬಡ್ಕೋತಿದೀವಿ ಅಂತ ರವಷ್ಟು ಹೇಳ್ತೀಯಾ?” ಯಾವನೋ ಹಲ್ಲು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ದನಿ ಹೊರಡಿಸಿದ.

“ಇದೇ ಹೆಸರು ಕರೀಬೇಕು ಅಂತ ನಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಹೆಸರಾದ್ರೂ ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ,” ನಾನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. “ಅಥವಾ ನಿಮಗಿಷ್ಟ ಇದ್ದರೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತ್ಕೊಂಡೂ ಕರೀಬಹುದು.”

ಎಲ್ಲರೂ ಅಸಮಾಧಾನ ತಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

“ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಆಟ ಆಡ್ತಿದೀಯಾ? ಇದು ಸರಿ ಇಲ್ಲ,” ಚಿಕ್ಕಿ ದನಿಯವನು ಸಂಶಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ.

“ಏನು ಹೇಳ್ತಾ ಇದೀರಾ?” ಎಂದು ನಾನು ವಿಷಾದದಿಂದ ಅಂದು, ಉಳಿದವರಿಗಾದರೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದುರುದ್ದೇಶವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆಯೇನೋ ಎಂದು ಎಲ್ಲರತ್ತ ಮುಖ ಹೊರಳಿಸಿದೆ. ಯಾರೂ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿ ಮುಜುಗರದ ವಾತಾವರಣ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ, ಹಗುರಾಗಿ ಹೇಳಿದ, “ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡೋಣ. ಕೊನೇ ಸಲ ‘ಟೆರೀಸಾ’ ಅಂತ ಕರದು, ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.”

ಸರಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಸಲ ಕೂಗಿದೆವು. “ಒಂದು ಎರಡು ಮೂರು.. ಟೆರೀಸಾ!” ಆದರೆ ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ಮಂದಿ ಮನೆಯತ್ತ ನಡೆದರು. ಕೆಲವರು ಅತ್ತಕಡೆ, ಕೆಲವರು ಇತ್ತಕಡೆ.

ನಾನೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಡೆದು ಸರ್ಕಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ. ಆವಾಗ ಯಾರೋ “ಟೆssರೀssಸಾss” ಎಂದು ಕಿರುಚಿದಂತೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.

ಬಹಳ ಮಾಡಿ, ಯಾರೋ ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರೋ. ತುಂಬ ಹಠಮಾರಿಯಿರಬೇಕು.

ಗಣಿತ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾಲ್‌ವೀನೊ 1967ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ “Cybernetics and Ghosts” ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿಕಸನದ ಬಗ್ಗೆ ಧೇನಿಸುತ್ತ, ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಯಂತ್ರ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಪದಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕವಿತೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭೂತಿ ಕೊಡಬಲ್ಲುದಾದರೆ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಅಂಥ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯಬಹುದೇ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಆದರೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ Computational ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತ “The Literature Machine” ಎಂಬ ಪ್ರಚೋದಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಅದೇ ಪುಸ್ತಕದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಟಿವಿಯು ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ‘ದೃಶ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆ’ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವಂತದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯವೇನು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುದ್ದಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಕಸದ ಪದರದಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ನಾವು ವಿಚಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತೇವೇನೋ ಎಂದು ಕಳವಳ ಪಡುತ್ತಾರೆ. Zombieಗಳಂಥ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕರ್ತೃತ್ವ (agency) ಇಲ್ಲದ ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಮೂಹಸನ್ನಿಗೊಳಗಾಗುವ ಜನಾಂಗ ಬೆಳೆಯಲಿದೆಯೇ?

ಇಂದಿನ Large Language Models, Generative AI, ChatGPT ಯುಗದಲ್ಲಿ; ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿನ ಕುರಿಮಂದೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್‌ವೀನೊ ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವಷ್ಟು ಮುನ್ನರಿವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಟ್ವಿಟರ್‍‌ನಲ್ಲೋ ರೆಡ್ಡಿಟ್‌ನಲ್ಲೋ ಒಬ್ಬ ಏನೋ ಅಸಂಬದ್ಧ ಕಿರುಚಿ ಓಡಿಹೋದ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದ ನಂತರವೂ ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಮೆಂಟು ಥ್ರೆಡ್ಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೊಳಲು ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಟೆರೀಸಾ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಹಠಮಾರಿಯ ದನಿಯಂತೆ.

ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುವಿಕೆ

(Making Do)

ಒಂದು ಊರಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಚಿಣ್ಣಿದಾಂಡು ಆಟವೊಂದಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧವಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಊರಿನ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲ ಊರಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆದು ಚಿಣ್ಣಿದಾಂಡು ಆಡುತ್ತ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅದೇನಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಳ್ಳೆಯ ತರ್ಕವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಕಾರಣ ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುವು. ಒಂದು ದಿನ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿತು. ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಮಾಡಲಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲು ಅವರು ಓಲೆಕಾರರನ್ನು ಕಳಿಸಿದರು.

ಪ್ರಜೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವ ವಾಡಿಕೆಯ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಓಲೆಕಾರರು ಹೋದರು.

‘ಕೇಳ್ರಪ್ಪಾ ಕೇಳಿ, ಕೇಳ್ರಪಾ ಕೇಳಿ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೂ ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲ,’ ಎಂದವರು ಸಾರಿದರು.

ಜನರು ಚಿಣ್ಣಿದಾಂಡು ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

‘ತಿಳೀತೇ?’ ಓಲೆಕಾರರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ‘ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಮಾಡಲು ನೀವು ಸ್ವತಂತ್ರರು.’

‘ಒಳ್ಳೇದು, ನಾವು ಚಿಣ್ಣಿದಾಂಡು ಆಡ್ತಿದ್ದೇವೆ,’ ಎಂದು ಪ್ರಜೆಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ಓಲೆಕಾರರು ಅವರೆಲ್ಲ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಈಗ ಮತ್ತೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕೇ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಉಸಿರು ಹಿಡಿಯಲೂ ನಿಲ್ಲದೇ, ಒಂದೇಟು ಇನ್ನೊಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತ ಆಡುತ್ತಲೇ ಹೋದರು.

ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಓಲೆಕಾರರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಹೊರಟುಹೋದರು.

‘ಅಷ್ಟೇ ತಾನೆ?’ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು. ‘ಚಿಣ್ಣಿ ದಾಂಡು ಆಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸೋಣ.’

ಅದಾಗ ಜನರು ದಂಗೆಯೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೊಂದರು.

ನಂತರ ಸಮಯ ಕೇಡು ಮಾಡದೇ ಅವರು ಚಿಣ್ಣಿದಾಂಡು ಆಟಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.

The Parable of the Boiling Frog ಎಂಬ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಾಂತವಿದೆ. ನೀವು ಒಂದು ಜೀವಂತ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು (ಏಕೆಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ, ಈ ಕತೆಯಲ್ಲೊಂದು 'ನೀತಿ'ಯಿದೆ). ಆದರೆ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ಜೀವಭಯದಿಂದ ಚಂಗನೆ ಹಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಖಾತ್ರಿ. ಅದರ ಬದಲು ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿರುವ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಹಾಕಿ ನೀರನ್ನು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಸತೊಡಗಿದರೆ ಕಪ್ಪೆಯು ಹಿತವಾದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿರಾಕುಲತೆಯ ಮಂಪರಿಗಿಳಿದು ಬರುಬರುತ್ತ ನೀರು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ಬಿಸಿಯಾದರೂ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿ ಕುದ್ದು ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಆಳ್ವಿಕೆಯು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ—ಆದರೆ ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಎಂದು ಪೋಸು ಕೊಡುತ್ತ—ಒಂದೊಂದೇ ಸಣ್ಣ—ತರ್ಕಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸದುದ್ದೇಶದ!—ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಾಗ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಚಪ್ಪಾಳೆಯೇ ಸುರಿದೀತು! ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಂಥ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ (ರೂಢಿಗತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಾದರೂ) ಧಾರ್ಮಿಕವಲ್ಲದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿಚೇಚನೆಯುಳ್ಳ ಯಾರೂ ವಿರೋಧಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಹೆಣ್ಣಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾದ ಹಿಜಾಬ್ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಪ್ರಗತಿಪರತೆಯಲ್ಲವೇ?

ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿ

(The Black Sheep)

ಒಂದು ದೇಶವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲರೂ ಕಳ್ಳರಾಗಿದ್ದರು.

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅಟ್ಟೆಯ ಕೀಲಿಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಮಬ್ಬು ಕಂದೀಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ನೆರೆಯ ಮನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತುಡುಗು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಹೊರೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಅವರು ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಮರಳಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೂ ಕೊಳ್ಳೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರೂ ಅವಕಾಶ ವಂಚಿತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಂದ ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಂದ, ಇದು ಹೀಗೆ ಕಡೆಯವನು ಮೊದಲಿನವನಿಂದ ಕದಿಯುವುದಾಗುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂಥ ದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮಾರುವ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಮೋಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸರಕಾರವು ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ದೋಚುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಸರಕಾರವನ್ನು ವಂಚಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಲವಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನ ಸಲೀಸಾಗಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಯಾರೂ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಯಾರೂ ಬಡವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇದು ಹೇಗಾಯಿತೆಂದು ನಮಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂದ. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ತನ್ನ ಗೋಣಿಚೀಲ ಮತ್ತು ಕಂದೀಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಹೋಗುವುದರ ಬದಲು ಅವನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುತ್ತ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ.

ಕಳ್ಳರು ಬಂದರು, ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದೀಪವನ್ನು ನೋಡಿದರು, ಒಳಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.

ಇದು ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೀಗೇ ನಡೆಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಇದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ವಿವರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು: ಅವನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಬದುಕಲು ಬಯಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಇತರರು ತಮ್ಮ  ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವನು ತಡೆಯಾಗಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದನೆಂದರೆ ಮರುದಿನ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಿನ್ನಲೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇಂಥ ತರ್ಕಸರಣಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವೆತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಅವರೆಲ್ಲರಂತೆ ಇರುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಮರುದಿನ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಮರಳುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಅವನು ಕಳುವು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಾಗಿದ್ದ, ಅದಕ್ಕೇನೂ ಮಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ದೂರದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೂ ಹೋಗಿ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತ. ಮನೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಅವನನ್ನು ದೋಚಿದ್ದು ತಿಳಿಯಿತು.

ವಾರ ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಬಳಿ ಒಂದು ಕಾಸೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು, ತಿನ್ನಲೂ ಏನಿರಲಿಲ್ಲ ಮನೆಯೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವನದೇ ತಪ್ಪು; ಅಲ್ಲ, ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯೇನೆಂದರೆ ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಏನೂ ಕದಿಯದೇ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಉಳಿದವರು ಕದಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ; ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದವರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ  ಮನೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟದೇ ಇದ್ದುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು: ಅದು ಅವನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಮನೆ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ತುಸು ಕಾಲದ ನಂತರ ಲೂಟಿಗೊಳಗಾಗದವರು ಉಳಿದವರಿಗಿಂತ ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು, ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಅವರಿಗೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವುದು ಬೇಡವಾಯಿತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ಕದಿಯಲು ಬಂದವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಖಾಲಿ ಮನೆಯೇ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು; ಇದರಿಂದ ಅವರು ಬಡವರಾದರು.

ಇದರ ನಡುವೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶ್ರೀಮಂತರಾದವರು ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಸೇತುವೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಗೊಂದಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇತರರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು ಮತ್ತು ಹಲವರು ಬಡವರಾದರು.

ಹೀಗಿದ್ದಾಗ, ತಾವು ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಸೇತುವೆಗೆ ಹೋದರೆ ಬಲುಬೇಗ ತಾವು ಬಡವರಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಮಂತರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ‘ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ಬಡವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡೋಣ,’ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಸಂಬಳ, ಕಮೀಶನ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು: ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಈಗಲೂ ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಕಳ್ಳರೇ, ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಲೂ ಒಬ್ಬರಿನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಟೋಪಿಹಾಕಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗುವಂತೆ, ಶ್ರೀಮಂತರು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು ಮತ್ತು ಬಡವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಡವರಾಗುತ್ತ ಹೋದರು.

ಶ್ರೀಮಂತರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಎಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಕದಿಯುವ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಕದಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಕದಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅವರು ಬಡವರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಬಡವರು ಅವರಿಂದ ಕದಿಯುವುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಬಡವರಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಡವರಲ್ಲೇ ಅತಿ ಬಡವರಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡತೊಡಗಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೆರೆಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು.

ಆದದ್ದು ಇದು. ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಲೆದೋರಿದ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಜನರಲ್ಲಿ ದೋಚುವುದು ಮತ್ತು ದೋಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತು ನಿಂತು, ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರ ಹಾಗೂ ಬಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಶುರುವಾಯಿತು; ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವರೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಕಳ್ಳರೇ ಆಗಿದ್ದರು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಇದ್ದನಲ್ಲ, ಅವನೊಬ್ಬನೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವನು, ಮತ್ತವನು ಬಲುಬೇಗನೇ ಹಸಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದನು.

ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಆಟ

(Solidarity)

ನಾನು ಅವರನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ನಿಂತೆ.

ಅವರು ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು, ಜನಸಂಚಾರವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಶಟರ್‍‌ ಬಳಿ ಏನೋ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆ ಶಟರ್ ಭಾರವಿತ್ತು: ಅವರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಳಿಯೊಂದನ್ನು ಸನ್ನೆಗೋಲಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಶಟರ್ ಕದಲಲಿಲ್ಲ.

ನನಗೆ ಇಂಥಲ್ಲೇ ಹೋಗುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ, ಸುಮ್ಮನೇ ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ನಾನು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಳಿ ಹಿಡಿದು ಕೈಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.

ನಾವು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಜಗ್ಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ‘ಹೇಯ್ ಮೇಲ್ಗಡೆ!’ ನಾನೆಂದೆ. ನನ್ನ ಬಲಗಡೆಯಿದ್ದವನು ಮೊಣಕೈಯಿಂದ ತಿವಿದು, ‘ಮುಚ್ಚ್‌ಕೋ. ತಲೆ ಕೆಟ್ಟಿದ್ಯಾ! ನಮ್ಮ ದನಿ ಅವ್ರಿಗೆ ಕೇಳಸ್ಬೇಕಾ?’

ಬಾಯಿತಪ್ಪಿ ಮಾತು ಹೊರಬಿತ್ತು  ಎನ್ನುವಂತೆ ನಾನು ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದೆ.

ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಿತು, ನಾವು ಬೆವೆತಿದ್ದೆವು, ಆದರೆ ಕೊನೆಗೂ ಯಾರಾದರೂ ಒಳತೂರಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಶಟರನ್ನು ಮೀಟುತ್ತ ಎತ್ತಿದ್ದೆವು. ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದೆವು. ಆಮೇಲೆ ಒಳಹೊಕ್ಕೆವು. ನನಗೊಂದು ಗೋಣಿಚೀಲ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಟ್ಟರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಸಾಮಾನು ತಂದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.

‘ಆ ಹಲ್ಕಾ ಪೋಲೀಸರು ಬಂದೊಕ್ಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು!’ ಅವರೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.

‘ಹೌದು, ಅವು ನಿಜ್ವಾಗ್ಲೂ ಹಲ್ಕಾಗಳು!’ ನಾನೆಂದೆ. ‘ತೆಪ್ಪಗಿರು. ಹೆಜ್ಜೆ ಶಬ್ದ ಕೇಳ್ತಾ ಇಲ್ವಾ?’ ಅವರು ಗಳಿಗೆಗೊಮ್ಮೆ ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಗಮನಕೊಟ್ಟು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡೆ, ಚೂರು ಭಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ‘ಅಲ್ಲ, ಅಲ್ಲ, ಅವರಲ್ಲ,’ ಎಂದೆ.

‘ನಾವು ಯಾವಾಗ ಬರೋದೆ ಇಲ್ಲ ಅಂದ್ಕೊಂಡಿರ್ತೀವೋ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗಲೇ ಬಂದು ವಕ್ಕರಿಸಿಗೋತವೆ ಅವುಗಳು!’ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬನೆಂದ.

ನಾನು ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದೆ. ‘ಕೊಂದುಬಿಡಬೇಕು, ಎಲ್ಲಾವನ್ನೂ, ಮತ್ತಿನ್ನೇನು,’ ಎಂದೆ.

ಆಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದ ತನಕ, ಅದೋ ಆ ಮೂಲೆಯವರೆಗೂ, ಹೋಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರಾ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊಂದು ಬರಲು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಹೋದೆ.

ಹೊರಗೆ, ಆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇವರಿದ್ದರು, ಅವರು ಗೋಡೆಗಂಟಿಕೊಂಡು, ಬಾಗಿಲುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡು, ನನ್ನತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾನೂ ಇವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ.

‘ಅಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಡೆ, ಆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಹತ್ತರ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸದ್ದು ಬರ್ತಾ ಇದೆ,’ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದವನು ಹೇಳಿದ.

ನಾನು ಆಕಡೆ ತಲೆ ಹಾಕಿ ನೋಡಿದೆ.

‘ತಲೆ ತಗ್ಗಸೋ, ಪೆದ್ದ, ಅವ್ರು ನಮ್ಮನ್ನ ನೋಡಿದ್ರೂ ಅಂದ್ರೆ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪಿಸ್ಕೋತಾರೆ,’ ಅವನು ಬುಸುಗುಟ್ಟಿದ.

‘ನೋಡ್ತಾ ಇದ್ದೆ ಅಷ್ಟೇ,’ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಕೊಟ್ಟು ಗೋಡೆಗಾತು ಬಗ್ಗಿ ನಿಂತೆ.

ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದ, ‘ಅವ್ರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂಗೆ ನಾವು ಸುತ್ತುವರದರೆ, ಅವ್ರನ್ನ ಸಿಕ್ಕ್‌ಹಾಕಸಬಹುದು. ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಇಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ.’

ನಾವು ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಒಂದಷ್ಟು ನಡೆಯುವುದು ನಿಲ್ಲುವುದು ಮಾಡುತ್ತ ಮುಂದುವರಿದೆವು: ಗಳಿಗೆಗೊಮ್ಮೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ನಸುನೋಟ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದೆವು.

‘ಅವರೀಗ ತಪ್ಪಿಸ್ಕೋಳ್ಳೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,’ ನಾನೆಂದೆ.

‘ಕೊನೆಗೂ ಅವರನ್ನ ರೆಡ್‌ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿ ಹಿಡೀತೀವಿ,’ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದರು.

‘ಈಗಲಾದರೂ,’ ನಾನೆಂದೆ.

‘ಕೊಳಕು ಬೇವರ್ಸಿಗಳು, ಹೆಂಗೆ ಅಂಗಡಿ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗ್‌ತಾರೆ ನೋಡು!’ ಇನ್ನೊಬ್ಬನೆಂದ.

‘ಬೇವರ್ಸಿಗಳು, ಮಿಂಡ್ರಿಗುಟ್ಟ್ದೋರು!’ ನಾನು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದೆ.

ನೋಡಿ ಬರಲೆಂದು ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಕಳಿಸಿದರು. ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆ ಅಂಗಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದೆ.

‘ಅವರೀಗ ನಮ್ಮನ್ನ ಹಿಡಿಯಕ್ಕಾಗಲ್ಲ,’ ತನ್ನ ಹೆಗಲಿನ ಮೇಲೆ ಗೋಣಿಚೀಲ ತೂಗಾಡಿಸುತ್ತ ಒಬ್ಬ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.

‘ಬೇಗ,’ ಬೇರೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದ. ‘ಹಿಂದುಗಡೆಯಿಂದ ಹೋಗುವ! ಹಂಗೆ ಅವರ ಎದುರ್ಗೇ ಅವರ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೇ ತಪ್ಪಿಸ್ಕೊಂಡು ಓಡಿ ಹೋಗಬಹುದು.’

ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ನಗುವಿತ್ತು.

‘ಅವ್ರಿಗೆ ಸರ್ರಿಯಾಗಿ ಉರಿಯತ್ತೆ,’ ನಾನೆಂದೆ. ನಾವು ಅಂಗಡಿಯ ಹಿಂದುಗಡೆಗೆ ನುಸುಳಿದೆವು.

‘ಆ ಬೆಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಳ್ಳು ಮಾಡಿದ್ವಿ!’ ಅವರೆಂದರು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ: ‘ಯಾರಿದೀರಿ ಅಲ್ಲಿ, ನಿಂತ್ಕೊಳ್ಳಿ,’ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿತು ಮತ್ತು ದೀಪಗಳು ಹತ್ತಿದವು. ನಾವು ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರ ಕೈ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಯಾವುದರದೋ ಹಿಂದೆ ಕುಕ್ಕರುಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂತೆವು. ಆ ಬೇರೆಯವರು ಹಿಂಬದಿಯ ಕೋಣೆಗೆ ಬಂದರು, ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋದರು. ನಾವು ಹಾರಿಸಿದ ಗುಂಡಿನಂತೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಚಿಮ್ಮಿ ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿದವರಂತೆ ಓಟಕಿತ್ತೆವು. ‘ನಾವು ಪಾರಾಗಿದೀವಿ. ಗೆದ್ದಿದೀವಿ!’ ಕೂಗಿಕೊಂಡೆವು. ನಾನು ಒಂದೆರಡು ಸಲ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೆ. ನಾನೀಗ ಅವರ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ್ದ ಇವರ ಜೊತೆಗಿದ್ದೆ.

‘ಬೇಗ ಬಾ,’ ಇವರೆಂದರು, ‘ಇನ್ನೇನು ಅವ್ರು ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಸಿಗ್ತಾರೆ.’

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಕಿರಿದಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ್ದರು. ‘ಈ ಕಡೆ ಓಡು, ಆ ಒಳಹಾದಿಯಿಂದ ಹೋಗಿ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟು,’ ನಾವೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮತ್ತಿದೀಗ ಆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಮುಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನಾವು, ‘ಕಮಾನ್, ಅವರು ತಪ್ಪಿಸ್ಕೊಳ್ಳಕ್ಕಾಗಲ್ಲ,’ ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಿದ್ದೆವು.   

ನಾನು ಹೇಗೋ ಮಾಡಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಅವನೆಂದ, ‘ಶಭಾಶ್, ನೀನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಬಾ ಬಾ, ಈ ಕಡೆ ಓಡು, ಅವರಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ,’ ಆಗ ನಾನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟೆ. ಒಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಓಣಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ರಸ್ತೆಕೂಡಿನಿಂದ ಹೊರಳಿ ಓಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಹೇಳಿದ: ‘ಬಾ ಬಾ, ಈ ಕಡೆ, ನೋಡಿದೆ ನಾನು ಅವ್ರನ್ನ. ತುಂಬಾ ದೂರ ಹೋಗಿರಲ್ಲ ಅವ್ರು.’ ನಾನು ಒಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದೆ.

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ನಿಂತೆ. ಪೂರ್ತಿ ಬೆವೆತಿದ್ದೆ. ಯಾರೂ ಆಗ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಗಲಾಟೆಯೂ ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೇಬಿನೊಳಗಡೆ ಕೈಯಿಳಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತುಕೊಂಡೆ. ನಡೆಯತೊಡಗಿದೆ, ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ನಾನು, ಇಂಥಲ್ಲೇ ಹೋಗುವ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ.

ಸಮತೋಲವೆನ್ನುವುದು ನಾಜೂಕಾದ್ದು. ಎಲ್ಲರೂ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಸರಿ. ಇಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದರು ಒಡೆದುಹೋಗುವಂಥದ್ದು. ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದಳತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನೊಬ್ಬ ತಾನೂ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಹದಗೆಡಿಸಿದಂತೆ. ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮುನ್ನುಗ್ಗಬಯಸುವಾಗ ಇನ್ನೂ ಆರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿವೆ ಎಂದು ಒಂದೊಂದೇ ಎಣಿಸುತ್ತ ಕಾಯ್ದು ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತೆ ತಂದಂತೆ.

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮತೋಲವೂ ಅಷ್ಟೇ ನಾಜೂಕಾದ್ದು. ಅದು ಎತ್ತ ಎಳೆದರತ್ತ ಬಾಗುವುದು. ಜನಜಂಗುಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇವರು ಅವರಿಗೆ ಮರಳು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರು ಇವರಿಗೆ ಮರಳು ಮಾಡಿದರೂ ನಡುವೆ ತಾನೇ ಮರುಳಾದರೂ ಏನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲವಲ್ಲ!

ಅಗಾಧ ಕಲ್ಪಕತೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಭಾರವಿಲ್ಲದ ಅರ್ಥದ ಭಾರವೂ ಇಲ್ಲದ ಈ ಹಗುರ ಕತೆಗಳು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೇಲುತ್ತ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ನಾವು ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿ ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ …

ಹೀಬ್ರೂ ಬೈಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಸಾಲಮನ್‌ನ ತೀರ್ಪು’ (Judgement of Solomon) ಎಂಬ ಕತೆಯಿದೆ. ಆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಸ್ರೇಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ ಪೂರ್ವ 970ರ ಸುಮಾರು ಆಳರಸನಾಗಿದ್ದ ಸಾಲಮನ್ ಎದುರು ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಗಸರು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಮಗು ನನ್ನದು, ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಅದನ್ನು ಕಳುವು ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲಮನ್ ಆ ಕಲಹವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿದ ರೀತಿ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ಒಂದು ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ‘ಅರಸರ ಪುಸ್ತಕಗಳು’ (Books of Kings) ನಲ್ಲಿ ಈ ಕತೆ ಬರುತ್ತದೆ.1

೧೬ ಆ ನಂತರ ವೇಶ್ಯೆಯರಾಗಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಗಸರು ಅರಸನ ಬಳಿ ಬಂದು ಅವನೆದುರು ನಿಂತರು.

೧೭ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಹೇಳಿದಳು: ‘ಓ ನನ್ನೊಡೆಯಾ, ನಾನು ಮತ್ತು ಈ ಹೆಂಗಸು ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ; ಹಾಗೂ ನಾನು ಒಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ಆಗ ಅವಳು ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಳು.

೧೮ ಮತ್ತೆ ಅದೇನಾಯಿತೆಂದರೆ ನನ್ನ ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಮೂರನೆಯ ದಿನಕ್ಕೆ ಇವಳ ಹೆರಿಗೆಯೂ ಆಯಿತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇದ್ದೆವು; ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

೧೯ ಮತ್ತೆ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇವಳು ಅದರ ಮೇಲುರುಳಿದಾಗ ಈ ಹೆಂಗಸಿನ ಮಗುವಿನ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಅದು ಸತ್ತು ಹೋಯಿತು.

೨೦ ಮತ್ತೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಈ ದಾಸಿಯು ಮಲಗಿರುವಾಗ ಅವಳೆದ್ದು ನನ್ನ ಕೂಸನ್ನು ತನ್ನ ಎದೆಗಾನಿಸಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸತ್ತ ಕೂಸನ್ನು ನನ್ನ ಎದೆಗಾನಿಸಿ ಮಲಗಿಸಿದಳು.

೨೧ ಮತ್ತೆ ನಾನು ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಮೊಲೆ ಕೊಡಲು ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದಾಗ ನೊಡುತ್ತೇನೆ, ಅಕೋ, ಅದು ಸತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಬೆಳಗಾದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಇಕೋ, ಅದು ನನ್ನ ಮಗುವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ನಾನು ಹೆತ್ತದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.’

೨೨ ಆಗ ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಹೇಳಿದಳು: ‘ಆದರೆ ಹಾಗಲ್ಲ; ಬದುಕಿರುವವನು ನನ್ನ ಮಗ, ಸತ್ತಿರುವವನು ನಿನ್ನ ಮಗ.’ ಮತ್ತು ಇವಳು ಹೇಳಿದಳು: ‘ಆದರೆ ಹೀಗಲ್ಲ; ಸತ್ತಿರುವವನು ನಿನ್ನ ಮಗ, ಬದುಕಿರುವವನು ನನ್ನ ಮಗ.’ ಅವರು ಅರಸನ ಮುಂದೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದರು.

೨೩ ಆಮೇಲೆ ಅರಸನು ಹೇಳಿದನು: ‘ಒಬ್ಬಳು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ಇವನು ಬದುಕಿರುವವ ನನ್ನ ಮಗ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಗ ಸತ್ತಿರುವವ; ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ಆದರೆ ಹಾಗಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮಗ ಸತ್ತಿರುವವ, ನನ್ನ ಮಗ ಬದುಕಿರುವವ.’

೨೪ ಆಗ ಅರಸನು ಹೇಳಿದನು: ‘ಒಂದು ಕತ್ತಿಯನ್ನು ತರಿಸಿ.’ ಮತ್ತು ಅವರು ಅರಸನೆದುರು ಒಂದು ಕತ್ತಿಯನ್ನು ತಂದರು.

೨೫ ಮತ್ತೆ ಅರಸನು ಹೇಳಿದನು: ‘ಬದುಕಿರುವ ಈ ಮಗುವನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ ಎರಡು ಮಾಡಿ, ಹಾಗೂ ಅರ್ಧ ಪಾಲನ್ನು ಆ ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ಕೊಡಿ ಇನ್ನರ್ಧ ಪಾಲನ್ನು ಈ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳಿಗೆ ಕೊಡಿ.’

೨೬ ಆಮೇಲೆ ಬದುಕಿರುವ ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯು ಅರಸನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳೆದೆಯು ತನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವಳೆಂದಳು: ‘ಓ ನನ್ನೊಡೆಯಾ, ಬದುಕಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಕೊಡು, ಮತ್ತು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಡಿಯದಿರು.’ ಆದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ಅದು ನನ್ನದಾಗಿರುವುದೂ ಬೇಡ, ನಿನ್ನದಾಗಿರುವುದೂ ಬೇಡ; ಪಾಲು ಮಾಡಿ.’

೨೭ ಆಗ ಅರಸನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತ ಹೇಳಿದನು: ‘ಬದುಕಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಕೊಡು, ಮತ್ತು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಡಿಯದಿರು: ಅವಳು ಅದರ ತಾಯಿ.’

೨೮ ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲ ಇಸ್ರೇಲಿಗರು ಅರಸನು ತೀರ್ಪು ಮಾಡಿದ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದರು; ಮತ್ತವರು ಅರಸನಿಗೆ ಹೆದರಿದರು; ಏಕೆಂದರೆ ನೇರ್ಪು ಮಾಡಲು ದೇವರ ಜಾಣ್ಮೆ ಅವನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.

ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕತೆ, ಸಣ್ಣ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದಲೂ ಒಡೆದುಹೋಗಬಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳ ಶಿಥಿಲತೆ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಗಬಲ್ಲಂಥ ಪಲ್ಲಟಗಳು, ಇವೆಲ್ಲ ರೇಮಂಡ್ ಕಾರ್ವರ್‍‌ನ ಕತೆಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಅವನ Popular Mechanics ಎಂಬ ಕತೆ ಶುರುವಾಗುವುದು ಒಡೆದು ಹೋದ ಒಂದು ಸಂಸಾರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ. ಅವನ ಬಹಳಷ್ಟು ಕತೆಗಳು ಶುರುವಾಗುವುದೇ ಹೀಗೆ. ಆದರೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ಕತೆ ಮುಗಿಯುವಾಗ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮರಿವಿಗೆ ಬಾರದೇ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸತತ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾವು ಆರಿ ಅದೀಗ ದ್ವೇಷದ ತಣ್ಣನೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವೇನಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಕತೆ ಸಾಲಮನ್‌ನ ವಿವೇಕದ ಅವಾಸ್ತವತೆಯ ವಿಡಂಬನೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಳಸಿಹೋದಾಗ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕಾರುಣ್ಯ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪುಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು

ಆ ದಿನ ಬೇಗನೇ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾಯಿತು. ಹಿಮ ಕರಗಿ ಕೊಳಚೆ ನೀರಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿತ್ತಲ ಕಡೆಗಿದ್ದ ಹೆಗಲೆತ್ತರದ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೀರಿನ ಉದ್ದಪಟ್ಟಿಗಳು ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹೊರಗೆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಮದ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರುಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಳಗೂ ಕತ್ತಲು ಕವಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಅವನು ಬೆಡ್‌ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಟ್‌ಕೇಸಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತುರುಕುತ್ತಿದ್ದ. ಅವಳು ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದಳು.

ಹೋಗ್ತಾ ಇದ್ದೀಯಲ್ಲಾ? ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೇದು! ಖುಷಿ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ ನನಗೆ, ನೀನು ಹೋಗ್ತಾ ಇರೋದು! ಕೇಳಿಸ್ತಾ?

ಅವನು ತನ್ನ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಸೂಟ್‌ಕೇಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ.

ದರಿದ್ರ ನಾಯಿ! ತುಂಬಾಽ ಖುಷಿ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ ನನಗೆ, ನೀನು ಹೋಗ್ತಾ ಇರೋದು! ಅಳತೊಡಗಿದಳು. ನನಗೆ ಮುಖ ಕೊಟ್ಟು ನೋಡೋದಕ್ಕೂ ಆಗೋದಿಲ್ಲಲ್ಲ ನಿನಗೆ?

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ ಮೇಲಿದ್ದ ಮಗುವಿನ ಫೋಟೋ ಅವಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಳು.

ಅವನು ಅವಳ ಕಡೆ ನೋಡಿದ. ಅವಳು ಕಣ್ಣೊರೆಸಿಕೊಂಡು ಅವನತ್ತ ದುರುಗುಟ್ಟಿದಳು. ತಿರುಗಿ ಹೊರ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋದಳು.

ಅದನ್ನು ವಾಪಸ್‌ ತೊಗೊಂಡು ಬಾ ಇಲ್ಲಿ, ಎಂದ.

ಸುಮ್ಮನೆ ನಿನ್ನ ಸಾಮಾನೆಲ್ಲ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೊರಟು ಹೋಗು.

ಅವನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಸೂಟ್‌ಕೇಸ್ ಮುಚ್ಚಿದ. ಕೋಟ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಒಮ್ಮೆ ಬೆಡ್‌ರೂಮ್‌ ಸುತ್ತಲೂ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿ ದೀಪ ಆರಿಸಿದ. ಆಮೇಲೆ ಹೊರಕೋಣೆಗೆ ಬಂದ.

ಅವಳು ಪುಟ್ಟ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದಳು.

ನನಗೆ ಮಗು ಬೇಕು, ಎಂದ.

ತಲೆ ಕೆಟ್ಟಿದೆಯಾ?

ಇಲ್ಲ, ನನಗೆ ಮಗು ಬೇಕು, ಅಷ್ಟೇ. ಅವನ ಸಾಮಾನು ತೊಗೊಂಡು ಬರಲು ಯಾರನ್ನಾದರೂ

ಕಳಿಸ್ತೇನೆ.

ಈ ಮಗೂನ್ನ ಮುಟ್ಟೋದಕ್ಕೂ ಬಿಡೋದಿಲ್ಲ, ಅವಳೆಂದಳು.

ಮಗು ಅಳುವುದಕ್ಕೆ ಶುರುಮಾಡಿತು. ಅವನ ತಲೆಗೆ ಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿದಳು.

ಮಗುವಿನತ್ತ ನೋಡುತ್ತ, ಓಽ ಓಽ ಎಂದಳು.

ಅವನು ಅವಳ ಹತ್ತಿರ ಸರಿದ.

ದೇವರಾಣೆ! ಅವಳೆಂದಳು. ಅಡುಗೆಮನೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಳು.

ನನಗೆ ಮಗು ಬೇಕು.

ಹೊರಟು ಹೋಗು ಇಲ್ಲಿಂದ!

ಅವಳು ಅತ್ತ ತಿರುಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ಟವ್ ಹಿಂದಿನ ಮೂಲೆಯ ಬಳಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು.

ಆದರೆ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಬಂದ. ಸ್ಟವ್ ಆಚೆಗೆ ಕೈಚಾಚಿ ಮಗುವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ.

ಬಿಡು ಅವನನ್ನ, ಎಂದ.

ಹೋಗು, ತೊಲಗು! ಕಿರುಚಿದಳು.

ಮಗುವಿನ ಮುಖ ಕೆಂಪಗಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಕಿರುಚುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ನೂಕಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಟವ್ ಹಿಂದೆ ನೇತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಹೂಕುಂಡವನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದರು.

ಅವನು ಗೋಡೆಯ ಬಳಿ ಅವಳ ಸುತ್ತುವರೆದ. ಅವಳ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಮಗುವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಭಾರ ಹಾಕಿ ತಳ್ಳಿದ.

ಬಿಡು ಅವನನ್ನ, ಎಂದ.

ಇಲ್ಲ, ನೀನು ಬಿಡು. ಮಗುವಿಗೆ ನೋವು ಮಾಡ್ತಾ ಇದೀಯ.

ನೋವು ಮಾಡ್ತಾ ಇರೋದು ನಾನಲ್ಲ.

ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬೆಳಕು ಬರುತ್ತಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಕವಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವಳ ಮುಷ್ಟಿಗಟ್ಟಿದ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಕಿರುಚುತ್ತಿದ್ದ ಮಗುವಿನ ಭುಜದ ಬಳಿ ತೋಳಿನ ಕೆಳಗೆ ಬಿಗಿಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದ.

ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಲವಂತದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಮಗು ತನ್ನ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು.

ಬೇಡ! ಅವಳ ಕೈಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕಿರುಚಿದಳು.

ತಾನು ಇದನ್ನು ಪಡೆದೇ ತೀರುತ್ತೇನೆ, ಈ ಮಗುವನ್ನು. ಅವಳು ಮಗುವಿನ ಇನ್ನೊಂದು ತೋಳನ್ನು ಎಳೆದಳು. ಮಗುವಿನ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತ ಕೈಹಿಡಿದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ವಾಲಿದಳು.

ಆದರೆ ಅವನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಮಗು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದೆ ಎಂದೆನಿಸಿತು ಅವನಿಗೆ. ಬಲವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆಳೆದ.

ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಆ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಈ ಕತೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಕಾರ್ವರ್ ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು Mine. ಮುಂದೆ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ Little Things ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಕಾರ್ವರ್‍‌ನಿಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟ ಕಥಾಸಂಕಲನವಾದ ‘What we talk about when we talk about love’ನಲ್ಲಿ ಇದು Popular Mechanics ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಕಾರ್ವರ್‍‌ನ ಕತೆಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಗಾರ್ಡನ್ ಲಿಶ್ (Gordon Lish). Popular Mechanics ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪತ್ರಿಕೆ. ಲಿಶ್ ಈ ಕತೆಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕತೆಯ ಯುವ ಜೋಡಿ ಅವರ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು ಒಂದು ಯಂತ್ರದಂತೆಯೋ ಕಿತ್ತು ಮರುಜೋಡಿಸಬಹುದಾದ ಆಟಿಗೆಯಂತೆಯೋ ಎಳೆದಾಡುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸಬಯಸುತ್ತಿದೆಯೇ? ಕಾರ್ವರ್‍‌ನ ಕತೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವುದು ಕತೆಗೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶವೇ?

ನೆರೂದನ ಪ್ರಗಾಥಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಸಂಕೇತ ಪಾಟೀಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನೆರೂದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನ ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ  ಪ್ರಗಾಥಗಳು (odes) ಅವನ ಕಾವ್ಯದ ಚಾಚನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ವಾರಕ್ಕೊಂದಾದರೂ ಪ್ರಗಾಥವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪಣತೊಟ್ಟನಂತೆ. ಅವನು ಬರೆದ 225ರಷ್ಟು ಪ್ರಗಾಥಗಳು ಅವನ ಸಮಸ್ತ ಕೃತಿಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅವನ್ನು 2013ರಲ್ಲಿ “All the Odes” ಎಂಬ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್—ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಓದಿಯೇ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವು ವಸ್ತುಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು, ಸಂಗತಿಗಳು, ಜಾಗಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ವೈನ್, ಉಪ್ಪು, ಟ್ಯೂನಾ ಫಿಶ್, ಆರ್ಟಿಚೋಕ್, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೇಟೋ; ಪುಸ್ತಕ, ಕಾಲುಚೀಲ, ಹಾಸಿಗೆ, ಬಟ್ಟೆ, ಹಾಳಾಗಿ ಹೋದ ವಸ್ತುಗಳು, ಸೋಪಿನ ತುಣುಕು, ಕತ್ತರಿ; ಬೇಸರ, ಭರವಸೆ, ಮುಪ್ಪು; ಬೆಕ್ಕು, ನಾಯಿ, ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಣೆ; ಮೋಡಗಳು, ಹಳದಿ ಹೂವು; ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದು ಅವು ಬೆಳಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ನೆರೂದನ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ.

ಅವನ ನೂರಾರು ಪ್ರಗಾಥಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇವು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ನೆರೂದನ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದ ನುಡಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಸಿ ಮೂಲದ ಸಾರವನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟಾದರೂ ದಾಟಿಸುವ ಯತ್ನ. ಮೊದಲನೆಯದು ‘Ode to Ironing’, ಎರಡನೆಯದು, ‘Ode to Wine’. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೇನಿಲ್ಲ; ಓದಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಷ್ಟೇ.

ನಿರಿಹಾಕುವುದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರಗಾಥ

ಕವಿತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿರುವುದು:
ಅದು ನೀರೊಳಗಿಂದ ಹನಿಗಳುಡುಗೆ ಹೊದ್ದು ಬರುವುದು,
ಸುಕ್ಕುಸುಕ್ಕಾಗಿ ಗುಡ್ಡೆ ಬೀಳುವುದು,
ಈ ಜಗದ ತೊಗಲನ್ನು ಹರಡಬೇಕಾಗುವುದು,
ಬಿಳುಪಿನ ಕಡಲನ್ನು ತೀಡಿ ನಿರಿಹಾಕಬೇಕಾಗುವುದು,
ಕೈಗಳು ಮುಂದಡಿಯಿಡುತ್ತಲಿರುವುವು,
ಪವಿತ್ರ ಮೇಲ್ಪದರಗಳು ಮಟ್ಟಣಗೊಳ್ಳುವುವು,
ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವ ಬಗೆಯೇ ಇದಾಗಿರುವುದು:
ಕೈಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಜಗವ ಕಟ್ಟುವುವು,
ಕಬ್ಬಿಣವು ಉಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡುವುದು,
ಅಗಸನ ಸಾಲೆಯ ಬಡಿದಾಟಗಳಿಂದ
ದುಪ್ಪಟಿ, ತಟ್ಟು, ಅರಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮರಳುವುವು,
ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಿಂದೊಂದು ಬೆಳುವ ಹುಟ್ಟುವುದು:
ಬುರುಗಿನೊಳಗಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಮಗುಳುವುದು.

ಮದಿರೆಗೊಂದು ಪ್ರಗಾಥ

ಹಗಲ ಬಣ್ಣದ ಮದಿರೆ
ಇರುಳ ಬಣ್ಣದ ಮದಿರೆ
ನೇರಳೆ ಪಾದಗಳ ಮದಿರೆ
ಗೋಮೇಧಿಕ ರಂಜಿತ ಮದಿರೆ
ಮದಿರೆ
ಭುವಿಯ ಮುದ್ದು
ಮಿನುಗು ತಾರೆ
ಮದಿರೆ, ಚಿನ್ನ-
ದಲುಗಿನ ನುಣುಪೆ
ನವಿರೆ
ಲೋಲುಪ ಮಖಮಲ್ಲೆ
ಮದಿರೆ, ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನ ಸಿಂಬಿ
ಒಳಗೆ ಕೌತುಕದುಂಬಿ
ಸರಸವೋ
ಸಾಗರವೋ;
ಒಂದೇ ಬಟ್ಟಲು ನಿನ್ನನ್ನೆಂದೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿಲ್ಲ
ಒಂದೇ ಹಾಡಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ರಸಿಕನಲ್ಲ
ನೀನು ವೃಂದಗಾನಪ್ರಿಯೆ, ಸಮೂಹಜೀವಿ
ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು ನಿನ್ನನ್ನು.
ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ
ನಶ್ವರ ನೆನಪು-
ಗಳನ್ನುಣ್ಣುತ್ತಿ;
ನಿನ್ನಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ
ಗೋರಿಯಿಂದ ಗೋರಿಗೆ ಸವಾರಿ,
ಮಂಜುಗಟ್ಟಿದ ಸಾವ ಗವಿಗಳ ನೀನು ಕೊರೆದು ತೆಗೆದಾಗ,
ನಮಗದೋ ದುಃಖ
ನಾಕು ಹನಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ.
ನಿನ್ನ
ದಿವಿನಾದ
ವಸಂತದ ದಿರಿಸು
ವಿಭಿನ್ನ,
ಟಿಸಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೆತ್ತರೇರುತ್ತದೆ,
ಗಾಳಿ ಹಗಲ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ,
ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಚೇತನದ
ಕುರುಹೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಮದಿರೆ ವಸಂತವನ್ನು
ಕದಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆನಂದ
ಭುವಿಯೊಡಲಿನ ಸಸಿಯಂತೆ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ,
ಗೋಡೆಗಳು, ಬಂಡೆ
ಗುಡ್ಡಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ
ಬಿರುಕುಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆ
ಹಾಡೊಂದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ಕವಿಯ ಹಾಡು
ಕಾನನದ ಏಕಾಂತದಲಿ
ಮದಿರೆಯ ಬೋಗುಣಿ, ನೀನು, ನಾನು
ಪ್ರೀತಿಯ ಚುಂಬನಕೆ
ಮಧು ಸಮ್ಮಿಲನ.

ನನ್ನ ನಲ್ಲೆ, ನಿನ್ನ ನಡುವು
ಮದಿರೆ ಬಟ್ಟಲಿನ
ತುಳುಕುವ ತಿರುವು
ನಿನ್ನ ಮೊಲೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿಗೊಂಚಲು
ಮೊಲೆತೊಟ್ಟೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿ
ಹೊಕ್ಕುಳು ನಿನ್ನೊಡಲಿಗೆ ಒತ್ತಿದ
ವಿಮಲ ಮುದ್ರೆ
ನಿನ್ನ ಪ್ರೇಮ ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ
ಮಧುವಿನ ಧಬಧಬೆ
ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಕಳೆಗಟ್ಟುವ ಬೆಳಕು
ಇಳೆಯ ಜೀವದ ಮೆರುಗು.

ಆದರೆ ನೀನು ಪ್ರೀತಿಗೂ ಮಿಗಿಲು,
ಸುಡುಸುಡುವ ಮುತ್ತು,
ಬೆಂಕಿಯ ಬಿಸಿ,
ಜೀವಮಧುವಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು;
ನೀನು
ರಸಿಕನಿಗೆ ಸಮುದಾಯ,
ಪಾರದರ್ಶಕತೆ,
ಹಿಮ್ಮೇಳದ ಶಿಸ್ತು,
ಹೂವುಗಳ ರಾಶಿ.
ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಚದುರ ಮದಿರೆಯ
ಬಾಟಲಿಯ ಬೆಳಕು
ನನಗಿಷ್ಟ
ನಾವು ಮಾತಾಡುವಾಗ.
ಅದನ್ನು ಹೀರು,
ಹೊನ್ನಿನ ಪ್ರತಿ ಹನಿಯಲ್ಲೂ,
ಗೋಮೇಧಿಕದ ಪ್ರತಿ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲೂ,
ಪ್ರತಿ ನೇರಳೆ ಚಮ್ಮಚೆಯಲ್ಲೂ,
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನೆ,
ಶರದ್ಕಾಲವು ಮದಿರೆಯ ಗಡಿಗೆಯನ್ನು
ತುಂಬಲು ಬಸಿದ ಬೇನೆಯನ್ನು;
ಹಾಗೆಯೇ ಆಫೀಸಿನ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ
ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯನೂ ಮರೆಯದಿರಲಿ
ತನ್ನ ನೆಲವನ್ನು, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು,
ಹಾಗೂ ಮದಿರೆಯ ಭಜನೆಯನ್ನು ಹರಡುವುದನ್ನು.

ಅಮೆರಿಕನ್ ಕತೆಗಾರ, ಕವಿ ರೇಮಂಡ್ ಕಾರ್ವರ್ (May 25, 1938 – August 2, 1988) ತಡವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಪ್ರತಿಭೆ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ವರ್ಷಕ್ಕೇ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹೊಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಿಕ್ಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡುತ್ತ, ತನ್ನ ಓದುಬರೆಹದ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಒತ್ತಾಸೆಯಿಂದ “ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆ” (Creative Writing) ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತ, ಆದರೆ ಸದಾಕಾಲ ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತ ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಡುಮಾಡುತ್ತ, ಇನ್ನೇನು ಸತ್ತುಸತ್ತು ಬದುಕುಳಿದವನು. ಅವನು ಕತೆಗಾರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೇ ಅವನ ಬದುಕಿನ ನಲವತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ನಂತರ. ಅವನು ಬದುಕಿದ್ದು ಕೇವಲ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು. ಅವನ ಎರಡನೇ ಜೀವಿತದಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ ಅವನು ಕುಡಿತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಜೀವಿಸಿದ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬರೆದು ಮೂರು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ, ಮೂರು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ, ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರಬಂಧ, ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ, “ನನ್ನ ಒಲವು ಹೃಸ್ವತೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯತ್ತ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ವರ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳ — ಒಂದು ಕುರ್ಚಿ, ಕಿಟಕಿಯ ಪರದೆ, ಫೋರ್ಕ್,  ಕಲ್ಲು, ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿವಿಯೋಲೆ — ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಅವಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ, ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವಂತಹ ಕಸುವನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿಸಬಹುದು.” ಸರಳಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಏನನ್ನೂ ಒತ್ತಿ ಹೇಳದೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಕಾಣ್ಕೆಯನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಮನಗಾಣಿಸಬಹುದು. ನಾವು ತೀವ್ರವಾದದ್ದೇನೋ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವಷ್ಟೇ; ಅದನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಘನಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿನ ಗಹನತೆಯೇ ಅಂಥದ್ದು. ಇದು ಕಾರ್ವರ್‍‌ನ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಮನದಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.

ರೇಮಂಡ್ ಕಾರ್ವರ್‍‌ನ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಮೊದಲಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ 'The Father' ಎಂಬ ಎರಡೇ ಎರಡು ಪುಟಗಳ ಕತೆ ನನ್ನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಡಿತು. ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಂದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದರಾದರೂ ಅದರ ಬಾಧೆ ತಗ್ಗುವುದೇನೋ ಎನ್ನಿಸಿತು. ರೇಮಂಡ್ ಕಾರ್ವರ್‍‌ನ ಬಗ್ಗೆ, ಅವನ ಕತೆ, ಕವಿತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ಅದು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ The Father.

ಅಪ್ಪ

ಮಂಚದ ಮಗ್ಗುಲಿದ್ದ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಸು ಮಲಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕುಲಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಉಡುಪು ತೊಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತೊಟ್ಟಿಲಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ತಿಳಿ ನೀಲಿ ರಿಬ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. ಒಳಗೆ ನೀಲಿ ಕವುದಿಗಳ ಮೆತ್ತೆಯಿತ್ತು. ಮೂವರೂ ಪುಟ್ಟ ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು, ಆಗಿನ್ನೂ ಹಾಸಿಗೆ ಬಿಟ್ಟೆದ್ದ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿರದ ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿ , ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಸಿನ ಸುತ್ತ ಸೇರಿ ಅದು ಇವರತ್ತ ದಿಟ್ಟಿಸುವುದನ್ನೂ ಆಗೀಗ ಮುಷ್ಠಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯತ್ತ ಒಯ್ಯುವುದನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತ  ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅವನು ಮಂದಹಾಸ ಬೀರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ನಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪಿಳುಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬಳು ಅವನ ಗದ್ದ ಸವರಿದಾಗ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಬಡಿದು ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಅಪ್ಪ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಅವರು ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಡುವುದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

“ನಿನಗೆ ಯಾರಿಷ್ಟ, ಕೂಸೇ?” ಅವನ ಗದ್ದಕ್ಕೆ ಕಚಗುಳಿಯಿಡುತ್ತ ಫಿಲಿಸ್ ಕೇಳಿದಳು.

“ಅವನಿಗೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಇಷ್ಟ,” ಫಿಲಿಸ್ ಹೇಳಿದಳು, “ಆದರೂ ಅಪ್ಪನ ಮೇಲೇ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಪ್ಪನೂ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನಲ್ಲವೆ!”

ಅಜ್ಜಿ ಮಂಚದ ತುದಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಹೇಳಿದಳು, “ಅದರ ಪುಟ್ಟ ತೋಳನ್ನು ನೋಡಿರಲ್ಲ! ಎಷ್ಟು ಗುಂಡುಗುಂಡಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಆ ಪುಟ್ಟ ಬೆರಳುಗಳು! ಥೇಟ್ ಅದರಮ್ಮನಂತೆ.”

“ಮುದ್ದಾಗಿದ್ದಾನಲ್ಲವಾ? ಎಷ್ಟೊಂದು ಗುಂಡಗೆ ಕಳೆಕಳೆಯಾಗಿದೆ ನನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಕಂದ,” ಅಮ್ಮ ಹಾಗೆನ್ನುತ್ತ ಬಗ್ಗಿ ಮಗುವಿನ ಹಣೆಗೆ ಮುತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ಅದರ ತೋಳಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಸವರಿದಳು. “ನಮಗೂ ಇವನೆಂದರೆ ಪ್ರೀತಿ.”

“ಅದು ಸರಿ, ಆದರೆ ಅವನು ಯಾರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಯಾರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಅವನು?” ಆಲಿಸ್ ಕೂಗಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಿರ ಸರಿದು ತೊಟ್ಟಿಲಿನ ಸುತ್ತ ನಿಂತು ಮಗು ಯಾರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡತೊಡಗಿದರು.

“ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಂದವಾಗಿವೆ,” ಕ್ಯಾರಲ್ ಎಂದಳು.

“ಎಲ್ಲಾಽ ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಂದವಾಗಿರುತ್ತವೆ.” ಫಿಲಿಸ್ ಎದುರು ನುಡಿದಳು.

“ಅವನಿಗೆ ಅವನ ಅಜ್ಜನ ತುಟಿಗಳಿವೆ,” ಅಜ್ಜಿಯೆಂದಳು. “ಆ ತುಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿರಲ್ಲ.”

“ಹೌದಾ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ... ನನಗೆ ಹಾಗನ್ನಿಸಲ್ಲ,” ಅಮ್ಮನೆಂದಳು.

“ಆ ಮೂಗು! ಆ ಮೂಗು!” ಆಲಿಸ್ ಕಿರುಚಿದಳು.

“ಮೂಗಿನ ಕತೆ ಏನಂತೆ ಈಗ?” ಅಮ್ಮ ಕೇಳಿದಳು.

“ಅದು ಯಾರದೋಽ ಮೂಗಿನಂತಿದೆ,” ಮಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

“ಇಲ್ಲ, ಹಾಗೇನಿಲ್ಲ, ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲಲ್ಲ,” ಅಮ್ಮನೆಂದಳು.

“ಆ ತುಟಿಗಳು …” ಅಜ್ಜಿ ಗುಣುಗುಟ್ಟಿದಳು. “ಆ ಪುಟ್ಟ ಬೆರಳುಗಳು….” ಮಗುವಿನ ಕೈಮೇಲಿಂದ ಹೊದಿಕೆ ಸರಿಸಿ ಅದರ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತ ಹೇಳಿದಳು.

“ಯಾರಂತಿದೆ ಈ ಮಗು?”

“ಅವನು ಯಾರಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ,” ಫಿಲಿಸ್ ಹೇಳಿದಳು. ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಸರಿದರು.

“ನಂಗೊತ್ತು! ನಂಗೊತ್ತು!” ಕ್ಯಾರಲ್ ಕೂಗಿದಳು. “ಅವನು ಅಪ್ಪನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ!” ಅವರು ಮಗುವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರು.

“ಆದರೆ… ಅಪ್ಪ ಯಾಽರ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆಽ?” ಫಿಲಿಸ್ ಕೇಳಿದಳು.

“ಅಪ್ಪ ಯಾರ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೇಽ?" ಆಲಿಸ್ ಮರುನುಡಿದಳು. ಕೂಡಲೇ ಅವರೆಲ್ಲ ತಿರುಗಿ ಅಡುಗೆಮನೆಯತ್ತ ನೋಡಿದರು. ಅಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಬೆನ್ನು ಮಾಡಿ ಟೇಬಲ್ ಎದುರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ.

“ಅಯ್ಯೋ! ಅವನು ಯಾರ ಹಾಗೆಯೂ ಇಲ್ಲ!” ಫಿಲಿಸ್ ನುಡಿದು ಸಣ್ಣಗೆ ಅಳತೊಡಗಿದಳು.

ಅಜ್ಜಿ “ಹುಶ್… ಶ್ಶ್,” ಎನ್ನುತ್ತ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದಳು. ಮತ್ತೆ ಮಗುವಿನತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಳು.

“ಅಪ್ಪ ಯಾಽರ ಹಾಗೆಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ!” ಆಲಿಸ್ ಎಂದಳು.

“ಆದರೆ ಅವನು ಯಾಽರಂತಾದರೂ ಕಾಽಣಲೇಬೇಕಲ್ಲ,” ಫಿಲಿಸ್ ರಿಬ್ಬನ್ನುಗಳಲ್ಲೊಂದರಿಂದ ಕಣ್ಣೊರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೇಳಿದಳು. ಅಜ್ಜಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲರೂ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಬಳಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅಪ್ಪನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

ಅವನು ಕೂತಲ್ಲಿಂದಲೇ ಇತ್ತ ತಿರುಗಿದ್ದ. ಅವನ ಮುಖ ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾವವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

***

ತೀರಾ ಸರಳವಾದ, ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲದಿರುವಂತೆ ತೋರುವ ಈ ಕತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಡುಗಟ್ಟಿದ ವಿಷಾದವಿದೆ. ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾವಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟವಿದೆ. ಒಂದು ಹೊಸಹುಟ್ಟಿನ ಸಂಭ್ರಮ, ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಹೊಸ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅರಿವು, ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದರ ನೆನಪು, ಹೊಸದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹುರುಪು. ಎಳವೆಯ ಕುತೂಹಲದೊಟ್ಟಿಗೆ ವಯಸ್ಕರ ಬಾಧೆಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಗುರುತು ಅಥವಾ identityಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಜ ಕುತೂಹಲ, ಸಂಭ್ರಮ. ತಾಯಿಗೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಕೌತುಕದ ಜೊತೆಗೇ ಹಡೆದ ದಣಿವು, ಲಾಲನೆಯ ಭಾರ. ಮಗು ಯಾರಂತಾದರೂ ಇರಲಿ, ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅವಳ ಸದ್ಯದ ಕಾಳಜಿ. ಅಜ್ಜಿಗೆ ಹೊಸಹುಟ್ಟನ್ನು ಹಳೆಯದಕ್ಕೆ, ತನ್ನ ಸತ್ತ ಗಂಡನಿಗೆ, ಹೊಸೆಯುವ ಹುನ್ನಾರ. ಅವಳಿಗಷ್ಟೇ ಮಗು ಯಾರಂತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಮಗುವಿನ ಕಡೆಗಷ್ಟೇ. ಅವಳೊಬ್ಬಳೇ ಮಗುವಿನ ಅಪ್ಪನತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಹುಟ್ಟುವ ಮಕ್ಕಳು ತಂದೆತಾಯಂತಿದ್ದಾರು. ಸಹಜ. ಆದರೆ ತಂದೆತಾಯಿ ಯಾರಂತಿರುವರು? ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ರೂಢಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೊಂದು frame of reference ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ಯಾರಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ದುಃಖಿಸುವ ಹುಡುಗಿಗೆ ಏನೋ ಕಳಕೊಂಡಂತಹ ಭಾವ — ಮುಗ್ಧತೆ ಕಳೆಯುತ್ತಲೇ, ದೊಡ್ಡವರಾಗುತ್ತಲೇ, ನಾವು ಮತ್ತೇನೇನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೋ ಎಂಬ ತಲ್ಲಣ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಉಂಟಾದಂತೆ.

ಇತ್ತ ಅಪ್ಪ, ಮೂರು ಮತ್ತು ಈಗ ನಾಕನೆಯ ಮಗುವಿನ ಹೊಣೆಯ ಭಾರದಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಆತ ಅಪ್ಪನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೋ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದೆಲ್ಲದರಿಂದ ಅವನು ಒಂದಷ್ಟು ದೂರ. ಅವರು ಮಗುವಿನ ಹತ್ತಿರ ಹೋದಷ್ಟೂ, ಆ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಯಲ್ಲೂ, ಅವನು ಇನ್ನೂ ತುಸು ದೂರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಪನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಯಾರದೋ ಚಹರೆ ಯಾವುದೋ ಗುರುತು ಕಾಣಬಯಸುವ ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಕೊನೆಗೆ ಎದುರಾಗುವುದು ಅವನ ವಿವರ್ಣ, ಭಾವವಿಹೀನ ಮುಖವಷ್ಟೇ.

ಅದೊಂದು ಗಳಿಗೆ. ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆಚಿತ್ರ. ಅದು ಕಳೆಯುವುದು, ಮತ್ತೊಂದು ಗಳಿಗೆ ಬರುವುದು. ಮಡುಗಟ್ಟಿದ ವಿಷಾದ ಕರಗುವುದು. ಆದರೂ ಆ ಒಂದು ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದೆ.

ಗಾಬ್ರಿಏಲ್ ಗಾರ್ಸೀಯಾ ಮಾರ್‍‌ಕೇಸ್ (Gabriel Garcia Marquez) ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಫ್ಕಾನ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: “ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಫ್ರಾಂಝ್ ಕಾಫ್ಕಾನ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ನನ್ನ ಕೈಗಿತ್ತರು. ನಾನು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಿಡಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೋಗಿ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಓದಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. ಅದರ ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲು ನನ್ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿತ್ತು. [...] ನನಗೆ ಅಷ್ಟು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಾಲನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯಲು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಆಸ್ಪದವಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಗೊತ್ತಿದ್ದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದೆ.”

ಅವನ The Judgement, The Metamorphosis, In the Penal Colony, ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು, ಅವನ ಮೂರು (ಅಪೂರ್ಣ) ಕಾದಂಬರಿಗಳು — ಇವೆಲ್ಲ ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಓದು ನಮ್ಮನ್ನು ದಂಗುಬಡಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಸ್ಸಂಶಯ. ಆದರೆ ಅವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಆಯಾಮಗಳಿಂದ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಸೀಳಿ ನೋಡಲಾಗಿದೆ, ವಾಕರಿಕೆ ಬರುವಷ್ಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ನಿಜ. ಅವನ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳಿಗೂ, ಅವನ ಬದುಕು, ಸಂಬಂಧಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಣಗಾಟಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಾದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಫ್ಕಾನನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹೀರೋ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ಕುಂದೇರಾ (Milan Kundera) ತಮ್ಮ ಬಹಳಷ್ಟು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹನೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಜನರಿಗೆ ಕಾಫ್ಕಾನನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದುವುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತು ಅವನೊಳಗಿನ ರಹಸ್ಯ ಭೇದಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಹರಿವು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡುವುದರ ಬದಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಲೀಷೆಗಳ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ: ಜೀವನವು ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿದೆ (ಅಥವಾ ಅದು ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ), ದೇವರು ನಮ್ಮ ತಲಪಿನಾಚೆ ಇರುವನು (ಅಥವಾ ತಲಪಿನೊಳಗಡೆ ಇರುವ), ಈ ರೀತಿಯವು. ಕಲ್ಪಕತೆಯು ಅದರಷ್ಟಕ್ಕೇ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಅದೂ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಏನನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲಾರಿರಿ."

ಹೀಗಿದ್ದೂ ಕಾಫ್ಕಾನನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದುಸ್ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದೇ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಾವು ಅವನ ಕಿರುಬರಹಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬೇಕು. ತುಂಡು ತುಂಡು ನೆನಹುಗಳು — ಸಣ್ಣ ಹೊಳಹುಗಳು — ಡೈರಿಯ ನಮೂದುಗಳಂತೆ ತೋರುವ ಜರಡಿ ಹಿಡಿದಿರದ ಸಾಲುಗಳು — ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪ ತಳೆಯದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಹೊರಗೆರೆಗಳು. ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಮೇರುಕೃತಿಗಳಿಗಿಂತ ಇಂಥವು ಕೃತಿಕಾರನ ಒಳಗನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರುತ್ತವೆ. ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಫ್ಕಾನ ಕಿರುಗದ್ಯ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಅತಿ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಒಂದು ಅಪೂರ್ವವೂ ಸಾರ್ಥಕವೂ ಆದ ಅನುಭವ. ಕುಂದೇರಾ ಹೇಳಿದ ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ ಕಲ್ಪಕತೆ ಇವುಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಕಾಫ್ಕಾನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ, ಸುತ್ತಲಿನದೆಲ್ಲವನೂ ಗಮನಿಸುವ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸಂವೇದಿಸುವ ಒಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಾಫ್ಕಾನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನ್ನಾಡುವಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಷಣ್ಣತೆ, ಅಸಂತುಷ್ಟಿ, ಅಪರಾಧಪ್ರಜ್ಞೆ, ತಲ್ಲಣ, ಪರಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜೀವಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಯೋಚನಾಪರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾಯಿಭಾವ ವಿಷಣ್ಣತೆಯೇ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪರಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬಳಲುವವರೇ. ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಅದನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಇದು ಇರುವುದೇ ಹೀಗೆ ಎಂಬಂತೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂವೇದನಾಶೀಲರು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಾರೆ: ಬಣ್ಣಗಳು, ಅಮೂರ್ತ ಕಾವ್ಯ, ವಾಸ್ತವವಾದಿ ಗದ್ಯ; fantasy, ರೂಪಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಜೀವನದ ಅಸಂಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅವರಲ್ಲಿ ಪರಿಕರಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕಾಫ್ಕಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಅದು ಅವನ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆ.

‘ಬುಗುರಿ'ಯಂಥ ಕತೆಯ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ನಮಗೆ ಅವನ ದಿನನಿತ್ಯದ ಒದ್ದಾಟಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಹತಾಶನಾಗಿಲ್ಲ, ವ್ಯಾಕುಲಿತನಾಗಿಲ್ಲ. ಅವನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಹುಯಿಲಿಡುವ ಮಕ್ಕಳೊಟ್ಟಿಗೆ ಸುಳಿದಾಡುವ ತಿಳಿದವನು ಅವನು. ಒರಟುಗೈಯ ಚಾಟಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಂತೆ ಅವನೂ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಬುಗುರಿ ತಿರುಗಿಸುವ ಹುಡುಗರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಅವರ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಇದು ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ, ಇದು ಕಾಫ್ಕಾನ ಜೀವದೊಳದುಂಬಿದ ಬೆರಗು, ನಲಿವು, ಮತ್ತು ಸಂಕಟ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕುಂದೇರಾ ಹೇಳುವಂತೆ: “Kafka did not suffer for us! He enjoyed himself for us!” ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗಂತೂ Kafkaesque ಅನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ ರೂಢಿಗತವಾದುದಕಿಂತ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ.

ಕಾಫ್ಕಾ ತನ್ನ ಮೊದಲಿನ ಕತೆಗಳನ್ನು ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯರ ಮುಂದೆ ದನಿ ತೆಗೆದು ಹಾವಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತಡೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ನಗೆಯುಕ್ಕಿ ಅವನಿಗೆ ಮುಂದೆ ಓದಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಕಾಫ್ಕಾನ ಎಷ್ಟೋ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಅವನಲ್ಲಿನ ವಿನೋದದ, ಉಲ್ಲಾಸದ ಮನೋಭಾವ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವನ ಕತೆಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಓದಿದನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಓದಿದರೆ ನಾವು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇವೆ. ಅವನ್ನು ಹಿಂಜಲು ಹೋದರೆ ಸೋಲುತ್ತೇವೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಸೆಳೆದ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಸಂಕೇತ ಪಾಟೀಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡೂ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ themeಗಳನ್ನು ಓದುಗರು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮಾನವತಾವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಝೀಕೀಲ್ ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಒಂದೆಡೆ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:

ನಾನು ಯಾವುದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ನೈತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ ಒಂದಷ್ಟು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನಾನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಎರಡು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೇ ನನ್ನ ಕಾವ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹರವು.

ಅಂತೆಯೇ ತಮ್ಮ ಹಲವು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ದೈವಿಕತೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಮೊದಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

1. ಕವಿಯ ಮರಣಾನಂತರ ಅವರ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಕವಿತೆ The Second Candle

ಎರಡನೆಯ ಮೋಂಬತ್ತಿ

ಎರಡನೆಯ ಮೋಂಬತ್ತಿ ಯಾತಕ್ಕೆ, ಕೇಳಿದೆ
ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಶುಕ್ರವಾರದಿರುಳು
ಇರು, ಅವು ಬೆಳಗುವತನಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮುಗಿವನಕ, ಅವಳೆಂದಳು.
ಆಮೇಲೆ ತಿರುಗಿದಳು ನನ್ನತ್ತ ಜಾಣಸಂಚಿನ ನಗೆಯೊಂದ ಬೀರುತ್ತ:
ಮೊದಲ ಮೋಂಬತ್ತಿ ದೇವರ ನಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ,
ಯಾವತ್ತಿನ ಸಂಗತಿಗಳು, ಗೊತ್ತಲ್ಲ, ಬದುಕಿ ಬಾಳುವುದು,
ಉಣ್ಣುವುದು, ಊಡುವುದು, ಒಲವು, ಮಕ್ಕಳು,
ಗೆಳೆಯರು, ಬಂಧುಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಹೂವುಗಳು,
ಕುತ್ತು ಕೇಡುಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ, ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವು
ದಿನದಿನವೂ ಉಸುರುವ ಅವವೇ ಕತೆಗಳ ಸಲುವಾಗಿ,
ಮತ್ತವೇ ನನಗಂತೂ ಕವಿತೆಗಳೂ ಹೌದು. ತಡೆದಳು,
ನಾನು ಮತ್ತದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲೆಂದು.
ಎರಡನೆಯ ಮೋಂಬತ್ತಿ ಯಾತಕ್ಕೆ? ಮತ್ತೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ , ತಾಳ್ಮೆಯ ಮೌನ ... 
ಸರಸರನೆ ಸೇರಿಸಿದಳು ಅತ್ತ ತಿರುಗುವ ಮುನ್ನ
ಎರಡನೆಯ ಮೋಂಬತ್ತಿ ಅಗತ್ಯದ ಒಂದು ಪವಾಡಕ್ಕಾಗಿ
ಒಂದು ವಿಶೇಷ ನೆರವು, ಆ ಒಂದು ತಿರುವು
ಬರಿಯ ದುಡಿಮೆ ಎಂದಿಗೂ ತರಲಾರದ್ದು
ನಾವು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲದ ಆದರೂ ಕೇಳಿಕೊಂಡರೆ
ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಉಡುಗೊರೆಯದು.
ಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಗ್ರಹವೆನ್ನು, ಗಾಳಿಗುದುರಿದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೆನ್ನು,
ಬೋನಸ್, ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆ, ಬಡ್ತಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು
ಯಾವುದೋ ಹೊಸ ಆಯಾಮ, ದಿವ್ಯದರ್ಶನ.
ಎರಡನೆಯ ಮೋಂಬತ್ತಿ ಇರುವುದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ,
ಈಗ ಗೊತ್ತಾಯಿತಲ್ಲ.

ಅವಳು ನನ್ನುತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದ
ಎರಡು ಮೋಂಬತ್ತಿಗಳನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತ
ತನ್ನ ದೈವದೊಂದಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ
ಆ ನಂಬುಗೆಯ ಕುರಿತು ಕೌತುಕಪಟ್ಟೆ.

2. ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ Latter-Day Psalms (1982) ಸಂಕಲನದ ನಂತರ ಬರೆದ ಕೊನೆಯ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ Blessings

ಹಾರಯಿಕೆಗಳು

೧
ನೀವು ವಿವೇಕಯುತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು
ಕಾಮಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೋದುವ ಲಹರಿಯಲ್ಲೂ
ಕಾಮಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದಲೂ 
ಓದುವಂತಾಗಲಿ.

೨
ಮನೆಯ ನಲ್ಲಿ ಸೋರುವಾಗ
ಇಡೀ ಶಹರಿನ ನೀರಿನಾಕರದ
ಹನಿಹನಿಗೂ ನೀವೇ ತೆರುವಂತೆ
ಕಳವಳವಾಗಲಿ.

೩
ಮತ್ತರಾಗಿರಿ ಆಗೀಗ
ಜಿನ್ನು ವ್ಹಿಸ್ಕಿಗಳಿಂದಲ್ಲ. ಪ್ರಭುವು
ನಿಮ್ಮಳವಿಗೆ ಮೀರಿದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ
ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಲಿ ನಿಮ್ಮ
ಗೊತ್ತಾಗಲಿ ನಿಮಗೆ ಉನ್ಮತ್ತತೆಯು
ನಿಜದ ಅರ್ಥದಲಿ.

೪
ನೀವು ಯಾವುದನು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ
ಸುಖವ ಬೆಂಬತ್ತದಿರಿ
ನಿಮ್ಮ ವಾಡಿಕೆಯ ಕಸುಬುಗಳಲೇ
ಅದು ಹೊಳಲಾಗಿ
ಪದೇಪದೇ ಎದುರಾಗಲಿ.

೫ 
ನೀವು ನಿರಪೇಕ್ಷವನ್ನು
ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲ
ಎಲ್ಲ ಸಾಪೇಕ್ಷಗಳನ್ನೂ
ನೆನೆಯುವಂತಾಗಲಿ.

೬
ವೇಳೆಯನು ಮರೆಯದಿರಿ
ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೇಳೆಯಿಲ್ಲ
ವೇಳೆಯನು ಅನುಭೋಗಿಸಿ
ಎಲ್ಲದಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ವೇಳೆಯಿದೆ.

೭
ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ
ಸೆಟೆದೆದ್ದು ನಿಂತು
ನಮ್ರತೆಯನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ.
ಅದು ಅಲ್ಲಿರುವುದೇ ಮೇಲು
ಕೆಳಗೆಲ್ಲೋ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ.

೮
ನಿಮ್ಮ ಏಕಾಂತ 
ಸವಿಯಾಗಿರಲಿ
ಸಾಂಗತ್ಯವೂ 
ನಿಮಗೆ ರುಚಿಸಲಿ
ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿದಾಗಿನ 
ಊಟದಂತೆ.
ಎಲ್ಲದಕು ಹಸಿವೇ ಮಹತ್ತಿನದು.

೯
ದೇವರಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ 
ದೂರ ಸರಿದು ನೀವು
ಅವನ ಕೊರತೆ ಮನಗಂಡಾಗ
ಸಾಂತ್ವನ ಕಳಿಸಲಿ
ಅವ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ.

೧೦
ನಿಮ್ಮ ಪಂಥ 
ನಿಗೂಢ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು 
ಸಾಧಾರಣ ಅನುಭವಗಳು
ಅರಿವು ಅಜ್ಞಾನ 
ಮತ್ತು ಗಾಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲ
ತಣ್ಣನೆಯ ಎದೆಯೊಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡಿ
ಬಾಳದಿರಲಿ.

೧೧
ಮರಗಿಡಗಳೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ
ದೇವರು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಿ.
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಾಗದಿದ್ದರೆ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಾದರೂ
ಎಷ್ಟೊಂದು ಬಗೆಬಗೆಯ
ಅದೆಷ್ಟು ಚೆಂದದ ಮರಗಳೆಂದರೆ
ಅವುಗಳ ನಡುವಿರುವ ನೀವು
ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ
ಇರಲಾರಿರಿ.

೧೨
ತಾವಿರುವ ಕಾಲದ ಉದ್ಧಾರವೇ
ಹಣೆಬರೆಹವಾಗಿರುವ
ನಿಮ್ಮ ತಲೆಮಾರಿನ ಆ ೩೬
ನೀತಿಯುತರಲ್ಲೊಬ್ಬರಂತಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿ
ಕಡೆಗೆ ಅದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಉದ್ಧಾರವಷ್ಟೇ
ಆದರೂ ಕೂಡ.

೧೩
ದನಿಯೆತ್ತಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ,
ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೊಳಗಾಗಿ
ಕೆಲವರಿಂದಲಾದರೂ.
ಹಾಗೇ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
ಬೇರೆಯವರು ಇದೇ ನಿಯಮ
ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಆಕ್ಷೇಪಿಸದೇ
ಇರುವುದನ್ನು.

೧೪
ನೀವೊಬ್ಬ
ಕವಿ ಕಲಾವಿದ ವಿದ್ವಾಂಸ 
ಚಿಂತಕ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಲೆಂಬ ಹಾರಯಿಕೆಯಿದೆ
ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಹೊರತಾಗಿ
ಮಹತ್ವದ್ದೇನನ್ನೂ ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಸದಿದ್ದರೂ,
ಬದುಕನ್ನೇ ಆದರೂ ಸೃಜಿಸಲೇಬೇಕಲ್ಲ.