ಸರಹದ್ದುಗಳು ಅನ್ವಯಿಸದ ಅನನ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯ ಕವಿ

ನದೀಮ ಸನದಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ಕವಿತೆಗಳು

Feb 17, 2024

ಉರ್ದೂ ಭಾಷೆಯ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನೆಮಾ ಸಾಹಿತಿ ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ (ಸಂಪೂರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾಲ್ರಾ, 18.8.1934) ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಿತವಾದ ಸವಿಸುದ್ದಿ ಬಂದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ನದೀಮ ಸನದಿ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ತಯಾರಾಗಿರುವ ಗುಲ್ಜ಼ಾರರ ಒಂದಷ್ಟು ಕವಿತೆಗಳು ಒಂದು ಸೊಗಸಾದ ಸೋಜಿಗದಂತೆ ನಮ್ಮ ಕೈಸೇರಿದುವು. ‘ಸರಹದ್ದುಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಅನುವಾದಿತ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಪುಸ್ತಕ, ಬೆಳಗಾವಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸನದಿಯವರ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ.

ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ ನ ಮೌಗ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ? ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ‘ಚಡ್ಡಿ ಪೆಹೆನ್ ಕೆ ಫೂಲ್ ಖಿಲಾ ಹೈ’ ಎಂದು ಹಾಡು ಬಂದರೆ ಮನೆತುಂಬ ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿನೇಮಾ ಹಾಡುಗಳ ಗೀಳು ಹತ್ತದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ? ‘ಬೀಡಿ ಜಲೈ‌ ಲೆ ಜಿಗರ್ ಸೆ ಪಿಯಾ’, ‘ದಿಲ್ ತೊ‌ ಬಚ್ಚಾ ಹೈ‌ ಜಿ’ ಎನ್ನುವ ಹಾಡುಗಳು ಮನಸೂರೆಗೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹಾಡುಗಾರರ ಹೆಸರುಗಳು‌ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು ಸಂಪೂರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾಲ್ರಾ ಅಂದರೆ ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದು ‘ಜೈ ಹೋ’ ಹಾಡಿಗೆ ಆಸ್ಕರ್ ಬಂದಾಗ. ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಮಾಂತ್ರಿಕನ ಬೆನ್ನುಹತ್ತುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ…

ಬಿಡಿ ಅಶಾರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಓದಿ‌ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತ, ಯೂಟ್ಯೂಬಿನಲಿ ಸಂದರ್ಶನ ಮುಶಾಯಿರಾಗಳನ್ನು ನೋಡಿ “ವಾಹ್!” ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತ ವರುಷಗಳನ್ನೇ ಕಳೆದೆ. ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ಅವರು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ಬಂದದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತೀರಾ‌ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆದುಹೋಗಿತ್ತು. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ‌ ಮೇಲೆ ಅವರ ‘ದೋ ಲೋಗ್’ ಎಂಬ ಏಕಮಾತ್ರ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದೆ. ಆವಾಗಲೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ವಿಭಜನೆಯ‌ ವೇದನೆ ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ದೇಶ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ ಕವಿಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹದೂ ಒಂದು ಮಜಲಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿದ್ದೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉತ್ಕಟ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಓದುಗರಿಗೆ-ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುವ ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ವಿಭಜನೆಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ತನ್ನದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ಹೊಸದಾಗಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದು ತದನಂತರ ಬಾಂಬೆ ಸೇರಿ ಜೀವಂತ ಘಟಾನುಘಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಪವಾಡಸದೃಶ.

ಗುಲ್ಜ಼ಾರರ ಈ ಬೇಗೆಯ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಅವರ ಹಿಂದಿ‌ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳಾದ ‘ರಾತ್ ಪಶ್ಮೀನೆ ಕಿ’, ‘ಪುಖರಾಜ’, ‘ಪಾಜಿ ನಜ಼್ಮೆ’ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಆಯ್ದ ಕವನಗಳ ಸಂಕಲನಗಳು. ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಹತ್ತಾರು ಬಾರಿ ಓದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮುಗಿಸಿದಾಗ ಹುಚ್ಚೆದ್ದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ನೂರಾರು ಭಾವಗಳು ಜೀವಂತಗೊಂಡವು. ಬರೀ ಪ್ರೇಮಕವಿ ಎಂದುಕೊಂಡ ಗುಲ್ಜ಼ಾರರ ಅಪ್ರತಿಮ ಕವಿತೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಕಾಡುವ ಗಡಿ, ವಿಭಜನೆ, ಹುಟ್ಟೂರು, ಚಂದಿರ, ನಿಸರ್ಗಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾದೆ.

ನೇರವಾಗಿ ಎದೆಗೆ ಇಳಿದ ಹತ್ತಾರು ಕವಿತೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದು ಕಂಠಸ್ಥಗೊಂಡು ಬಾಯಿಯಲ್ಲೇ ಅನುವಾದಗೊಂಡದ್ದು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದ ಸೋಜಿಗ. ಹೀಗೆ ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳೂ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತ ಹೋದವು. ಗಡಿಗಳ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ಬಾಳಿ-ಬೆಳೆದ, ಭಾಷೆಗಳ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ಜನರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸರಹದ್ದುಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದ ಕ್ಷಣ ಗುಲ್ಜ಼ಾರರ ಅನುವಾದಿತ ಕವನಗಳ‌ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ‘ಸರಹದ್ದುಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸರಹದ್ದುಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ’ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಓದಲು ಸಿಗಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಜ಼ಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದದ್ದು ನನ್ನ ಸಂತಸ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿದೆ.